VII SA/Wa 809/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, asesor WSA Iwona Ścieszka (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi Własnościowej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w L. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 stycznia 2023 r. znak: DON.7100.187.2022.KPI w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) decyzją z 31 stycznia 2023 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm., dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" od decyzji Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 3 października 2022 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. GINB uwzględnił, że decyzją z 3 października 2022 r. Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu wniosku [...]Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]", odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...]z [...]grudnia 2000 r. udzielającej na podstawie art. 59 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126) Spółdzielni [...] pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami nr [...]w zespole zabudowy mieszkaniowo-usługowej przy ul. [...]w [...]z wyłączeniem lokali usługowych i garaży oraz zobowiązującej Spółdzielnię do uzyskania pozwolenia na użytkowanie lokali usługowych i garaży wyłączonych z odbioru ww. budynku. Odwołanie od decyzji Lubelskiego WINB z 3 października 2022 r. wniosła [...]Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]". GINB podkreślił, że instytucja stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej służy eliminacji z obrotu prawnego takich rozstrzygnięć wydawanych w toku postępowania administracyjnego, które ze względu na ich kwalifikowane wady pozostają w oczywistej sprzeczności z podstawowymi zasadami państwa prawnego i obowiązującego systemu prawnego. GINB wyjaśnił zatem, że decyzją z [...]października 1998 r. Prezydent Miasta [...]udzielił Spółdzielni [...]pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami nr A/8 z wbudowanymi lokalami usługowymi (8 lokali - U6 do U13), garażami i węzłem cieplnym w kondygnacji piwnic, według zatwierdzonego projektu budowlanego, w tym na wykonanie instalacji wewnętrznych: wodno-kanalizacyjnej, c.w., gazowej, c.o. z węzłem cieplnym, elektrycznej i wentylacji mechanicznej garaży oraz przyłączy: wodociągowego, kanalizacji sanitarnej, gazowego, cieplnego wysokich parametrów, na terenach - działce w [...]przy ul. [...]i [...]nr ewid. gruntów [...]i [...] (obecnie na działkach nr ewid. [...]i [...], obr. [...]- [...] , ark. 10 przy ul. [...]). Wojewoda Lubelski decyzją z 26 maja 2021 r., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...]z [...]marca 2021 r. odmawiającą stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Prezydenta Miasta [...]z [...]października 1998 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie nieprawomocnym wyrokiem z 25 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 574/21, oddalił skargę [...]Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" na decyzję Wojewody Lubelskiego z 26 maja 2021 r. Wywiedziona od tego wyroku skarga kasacyjna została zarejestrowana pod sygn. akt II OSK 666/22 i nie została dotychczas rozpoznana. Lubelski WINB pismem z 11 maja 2022 r. zawiadomił o wszczęciu na wniosek [...]Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...]grudnia 2000 r., udzielającej Spółdzielni pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami nr [...]w zespole zabudowy mieszkaniowo-usługowej przy ul. [...]w [...]z wyłączeniem lokali usługowych i garaży. Lubelski WINB decyzją z 3 października 2022 r., odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji Prezydenta Miasta [...]. Podzielając ocenę i spostrzeżenia organu I instancji, GINB zauważał, że z akt sprawy wynika, iż Spółdzielnia [...]pismem z 27 listopada 2000 r. zawiadomiła o zakończeniu realizacji budynku mieszkalnego wielorodzinnego nr [...] z wbudowanymi lokalami usługowymi i garażami. Wskazano, że roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z warunkami pozwolenia na budowę z [...]października 1998 r. i obiekt może być użytkowany zgodnie z przeznaczeniem, za wyjątkiem usług i garaży, które są ściśle powiązane z realizowanym budynkiem "Y". Wyjaśniono, że użytkowanie lokali usługowych i garaży będzie możliwe po oddaniu do użytkowania budynku "Y". W dniu 13 grudnia 2000 r. przedstawiciel Urzędu Miasta w [...] Wydziału Architektury i Administracji Budowlanej przeprowadził oględziny w sprawie przyjęcia do użytkowania budynku mieszkalnego nr [...]przy ul. [...]i ul. [...]w [...]. Ustalono, że przedmiotowy budynek został zrealizowany na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z [...]października 1998 r. Przedmiot odbioru stanowiły wyłącznie lokale mieszkalne zlokalizowane w budynku (107-146). Z odbioru wyłączono lokale usługowe i garaże, których odbiór miał być możliwy po wykonaniu robót budowlanych związanych z budynkiem "Y". Prezydent Miasta [...]decyzją z [...]grudnia 2000 r., na podstawie art. 59 ust. 1 i 3 Prawa budowlanego, udzielił Spółdzielni [...]pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami nr A/8 w zespole zabudowy mieszkaniowo-usługowej przy ul. [...]w [...]z wyłączeniem lokali usługowych i garaży oraz zobowiązał Spółdzielnię do uzyskania pozwolenia na użytkowanie lokali usługowych i garaży wyłączonych z odbioru ww. budynku. Zgodnie z aktem notarialnym z [...]kwietnia 2009 r., Repertorium Nr [...], syndyk masy upadłości spółdzielni pod nazwą spółdzielnia [...] "" w upadłości z siedzibą w [...]sprzedał [...]Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" z siedzibą w [...]prawo użytkowania wieczystego zabudowanych nieruchomości stanowiących działki nr ewid. [...], [...], [...], [...]i [...]wraz z własnością posadowionych na gruncie budynków, w tym przedmiotowego budynku mieszkalnego wielorodzinnego nr [...]przy ul. [...]w [...]. GINB wyjaśnił, że istotą prowadzenia postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest ustalenie, czy wybudowany obiekt może być użytkowany w sposób, który został określony w decyzji o pozwoleniu na budowę. Jest to końcowy etap procesu inwestycyjnego skierowany na sprawdzenie, czy zrealizowany obiekt jest zgodny z obiektem projektowanym, na który organ administracyjny udzielił pozwolenia budowlanego, a więc z tym, co zakładano na etapie wstępnym procesu inwestycyjnego. Konsekwencją udzielenia pozwolenia na użytkowanie lub dokonania skutecznego zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego jest uznanie przez organ, iż proces budowlany został zakończony. Wydanie częściowego pozwolenia na użytkowanie jest możliwe, gdy właściwy organ stwierdzi, że obiekt budowlany spełnia warunki określone w art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego, ale nie wykonano określonych robót budowlanych związanych z obiektem. Zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym, część obiektu przeznaczona do użytkowania musi być zrealizowana w stanie umożliwiającym właściwe z niej korzystanie, a przed oddaniem takiej części do użytkowania należy zbadać, czy może ona samodzielnie i bezpiecznie funkcjonować (zob. wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2007 r., sygn. akt II OSK 1609/06; z dnia 16 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 885/10). Jak już wskazano, inwestor w piśmie z 27 listopada 2000 r. zawiadamiającym o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego nr [...]z wbudowanymi lokalami usługowymi i garażami, poinformował, że obiekt może być użytkowany zgodnie z przeznaczeniem, za wyjątkiem usług i garaży, które są ściśle powiązane z realizowanym budynkiem "Y", jak również, iż użytkowanie lokali usługowych i garaży będzie możliwe po oddaniu do użytkowania budynku "Y". Powyższe zostało potwierdzone podczas oględzin przedmiotowego obiektu, w toku których stwierdzono, że odbiór lokali usługowych i garaży będzie możliwy po wykonaniu robót związanych z budynkiem "Y". Prezydent Miasta [...]udzielając pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego nr [...] z usługami z wyłączeniem lokali usługowych i garaży, uznał, że przedmiotowy budynek może samodzielnie i bezpiecznie funkcjonować, pomimo tego, że zgodnie z informacją zawartą w zawiadomieniu o zakończeniu realizacji budynku, odbiór lokali usługowych i garaży będzie możliwy po wykonaniu robót związanych z budynkiem "Y". W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego ww. decyzja nie jest obarczona żadną z wad, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a., obligującą organ wojewódzki do stwierdzenia nieważności decyzji. Badana decyzja została bowiem wydana przez właściwy organ, bez rażącego naruszenia prawa, nie została wydana bez podstawy prawnej, nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, została skierowana do właściwych stron postępowania, była wykonalna w dniu jej wydania, a jej wykonanie nie wywołałoby czynu zagrożonego karą oraz nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa. W odniesieniu do argumentacji odwołania, GINB stwierdził, że wydanie częściowego pozwolenia na użytkowanie jest możliwe w określonych przypadkach. Trudno uznać za rażące naruszenie prawa ocenę organu, że brak możliwości użytkowania lokali usługowych i garaży nie uniemożliwia korzystania z obiektu mieszkalnego. Taka decyzja była w interesie ówczesnego inwestora i - w ocenie GINB - nie naruszała prawa w sposób rażący. Z decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...]grudnia 2000 r. wynikało, że użytkowanie lokali usługowych i garaży będzie możliwe po zakończeniu robót związanych z budynkiem "Y". Przywoływane w odwołaniu decyzje odmawiające stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Prezydenta Miasta [...]z [...]października 1998 r. w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami nr [...]z wbudowanymi lokalami usługowymi i garażami, pozostają bez wpływu na podstawy prawne wydania decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie dla części obiektu budowlanego. GINB zaznaczył również, że wbrew twierdzeniom odwołania kontrolowana decyzja nie jest decyzją niewykonalną. Okoliczność, że inwestor - Spółdzielnia [...]nie istnieje od 2011 r. i została wykreślona z KRS nie oznacza, że decyzja Prezydenta Miasta [...]z [...]grudnia 2000 r. jest niewykonalna. Powyższe skłoniło Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do utrzymania w mocy decyzji Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 3 października 2022 r. Decyzja GINB stała się przedmiotem wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi [...]Spółdzielni Mieszkaniowej "[...] w [...], zastępowanej przez radcę prawnego. Spółdzielnia zaskarżyła decyzję w całości podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania, a to: 1) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i nierozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy co spowodowało brak odtworzenia faktycznego stanu prawnego i błędne ustalenia organu; 2) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez jego niezastosowanie i uznanie, że decyzja nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa podczas gdy wskazane w skardze uchybienia powodują, że decyzja w sposób rażący naruszyła przepisy postępowania administracyjnego i prawa budowlanego w sytuacji, gdy organ nie wskazał na podstawie jakiego przepisu obowiązującego prawa, możliwe było wydanie decyzji która nie uwzględniała stanu faktycznego; wskazane w skardze uchybienia wynikające z naruszenia prawa materialnego powodują, że decyzja w sposób rażący naruszyła przepisy Prawa budowlanego; 3) art. 156 § 2 k.p.a. poprzez niezastosowanie podczas gdy od dnia doręczenia decyzji upłynęło 10 lat i organ nie wypowiedział się w tym zakresie; 4) art. 158 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i brak stwierdzenia wydania decyzji przez organ z naruszeniem prawa, w sytuacji, gdy z powodu upływu cenzury czasowej wskazanej przepisami (upływ dziesięciu lat) nie można stwierdzić nieważności decyzji a przy tym organ wybiorczo odniósł się do niektórych przesłanek naruszeń prawa przez organ pierwszej instancji, usprawiedliwiając je w każdym przypadku. Jednocześnie zaskarżonej decyzji skarżąca Spółdzielnia zarzuciła naruszenie prawą materialnego przez błędną wykładnię i przez niewłaściwe zastosowanie, tj.: - art. 59 ust. 1 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane (wg. stanu na 15 grudnia 2000 r.) przez jego zastosowanie i uznanie, że budowlany obiekt spełnia warunki pozwolenia na budowę pomimo niewykonania części robót wykończeniowych lub innych robót budowlanych związanych z obiektem podczas, gdy obiekt został wybudowany w 1/3 i stan prawny ustalony przez organ wyprzedza stan faktyczny a pozostałe do wybudowania garaże i lokale usługowe w żaden sposób nie można zakwalifikować jako roboty wykończeniowe lub inne roboty budowlane związane z obiektem; - art. 59 ust. 1 i ust. 2 ustawy Prawo budowlane (wg. stanu na 15 grudnia 2000 r.) przez jego niezastosowanie, podczas gdy organ powinien uzależnić użytkowanie obiektu od wykonania w oznaczonym przez organ terminie (np. dwóch lat) określonych robót budowlanych polegających na dokończeniu budowy lokali usługowych i wybudowaniu garaży w sytuacji, gdy brak określenia terminu wykonania robót w decyzji spowodował, że decyzja stała się w sposób trwały niewykonalna i wydana tym samym z błędem. Wskazując na powyższe skarżąca Spółdzielnia wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia wraz z zasądzeniem kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zgłosiła przy tym wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie postępowania uproszczonego. W uzasadnieniu skargi wywodzono, że niewątpliwie obiekt nie został zrealizowany zgodnie z warunkami pozwolenia na budowę, nie zostały bowiem w ogóle wybudowane garaże podziemne, a lokale usługowe nie nadają się do użytkowania z uwagi na brak zakończenia ich budowy (w takim stanie pierwotnym znajdują się do dziś dnia i oczywiście nigdy nie były i nie są użytkowane). Prezydent [...]wydał w dniu [...]grudnia 2000 r. zaskarżoną decyzję niezgodną z warunkami pozwolenia na budowę, bowiem decyzja o pozwoleniu na budowę nie była zmieniana a przewidywała wybudowanie lokali usługowych i garaży podziemnych poza lokalami mieszkalnymi. Skoro lokale usługowe nie zostały wybudowane w całości a jedynie w części i nie został wybudowany ani jeden garaż podziemny, to wydane pozwolenia na budowę zostało zrealizowane w 1/3 inwestycji. Jak zauważa skarżąca, w rzeczywistości mieszkania są usytuowane na placu budowy ogrodzonym od 23 lat płotem budowlanym. Pod budynkiem straszą ogromne podziemne czeluście, gdzie miały być wykonane garaże podziemne a dookoła budynku są głębokie wykopy budowlane, które miały być dojazdami do garaży podziemnych po ich wykończeniu, stąd konieczność zabezpieczenia życia i zdrowia mieszkańców prowizorycznym płotem budowlanym od prawie ćwierć wieku od placu niedokończonej budowy. Pozwala to na stwierdzenie, że organ naruszył prawo na skutek niezastosowania art. 59 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Decyzja nie wypełnia dyspozycji powyższego przepisu dlatego wydana jest z rażącym naruszeniem prawa. Organ nie wskazał warunków użytkowania, lecz uzależnił użytkowanie lokali usługowych i garaży (które wyłączono z odbioru) od zakończenia robót związanych z budynkiem Y będącym w fazie początkowej realizacji. Tym samym nie wskazał określonego konkretnego terminu wykonania robót budowlanych. Wyczerpuje to, zdaniem skarżącej, przesłanki rażącego naruszenia prawa poprzez zastosowanie art. 59 ust. 1 i 3 zamiast art. 59 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane. Naruszony przepis obligował bowiem organ do wskazania oznaczonego terminu. Jednocześnie, na skutek tego rażącego naruszenia, decyzja stała się niewykonalna. W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Skarga nie jest zasadna. Na wstępie zaznaczyć należy, że stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją procesową służącą do usunięcia z obrotu prawnego decyzji administracyjnych dotkniętych ciężkimi, kwalifikowanymi wadami prawnymi określonymi w art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie nadzorcze jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji (art. 16 k.p.a.), stąd też ustalenie podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe. Celem jego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji decyzji z punktu widzenia, czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1 - 7 k.p.a. Wystąpienie jednej z wymienionych wyżej wad powoduje konieczność wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego z mocą wsteczną (ex tunc). Decyzję weryfikuje się w odniesieniu do stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dniu wydania decyzji w stosunku, do której toczy się postępowanie nieważnościowe. Organ rozpatrując sprawę w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji nie rozstrzyga jej ponownie merytorycznie, lecz orzeka tylko w kwestii wadliwości kontrolowanego aktu administracyjnego. Działa więc jako organ kasacyjny i w oparciu zamknięty materiał dowodowy (tj. ten materiał, który posłużył do wydania badanego orzeczenia), weryfikuje kwestionowany akt administracyjny. W omawianym postępowaniu organ zajmuje się kwestiami ściśle prawnymi. Nieuzasadnione zatem pozostają oczekiwania skarżącej Spółdzielni co do dokonania ponownych ustaleń i wyjaśnień w sprawie niniejszej, w szczególności co do przebiegu czynności oględzin przeprowadzanych na terenie lokali użytkowych oraz możliwości prowadzenia w nich działalności. W świetle powyższego brak podstaw do uznania, by w postępowaniu nieważnościowym poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Przechodząc do meritum przedstawionej sprawy należy podkreślić, że w kwestii rażącego naruszenia prawa, jako przesłanki ustalonej art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., wypowiadano się wielokrotnie w judykaturze i piśmiennictwie. Podkreśla się zatem, że rażące naruszenie prawa to naruszenie oczywiste, wyraźne, bezsporne (B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Jendrośka "Zagadnienie rażącego naruszenia prawa w postępowaniu administracyjnym", PiP 1986, nr 1, s. 69 i n.), gdy jest tak głęboko niezgodne ze stosowaniem prawa obowiązującego, że stanowi zaprzeczenie samej istoty unormowania zawartego w określonych przepisach prawnych (por. wyrok NSA z 8 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 368/07, LEX nr 468745). Rażące naruszenie prawa oznacza naruszenie wyraźnej, niebudzącej wątpliwości interpretacyjnych normy prawa materialnego lub procesowego. Rażące naruszenie prawa jest zatem z reguły wyrazem ewidentnego, oczywistego błędu w interpretacji prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić wtedy, gdy spełnione zostaną łącznie trzy przesłanki: 1) naruszenie prawa ma charakter oczywisty, 2) charakter przepisu, który został naruszony pozwala na uznanie oczywistości naruszenia, 3) przemawiają za tym racje ekonomiczne i gospodarcze, które wywołuje rozstrzygnięcie (tak m. in.: Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 4 marca 2015 r., sygn. akt I GSK 1411/14, CBOSA). Zatem przy rażącym naruszeniu prawa chodzi o tego rodzaju wady, które powodują konieczność eliminacji decyzji z obrotu prawnego z racji ich szczególnie dużego ciężaru gatunkowego. Zdaniem Sądu, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zasadnie uznał za prawidłową decyzję Lubelskiego WINB z 3 października 2022 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...]z [...]grudnia 2000 r. udzielającej pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami nr [...]w zespole zabudowy mieszkaniowo-usługowej przy ul. [...] w [...]z wyłączeniem lokali usługowych i garaży. Zgodzić się bowiem należy z organami, że decyzja ta nie jest dotknięta żadną wadą kwalifikowaną z art. 156 § 1 k.p.a., a zatem nie zachodzi konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Na gruncie rozpoznawanej sprawy istotne jest, że analizowana w trybie nieważnościowym decyzja Prezydenta Miasta [...]została wydana w oparciu o art. 59 ust. 1 i 3 ustawy Prawo budowlane. Z sentencji tej decyzji wynika, że udzielono pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami Nr [...]w zespole zabudowy mieszkaniowo-usługowej przy ul. [...]w [...] "z wyłączeniem lokali usługowych i garaży oraz zobowiązano Spółdzielnię [...]do uzyskania pozwolenia na użytkowanie lokali usługowych i garaży wyłączonych z odbioru ww. budynku". Należy zatem zauważyć, że w myśl art. 59 ust. 1 pow. ustawy, właściwy organ wydaje pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego po protokolarnym stwierdzeniu na miejscu budowy: 1) zgodności wykonania obiektu z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu oraz warunkami pozwolenia na budowę, 2) uporządkowania terenu budowy. Zgodnie z ust. 2 art. 59 ustawy Prawo budowlane, właściwy organ może w pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego określić warunki użytkowania tego obiektu albo uzależnić jego użytkowanie od wykonania, w oznaczonym terminie, określonych robót budowlanych. W świetle art. 59 ust. 3 Prawa budowlanego, jeżeli właściwy organ stwierdzi, że obiekt budowlany spełnia warunki, określone w ust. 1, pomimo niewykonania części robót wykończeniowych lub innych robót budowlanych związanych z obiektem, w wydanym pozwoleniu na użytkowanie może określić termin wykonania tych robót. W tym miejscu, z uwagi na argumentację skargi, która upatruje wadliwość zaskarżonej decyzji w pominięciu, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie wydana w trybie zwykłym nie zawierała rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 59 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, należy zauważyć, że – jak zaznaczył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 15 lutego 2022 r., sygn. akt II OSK 668/21 (CBOSA) - przepis ten dotyczy uzależnienia użytkowania obiektu budowlanego od wykonania robót budowlanych, które nie były przewidziane w projekcie, a których wykonanie okazało się konieczne dla zgodnego z prawem użytkowania obiektu budowlanego, dopiero po przeprowadzeniu, po złożeniu wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie, obowiązkowej kontroli obiektu budowlanego. Dyspozycja tego przepisu nie obejmowała zatem okoliczności, które towarzyszyły oddaniu w użytkowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami Nr [...]w zespole zabudowy mieszkaniowo-usługowej przy ul. [...]w [...]z wyłączeniem lokali usługowych i garaży. Z treści decyzji z [...]grudnia 2000 r. wynika, że wyłączenie z odbioru lokali usługowych i garaży związane było z możliwością ich użytkowania po zakończeniu robót budowlanych związanych z budynkiem Y, będącym w początkowej fazie realizacji. Z uwagi na treść decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, jej zakres, jak i charakter postępowania nieważnościowego, kluczowym jest rozważenie – co do zasady - możliwości wydania pozwolenia na użytkowanie w odniesieniu do części obiektu. Zauważyć trzeba, że na gruncie art. 59 ust. 3 Prawa budowlanego w przytoczonym wyżej brzmieniu orzecznictwo zauważa dwa możliwe rozwiązania kwestii związanej z wydaniem pozwolenia na użytkowanie części obiektu. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 885/10 (CBOSA) zauważono, że jak wskazuje się w judykaturze i doktrynie, część obiektu przeznaczona do użytkowania musi być zrealizowana w stanie umożliwiającym właściwe z niej korzystanie. Przed oddaniem takiej części do użytkowania należy zbadać czy może ona samodzielnie i bezpiecznie funkcjonować (tak NSA w wyroku z dnia 3 grudnia 2007 r. w sprawie II OSK 1609/06). Z kolei zaś w wyroku z 11 stycznia 2022 r., sygn. akt II OSK 681/21 Naczelny Sąd Administracyjny zauważał, że wprawdzie art. 55 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego w zw. z art. 59 ust. 2 i 3 tej ustawy przewidują w szczególnych okolicznościach warunkowe udzielenie pozwolenia na użytkowanie, pomimo niewykonania wszystkich robót budowlanych, to jednak z przepisów tych nie można w drodze interpretacji wyprowadzać zasady, która dozwalałyby inwestorowi na częściowe czy też etapowe oddawanie obiektu budowlanego do użytkowania. Powyższe wypowiedzi judykatury świadczą o co najmniej dwóch możliwych interpretacjach tego przepisu w kontekście możliwości udzielenia pozwolenia na użytkowanie dla części obiektu. Spostrzeżenie to uniemożliwia więc przyjęcie, że w tym aspekcie doszło do rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego skutkującego stwierdzeniem nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...]z [...]grudnia 2000 r. W tych warunkach, przyjmując jedną z dopuszczalnych wykładni tego przepisu organ w toku postępowania zwykłego zobowiązany był do sprawdzenia, czy zawnioskowana przez Spółdzielnię część obiektu budowlanego jest rzeczywiście zrealizowana w stanie umożliwiającym przeprowadzenie jej odbioru i przekazanie jej do normalnej eksploatacji i użytkowania. W rozpatrywanym przypadku uwzględnić należało, że budynek mieszkalny wielorodzinny nr [...]przy ul. [...]w [...]został zrealizowany w oparciu o istniejące w obrocie prawnym pozwolenie na budowę z [...]października 1998 r. Do wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego [...]z pominięciem lokali usługowych i garaży, załączone zostały stosowne dokumenty, w tym: inwentaryzacja geodezyjna budynku, dziennik budowy, protokół odbioru stanu surowego, oświadczenie kierownika budowy o zakończeniu robót i uporządkowaniu terenu oraz protokoły odbioru instalacji. Z protokołu oględzin z 13 grudnia 2000 r. wynika, że w przeprowadzonych przez inspektora nadzoru budowlanego czynnościach uczestniczył również przedstawiciel Spółdzielni [...]. Jak zaznaczono w protokole, z odbioru wyłączono zarówno lokale usługowe, jak i garaże, których odbiór możliwy będzie po wykonaniu robót związanych z budynkiem Y. W toku oględzin nie stwierdzono zmian w stosunku do zatwierdzonego projektu. Okoliczność późniejszego odbioru lokali usługowych i garaży nie stanowiła przeszkody dla uznania, że użytkowanie lokali mieszkalnych jest możliwe. Również akcentowany w skardze brak ustalenia w decyzji o pozwoleniu na użytkowanie terminu wykonania robót związanych obiektem, których niewykonanie nie pozbawiło możliwości oddania obiektu do użytkowania, nie mógł być uznany za rażąco naruszający przepis art. 59 ust. 3 Prawa budowlanego. Zauważyć trzeba, że użyte w treści tego przepisu słowo "może" dopuszcza jedynie a nie obliguje organ do określenia terminu wykonania robót budowlanych. Nie może zatem zostać uznana za rażącą wyprowadzana w tym zakresie wadliwość decyzji. W trybie nadzwyczajnym powyższa kwestia nie stanowi zatem podstawowego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. W świetle powyższego należy zgodzić się z Głównym Inspektorem Nadzoru Budowlanego, że postępowanie nadzorcze nie wykazało, aby decyzja Prezydenta Miasta [...]z [...]grudnia 2000 r. była wydana w warunkach rażącego naruszenia prawa. Decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności odpowiada zatem prawu, przyznając prymat zasadzie bezpieczeństwa obrotu prawnego i zasadzie zaufania obywateli do państwa. W odniesieniu do argumentacji skargi wyrażającej się w wywodzonym naruszeniu art. 156 § 2 k.p.a. należy zaznaczyć, że upływ 10 lat od dnia doręczenia decyzji oznacza, że organ mógłby wydać wyłącznie decyzję stwierdzającą, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie została wydana z naruszeniem prawa, o ile do takich naruszeń doszło, czego organ w niniejszej sprawie nie stwierdził. Nie sposób więc zgodzić się z twierdzeniem skarżącej Spółdzielni jakoby zaskarżona decyzja pozostawała w sprzeczności z przywołanymi przepisami prawa materialnego oraz przepisami postępowania. Z tych względów i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 w związku z art. 120 pow. ustawy. ----------------------- ul. Krucza 38/42, 00-926 Warszawa tal. 22 661 83 60 elektroniczna skrzynka podawcza ePUAP /GUNB/skrytka #