VII SA/Wa 648/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi W. K. i J. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: odmówić W. K. i J. K. przyznania prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych.

W. K. i J. K. wraz ze skargą wniesioną na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2014 r. złożyli na urzędowych formularzach wnioski o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści wniosków wynika, iż we wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącymi pozostaje bezrobotny syn. Skarżący wskazali, że utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego przez W. K. w wysokości 2.500 zł i J. K. w wysokości 2.500 zł. Majątek skarżących obejmuje dom o pow. 130 m2, nieruchomość rolną o pow. 25,92 ha, budynki gospodarcze o pow. 775 m2 , maszyny i urządzenia wykorzystywane w gospodarstwie rolnym o wartości około 600.000 zł, samochód ciężarowy o wartości 65.000 zł. Skarżący oświadczyli, że posiadają oszczędności w kwocie 9.000 zł. Wskazali, że na przełomie 2013 i 2014 roku w gospodarstwie rolnym przeprowadzili znaczne inwestycje, zakupili sąsiednią nieruchomość, wybudowali zbiornik na gnojowicę, dokonali ponadto zakupu nawozów mineralnych o wartości ok. 40.000 zł. Dodali, że w najbliższym czasie konieczne są kolejne zakupy: materiału siewnego, paliwa, środków ochrony roślin i konserwacji pasz. Wskazali, że w ubiegłym roku ponieśli straty w inwentarzu żywym. Wniosek ten został oddalony postanowieniem referendarza sądowego z dnia 25 kwietnia 2014 r. Na postanowienie to skarżący złożyli sprzeciw, tym samym straciło ono moc. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r. poz. 270) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez pojęcie uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i finansowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Podkreślenia wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 ustawy). Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od reguły określonej w art. 199 ustawy. Odstąpienie od zasady obciążania strony kosztami postępowania jest dopuszczalne, jeżeli poniesienie tych kosztów wiązałoby się z pozbawieniem strony możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, taka sytuacja nie występuje natomiast w przypadku skarżących. Majątek skarżących obejmuje dom o pow. 130 m2, nieruchomość rolną o pow. 25,92 ha, budynki gospodarcze o pow. 775 m2 , maszyny i urządzenia wykorzystywane w gospodarstwie rolnym o wartości około 600.000 zł, samochód ciężarowy o wartości 65.000 zł. Według oświadczenia zawartego we wniosku, skarżący wraz z bezrobotnym synem utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego przez W. K. w wysokości 2.500 zł i J. K. w wysokości 2.500 zł. Skarżący oświadczyli też, że posiadają oszczędności w wysokości 9.000 zł, a więc w kwocie znacznie przekraczającej koszty postępowania w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu uzyskiwane dochody oraz posiadane oszczędności umożliwiają stronie poniesienie kosztów postępowania. Jednocześnie należy wskazać, że argumenty zawarte w sprzeciwie nie przemawiają za przyznaniem skarżącym prawa pomocy. Uzasadnienie sprzeciwu w znacznej części koncentruje się na wykazaniu, iż w ostatnim okresie W. i J. K. ponieśli duże nakłady finansowe związane z prowadzonym gospodarstwem rolnym, m.in. wybudowali zbiornik na gnojowicę, dokonali zakupu nawozów mineralnych za kwotę 40.000 zł. W sprzeciwie wskazano też, że w dniu 14 stycznia 2014 r. skarżący uiścili opłatę legalizacyjną w kwocie 25.000 zł, w związku z wybudowaniem obory bez pozwolenia na budowę. Podkreślić wobec tego trzeba, że przy dokonywaniu oceny, czy spełnione zostały przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy istotna jest jedynie aktualna sytuacja finansowa strony, nie zaś wysokość poniesionych w ostatnim okresie wydatków. Sytuacja finansowa skarżących wynikająca ze złożonego wniosku nie uzasadnia natomiast zwolnienia od kosztów sądowych. Uzyskiwane dochody oraz posiadane oszczędności umożliwiają skarżącym poniesienie kosztów postępowania w niniejszej sprawie, brak jest więc powodów dla przerzucenia kosztów sądowych na współobywateli w sprawie dotyczącej planowanej przez skarżących inwestycji (budowa silosów paszowych i dobudowa tarasu do budynku mieszkalnego). W związku z powyższym Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 w zw. z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.