VII SA/Wa 781/17

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 czerwca 2017r. po rozpoznaniu wniosku J. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. M. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2017r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: 1. przyznać J. M. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego, 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić.

W dniu 4 maja 2017r. do Sądu wpłynął wniosek o przyznanie prawa pomocy J. M., w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. We wniosku o prawo pomocy skarżący podał, że prowadzi gospodarstwo domowe z żoną, utrzymują się ze świadczeń z ZUS w wysokości 1236 złotych i 978,00 złotych w sumie 2214 złotych miesięcznie. Wnioskodawca podał, że stałe wydatki związane z utrzymaniem domu oraz koszty zakupu żywności wynoszą około 1800 złotych, koszty leczenia wraz dojazdami 410 złotych. Posiadają z żoną dom, mieszkanie o pow. 35,7 m obciążone dożywociem na rzecz teściowej oraz samochód osobowy marki [...] o wartości około 15. 000 złotych. Wnioskodawca wskazał także we wniosku, że dochód jest zmienny (pomoc rodziny). W niniejszej sprawie zważono co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowity następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 3 p.p.s.a). Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy. W niniejszej sprawie wnioskodawca w złożonym wniosku wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru. Biorąc pod uwagę przedstawioną wyżej sytuację finansową wnioskodawcy w szczególności miesięczny dochód jaki uzyskuje z małżonką uznano, że nie jest on w stanie ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru bez spowodowania uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i małżonki. Oceniono, że poniesienie tego wydatku wykracza poza możliwości finansowe wnioskodawcy. Z tego względu przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Ze względu na fakt, iż wnioskodawca wniósł o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata, dokonano wyboru i ustanowiono w niniejszej sprawie radcę prawnego. Wyjaśnić należy, że dla zapewnienia stronie należytej reprezentacji przed sądem administracyjnym wystarczające jest bowiem ustanowienie jednego pełnomocnika. Zgodnie bowiem z treścią art. 205 § 2 p.p.s.a. niezbędne koszty postępowania strony reprezentowanej przez zawodowego pełnomocnika obejmują wynagrodzenie i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego. Jednocześnie stwierdzono, że brak jest podstaw do przyjęcia, że wnioskodawca jest na tyle osobą ubogą, iż jego rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają mu wywiązanie się z obowiązku partycypowania w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego. Uznano, że wnioskodawca uzyskując z żoną dochody miesięczne we wskazanej wyżej wysokości jest w stanie samodzielnie ponosić koszty sądowe. Wskazać należy, że do kosztów sądowych na dzień rozpoznania wniosku zaliczyć można jedynie wpis od skargi w wysokości 100,00 złotych, tj. w najmniejszej wysokości, jaką przewidziano w art. 233 cytowanej wyżej ustawy oraz w wydanym na podstawie tego przepisu rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 221, poz. 2193). Wysokość innych kosztów, które mogą (lecz nie muszą) pojawić się na dalszym etapie postępowania również wynosiłaby 100 zł, a ponadto koszty te byłyby rozłożone w czasie. W świetle powyższego uznano, że ponoszenie kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie w całości przez wnioskodawcę nie spowoduje jego utraty płynności finansowej i nie przyczyni się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i małżonki. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono, jak w sentencji postanowienia.