VII SA/Wa 815/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Lucyna Staniszewska po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K., W. K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego dnia 27 października 2023 r. nr 1806/23 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: 1. umorzyć postępowanie sądowe; 2. zasądzić od Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz J. K. i W. K. kwotę (597) zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W dniu 27 października 2023 r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał postanowienie nr 1806/23, znak WOP.7721.813.2023.MPO, w którym stwierdził, że odwołanie Państwa J. i W. K. reprezentowanych przez pełnomocnika od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. z dnia [...] maja 2022 r. nr [...]. J. K. i W. K. ("skarżący") wnieśli skargę na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 października 2023 r. nr 1806/23 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] znak [...], uchylającej decyzję tegoż Organu z dnia [...] września 2016 r. Nr [...], zatwierdzającą inwestorom, J. i W. K., projekt budowlany zamienny zagospodarowania działki nr ew. [...], przy ul. [...] w S., związanych z rozbudową budynku opieki dla osób w podeszłym wieku (powstałą po przebudowie i rozbudowie gospodarczego) oraz nakładającą na inwestorów obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budowlanego i orzekającą o nałożeniu na inwestorów obowiązku przedłożenia - w terminie w niej określonym projektu budowlanego zamiennego budynku opieki dla osób w podeszłym wieku (powstałego po przebudowie i rozbudowie budynku gospodarczego), zrealizowanego na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w S. uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz dostosowanego do rozdziału 7 pkt 4 Oceny technicznej z dnia 24 marca 2023 r. opracowanej przez mgr inż. T. W. B. Zaskarżonemu postanowieniu Skarżący zarzucili rażące naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ n sprawy, tj. art 129 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 57 § 1 i 4 k.p.a. w zw. z w zw. z art. 1 pkt 1 lit. h ustawy z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (tekst jednolity Dz. U. 2020 poz. 1920) poprzez uznanie, że 14-dnio na wniesienie przez Skarżących odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. z dnia [...] maja 2022 r. nr [...], znak [...] upływał w dniu 8 czerwca 2023 r., gdy tego dnia przypadał dzień Bożego Ciała, będący dniem uznanym ustawowo za dzień wolny od pracy, w związku z tym termin na wniesienie odwołania upływał dnia następnego, tj. w piątek 9 czerwca 2023 r. i tego dnia pełnomocnik Skarżących wniósł odwołanie, z zachowaniem terminu. W oparciu o powyższy zarzut wnieśli o uwzględnienie niniejszej skargi i uchylenie zaskarżonego postanowieni. Ponadto wnieśli o zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę z dnia 13 grudnia 2023 r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że na skutek wniesienia w/w skargi, postanowieniem z dnia 13 grudnia 2023 r. nr 2160/23 z dnia wydanym na podstawie art. 54 § 3 Ppsa Organ uchylił w całości własne postanowienie z dnia 27 października 2023 r. Nr 1806/23. Ponadto, po rozpoznaniu odwołania Państwa J. i W. K. reprezentowanych przez pełnomocnika, decyzją z dnia 13 grudnia 2023 r. Nr 1548 /23 uchylił w całości decyzję PINB W. z dnia [...] maja 2023 r. Nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W ocenie Organu II instancji okoliczność uchylenia zaskarżonego postanowienia MWINB Nr 1806/23 na drodze administracyjnej przesądzają o bezprzedmiotowości postępowania sądowego, co skutkować winno jego umorzeniem w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 Ppsa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wskazać, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej jako: "p.p.s.a.") sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem. Dokonując takiej kontroli sąd bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o cytowane wyżej przepisy i w granicach sprawy, nie jest jednak związany - stosowanie do art. 134 p.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi W pierwszej kolejności wskazać należy, że Organ II instancji w oparciu o art. 54 § 3 p.p.s.a. uchylił własne postanowienie dnia 27 października 2023 r. nr 1806/23 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W kontekście powyższego zdarzenia prawnego wskazać należy, że zgodnie z art. 161 § 1 p.p.s.a., sąd umarza postępowanie: 1) jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę; 2) w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania; 3) gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można rozstrzygnąć sprawy co do istoty (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2020, Lex/el). Z bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego "z innych przyczyn" w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. będziemy mieć do czynienia m.in. wtedy, gdy w toku tego postępowania, przed wydaniem wyroku, przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. Jest bowiem zasadą, że "zniknięcie" przedmiotu kontroli sądowej przed dniem wyrokowania przez sąd administracyjny skutkuje bezprzedmiotowością postępowania sądowego, uzasadniającą jego umorzenie (por. R. Hauser, Stosowanie reguł walidacyjnych w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (na przykładzie konkretnej sprawy) (w:) W poszukiwaniu dobra wspólnego. Księga jubileuszowa Profesora Maciej Zielińskiego, pod red. A. Choduń i S. Czepity, Szczecin 2010, s. 325 i nast.). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem jedną z "innych przyczyn" bezprzedmiotowości postępowania sądowoadministracyjnego skutkującą jego umorzeniem jest wydanie aktu autokontrolnego w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. W myśl powołanego przepisu organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Akt ten zastępuje akt pierwotnie zaskarżony do sądu i jest aktem organu II instancji. Wydanie takiego aktu uwzględniającego skargę w całości powoduje, co do zasady, konieczność umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego. Jednocześnie, Sąd umarzając postępowanie sądowe z uwagi na zastosowanie przez organ autokontroli bada jedynie czy skarga została uwzględniona przez organ w całości, a zaskarżony akt administracyjny wyeliminowany. Sąd nie kontroluje natomiast aktu autokontrolnego, gdyż naruszyłby zasadę skargowości. Na akt wydany w trybie autokontroli przysługuje bowiem skarga bezpośrednio do sądu administracyjnego, bez uprzedniego wnoszenia środka zaskarżenia lub wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa (por. uchwała NSA z dnia 20 marca 1999 r., sygn. akt OPS 16/99, ONSA 2000, Nr 3, poz. 94 oraz A. Kabat, Komentarz do art. 54 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270), (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX, 2019, wyd. III.). W rozpoznawanej sprawie postępowanie sądowoadministracyjne - w zakresie kontroli postanowienia Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 października 2023 r. nr 1806/23 - stało się bezprzedmiotowe, ponieważ zaskarżone postanowienie zostało przez organ wyeliminowane z obrotu prawnego. Zdaniem sądu skoro po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego doszło do skutecznego wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego, to brak jest możliwości dalszego prowadzenia postępowania sądowego w tym zakresie. Brak przedmiotu zaskarżenia uniemożliwia bowiem rozpoznanie sprawy. Wobec powyższego zasadne było umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji nin. postanowienia, które zgodnie z art. 161 § 2 p.p.s.a. zostało wydane na posiedzeniu niejawnym. O kosztach postępowania sądowego, obejmujących wpis od skargi w kwocie 100 oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej będącego adwokatem, Sąd orzekł w pkt 2 sentencji postanowienia, na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a. i art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z art. 201 § 1 p.p.s.a. zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 p.p.s.a