VII SA/Wa 793/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi W. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia: odmówić W. K. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

W. K. po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi złożyła na urzędowym formularzu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści wniosku wynika, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem, posiada dom o powierzchni 85 m2. Skarżąca oświadczyła, że otrzymuje emeryturę w wysokości 1097 zł brutto miesięcznie, natomiast jej mąż – w kwocie 1380 zł brutto. Do swych miesięcznych wydatków zaliczyła: wydatki na lekarstwa własne i męża – 610 zł, przedmioty ortopedyczne – 150 zł, opłaty za energię elektryczną – 210 zł, za wodę i ścieki – 190 zł, gaz – 202 zł. W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie, należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 ustawy). Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły. Mając na uwadze powołane przepisy oraz treść wniosku o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, iż brak jest uzasadnienia dla przyznania W. K. prawa pomocy, ponieważ skarżąca nie wykazała w sposób nie budzący wątpliwości, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uprawniałaby do skorzystania z instytucji prawa pomocy. W treści art. 246 ustawy ustawodawca użył pojęcia: "wykaże", co oznacza, że wnioskodawca powinien udowodnić, iż jego sytuacja finansowa uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być zatem sporządzony w sposób rzetelny i wiarygodny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Należy też zwrócić uwagę na treść art. 255 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W tym miejscu wskazać trzeba, że pismem z dnia 13 czerwca 2014 r. zobowiązano skarżącą do uzupełnienia danych zawartych w złożonym wniosku poprzez nadesłanie kserokopii decyzji o waloryzacji emerytur skarżącej i jej męża lub ostatnich odcinków emerytur oraz nadesłanie wyciągów z rachunku bankowego z okresu ostatnich trzech miesięcy, jeżeli skarżąca taki rachunek posiada. W odpowiedzi na wezwanie, przy piśmie z dnia 23 czerwca 2014 r. skarżąca nadesłała kserokopie decyzji o waloryzacji emerytur własnej i męża. Z dokumentów tych wynika, że skarżąca uzyskuje emeryturę w wysokości 1092,32 zł netto miesięcznie, natomiast jej mąż – w kwocie 2039,23 zł netto. Jednocześnie w piśmie z dnia 23 czerwca 2014 r. skarżąca wskazała, że mąż zachowuje dla siebie z emerytury 1380 zł, natomiast pozostałą kwotę w wysokości 659 zł przekazuje co miesiąc synowi, który leczy się na nowotwór i który otrzymuje z Powiatowego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. zasiłek w wysokości 320 zł miesięcznie. W związku z nadesłanymi dokumentami zauważyć trzeba, iż w formularzu skarżąca wykazała znacznie niższą wysokość dochodów, aniżeli wynika to z kserokopii decyzji o waloryzacji emerytur, bowiem oświadczyła, że jej emerytura wynosi 1097 zł brutto, emerytura męża natomiast – 1380 zł brutto. Dochód skarżącej i jej męża wynosi natomiast łącznie 3131,5 zł netto miesięcznie, nie zaś 2477 zł brutto, jak skarżąca oświadczyła w formularzu. Zauważyć też trzeba, że pismem z dnia 13 czerwca 2014 r. skarżącą wezwano również do nadesłania wyciągów z rachunku bankowego z okresu ostatnich trzech miesięcy. Skarżąca nie nadesłała wyciągów, przy czym nie złożyła również oświadczenia, że rachunku bankowego nie posiada. Tymczasem to na stronie składającej wniosek ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy powinna wykazać w sposób wiarygodny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Okoliczności wynikające ze złożonego wniosku nie mogą budzić wątpliwości, a jeżeli takie występują, nie mogą być interpretowane na korzyść strony. Niedopełnienie przez stronę w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia wymaganych dokumentów uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 31 stycznia 2013 r. I OZ 51/13 LEX nr 1273885, z 19 grudnia 2012 r. II FZ 1036/12 LEX nr 1240482, z 14 marca 2013 r. II FZ 92/13 LEX nr 1302897, z 4 lipca 2013 r. I OZ 546/13 LEX nr 1345177). Mając powyższe na uwadze, z uwagi na brak ustosunkowania się przez skarżącą do wezwania z dnia 13 czerwca 2014 r. w zakresie dotyczącym nadesłania wyciągów z rachunku bankowego w połączeniu z podaniem w złożonym formularzu zaniżonej wysokości dochodów własnych i męża (2477 zł brutto zamiast 3131,5 zł netto) nie jest możliwe dokonanie pełnej i nie budzącej wątpliwości oceny rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącej. Udzielone przez skarżącą informacje nie pozwalają na bezsporne stwierdzenie, że poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie pozbawi skarżącą możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych własnych i rodziny (spowoduje uszczerbek w utrzymaniu koniecznym), zwłaszcza, iż wpis od skargi należny jest w wysokości 200 zł, natomiast wysokość innych wpisów, które mogłyby się pojawić w związku z ewentualnym wnoszeniem przez stronę środków odwoławczych od wydawanych w niej orzeczeń wynosiłaby 100 zł. W świetle powyższych okoliczności uznać zatem trzeba, że brak jest podstaw do przyznania W. K. prawa pomocy, skarżąca nie wykazała bowiem w sposób nie budzący wątpliwości, że spełnia przesłanki określone w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270). Mając powyższe względy na uwadze orzeczono jak w sentencji postanowienia.