VII SA/Wa 578/09

Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła- Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 czerwca 2009r. po rozpoznaniu wniosku N. N. i A. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi N. N. i A. N. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2009r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego postanawia: odmówić N. N. i A. N. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.

W dniu 27 maja 2009r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy N.N. i A.N., w którym wnoszą o zwolnienie od kosztów sądowych. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 ww. ustawy.) Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka -Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Z powołanego wyżej przepisu wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest w pierwszej kolejności od sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych wnioskodawcy i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Oceniając dane przedstawione w formularzu uznano, że wnioskodawców, którzy osiągają stałe dochody miesięcznie, nie sposób uznać za osoby na tyle ubogie, że konieczne jest przyznanie im prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż wnioskodawcy wspólnie utrzymują się z dochodu w wysokości 3.601,00 złotych miesięcznie. Na kwotę tą składa się dochód wnioskodawcy uzyskiwany z tytułu emerytury w wysokości 1.942,00 złotych oraz dochód wnioskodawczyni uzyskiwany również z tytułu emerytury w wysokości 1.659,00 złotych miesięcznie. Skarżący oświadczyli, że posiadają dom o pow. 110 m² oraz działkę o pow. 525 m ², na której zlokalizowany jest dom. Wnioskodawca podał, że posiada zasoby pieniężne w wysokości 2.500 złotych. Wnioskodawcy zaznaczyli, że ponoszą znaczne koszty na lekarstwa i rehabilitację Mając na względzie wysokość miesięcznych dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawców oraz posiadane środki finansowe, w ocenie referendarza sądowego są oni w stanie samodzielnie ponosić koszty postępowania sądowego. Zaznaczyć należy, iż w niniejszej sprawie wnioskodawcy uiścili wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 500,00 złotych. Powyższe wskazuje, że skarżący są w stanie zgromadzić z uzyskiwanych dochodów środki na ponoszenie ewentualnie pozostałych kosztów sądowych w sprawie, które nie będą wyższe niż te dotychczas poniesione. Uznano, że ponoszenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie w całości przez wnioskodawców nie spowoduje utraty płynności finansowej i nie przyczyni się do uszczerbku w koniecznym dla siebie utrzymaniu. Podkreślić bowiem należy, iż instytucja zwolnienia od kosztów sądowych może mieć zastosowanie jedynie wobec osób znajdujących się w skrajnie trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej zaspokojenie bieżących potrzeb. Instytucja ta nie może być nadużywana w sytuacji, gdy wnioskodawcy posiadają stały miesięczny dochód oraz zgromadzone oszczędności. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 cytowanej wyżej ustawy, orzeczono jak w sentencji postanowienia.