VII SA/Wa 704/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy T. P. w sprawie ze skargi T. P. i G. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: odmówić T. P. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przez T. P. Wnioskodawca wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Źródłem utrzymania rodziny wnioskodawcy są dochody z tytułu emerytury wnioskodawcy, pracy i tantiem z praw autorskich i renty jego małżonki w łącznej wysokości około 3 800 zł. miesięcznie, przy czym wnioskodawca dodał, że posiada z żoną rozdzielność majątkową (dochody żony to 2 400 zł.). W uzasadnieniu wniosku podał, że choruje na chorobę wieńcową, uzyskuje ze stosunku racy dochody w wysokości około 3 500 zł (rocznie) i nieregularne dochody z tytułu praw autorskich. Nie wskazał posiadania oszczędności i przedmiotów majątkowych. Do wydatków miesięcznych zaliczył: czynsz 560 zł., energię elektryczną 110 zł., leki 200 zł., telefon 40 zł. W sprawie zważono, co następuje. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie wnioskującej. Prawo pomocy obejmować zatem powinno osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady. W postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 marca 2012 r. sygn. akt II OZ 131/12 Sąd ten wskazał, że instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób, które wykażą, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe (Lex nr 1121260). Biorąc pod uwagę sytuację majątkową T. P. uznać należy, iż nie jest uzasadnione przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskodawca posiada stały dochód w łącznej wysokości około 3 800 zł., przy czym należy wskazać, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bierze się pod uwagę dochody wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, bez względu, czy mają rozdzielność majątkową, czy też nie, posiada mieszkanie o pow. 60 m2. Dochód wnioskodawca uzyskuje z kilku źródeł – emerytury polskiej i niemieckiej, ze stosunku pracy i tantiem z praw autorskich. Okoliczność te nie wskazują by strona była osobą ubogą, znajdującą się w trudnej sytuacji materialnej w szczególności w takiej, iż mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogłaby ponieść kosztów sprawy. Z pewnością nie można wskazać, że wnioskodawca pozbawiony jest środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. W tym stanie rzeczy uznano, że wnioskodawcę stać będzie, na poniesienie wydatku związanego z opłaceniem kosztów sądowych i opłaceniem zawodowego pełnomocnika. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.