VII SA/Wa 550/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Groński, Sędziowie sędzia WSA Tomasz Janeczko, sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi A. W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2020 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania uchyla zaskarżone postanowienie

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] stycznia 2020 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej: k.p.a.) po rozpatrzeniu zażalenia Pana A. W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: [...] WINB) z dnia [...] września 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że pismem z dnia 10 maja 2017 r., uzupełnionym pismem z dnia 16 sierpnia 2017 r., Pan A. W. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją [...] WINB z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. (dalej: PINB w L.) z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...], którą nakazano Panu A. W. rozbiórkę samowolnie rozbudowanej od strony północnej części budynku mieszkalnego o wymiarach 2, 65 m x 7, 70 m usytuowanego na działce nr ew. [...] położonej przy ul. N. w miejscowości W. gm. W. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r., GINB utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji odmawiające wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 19 października 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 165/18 uwzględnił skargę Pana A. W. na postanowienie GINB z dnia [...] listopada 2017 r., uchylając je oraz poprzedzające postanowienie [...] WINB z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. Postanowieniem z dnia [...] września 2019 r., nr [...] [...] WINB ponownie odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją własną z dnia [...] marca 2014 r., Pismem z dnia 14 października 2019 r., Pan A. W., w ustawowym terminie złożył zażalenie na ww. postanowienie organu wojewódzkiego z dnia [...] września 2019r. Organ odwoławczy przystępując do rozpoznania zażalenia przypomniał instytucję wznowienia postępowania, a następnie wskazał, że jako podstawę wniosku z dnia 10 maja 2017 r., uzupełnionego pismem z dnia 16 sierpnia 2017 r., o wznowienie postępowania wskazano art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., który stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W uzasadnieniu wniosku Skarżący wskazał: na "zeznania szeregu świadków, osób które znają przedmiotową nieruchomość i sposób jej zagospodarowania" jako nowe dowody w sprawie. Ponadto poinformował, że dopiero w miesiącu maju 2017 r., powziął wiedzę, iż tego rodzaju dowód może przyczynić się do korzystnego rozstrzygnięcia. Pismem z dnia 6 sierpnia 2019 r. [...] WINB na podstawie art. 50 § 1 k.p.a. wezwał Pana A.W. do uzupełnienia, w terminie 14 dni, wniosku z dnia 10 maja 2017 r., o wznowienie postępowania administracyjnego poprzez wskazanie daty w jakiej dowiedział się o podstawie do wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. [...] WINB poinformował, że w przypadku nieusunięcia braku w powyższym terminie sprawa zostanie rozpatrzona w oparciu o posiadany materiał dowodowy. Wskazany 14-dniowy termin nie został przez Skarżącego dotrzymany, w związku z tym wydano ww. postanowienie z dnia [...] września 2019 r., o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy wskazał także, iż postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r., GINB utrzymał w mocy postanowienie [...] WINB z dnia [...] października 2019 r. o odmowie przywrócenia terminu do udzielenia odpowiedzi na wezwanie z dnia 6 sierpnia 2019r. Dalej organ wskazał, że stosownie do art. 148 § 1 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Zgodnie z przyjętą linią orzeczniczą sądów administracyjnych, strona musi udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia (wyrok WSA w Warszawie z 28 października 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 396/05). Organ administracji jest obowiązany z urzędu badać zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, bowiem wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, pomimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, godzi bowiem w zasadę trwałości decyzji administracyjnych (wyrok NSA z dnia 30 maja 2016 r., sygn. akt. I OSK 2008/14). Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzono, że wznowienie postępowania jest niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych, co uzasadnia wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. Skargę na to postanowienie złożył A. W. zarzucając mu: - naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. polegające na kontynuowaniu postępowania pomimo zaistnienia podstaw uzasadniających jego zawieszenie, którą jest okoliczność, iż przed tutejszym Wojewódzkim Sądem Administracyjnym toczy się postępowanie którego przedmiotem jest rozpoznanie skargi na odmowę przywrócenia skarżącemu terminu do uzupełnienia wniosku o uzupełnienie wniosku o wznowienie postępowania, co w okolicznościach niniejszej sprawy stanowi zagadnienie wstępne, - naruszenie art. 7 k.p.a. polegające na zaniechaniu ustalenia prawdy obiektywnej poprzez zaniechanie przesłuchania zgłoszonych przez skarżącego świadków i na tej podstawie ustaleniu, kiedy osoby te przekazały skarżącemu swą wiedzę odnośnie nieruchomości i zlokalizowanych na niej obiektów stanowiących przedmiot postępowania w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżone postanowienie zapadło z naruszeniem przepisów procesowych w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Sąd kontrolował w niniejszej sprawie postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] stycznia 2020 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania Rozstrzygnięcie to zapadło po uchyleniu prawomocnym wyrokiem tut. Sądu z dnia 19 października 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 165/18 postanowienia GINB z dnia [...] listopada 2017 r. oraz postanowienia [...] WINB z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...]. Orzekając ponownie w sprawie na skutek tego wyroku GINB obowiązany był zastosować się do oceny i wytycznych co do dalszego postępowania wynikających z tego orzeczenia. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego oraz kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych i wskazanie kierunku, w którym winno zmierzać przyszłe postępowanie (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012 r., s. 397 uw. 1, 2; M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011 r., s. 544, Nb 1-3). Ocena prawna, o której stanowi art. 153 p.p.s.a., może dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego, czy też błędnej oceny już poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych. Przechodząc do rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że organ odwoławczy nie zastosował się do oceny prawnej wyrażonej w wyroku WSA w Warszawie z dnia 19 października 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 165/18. Przypomnieć w związku z tym należy, że poprzednio rozpoznając sprawę Sąd wskazał, iż "W niniejszej sprawie organy obu instancji uchybiły obowiązkowi przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia tej okoliczności, poprzestając arbitralnie na konstatacji, iż oświadczenia M. P. i A. G. pochodzą z grudnia 2016 r. (pomijając z niewiadomych względów oświadczenie K.S. z 20 grudnia 2016 r.). Zarówno WINB, jak i GINB zupełnie zignorowały okoliczność – zasadnie podnoszoną przez skarżącego - że do pisma z 16 sierpnia 2018 r. precyzującego (uzupełniającego) wniosek o wznowienie postępowania zostały załączone inne oświadczenia, a mianowicie M. D., A. D., M. P., K. S. ., które nie zostały opatrzone datą. Organy rozpatrujące wniosek w żaden sposób nie odniosły się też do wyjaśnień skarżącego, iż dopiero w maju 2017 r. ww. osoby udzieliły mu zgody na wykorzystanie tych oświadczeń. (.............) należy stwierdzić, iż na gruncie niniejszej sprawy organy nie wyjaśniły kiedy skarżący dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W tym zakresie poprzestały na fakcie, iż oświadczenia M. P. i A. G. zostały sporządzone w grudniu 2016 r. Tymczasem skarżący przedłożył łącznie siedem oświadczeń od pięciu różnych osób, w tym na trzech oświadczeniach widniały daty (20 grudnia 2016 r. i 21 grudnia 2016 r.), jednocześnie konsekwentnie podnosząc, iż nie dysponował tymi oświadczeniami od grudnia 2016 r., lecz znacznie później wszedł w ich posiadanie. Bezsprzecznie właściwe ustalenie daty powzięcia wiadomości o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania i daty złożenia podania o wznowienie postępowania mają fundamentalne znaczenie dla ustalenia zachowania terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania administracyjnego. O ile data tego podania w niniejszej sprawie nie nasuwa większych wątpliwości (organy przyjęły datę podaną we wniosku, tj. 10 maja 2017 r., której skarżący nie kwestionuje, przy czym wniosek ten wpłynął do PINB 12 maja 2017 r. i brak jest adnotacji czy został złożony osobiście, czy też został nadany drogą pocztową), o tyle kwestia daty powzięcia wiadomości o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania wymaga przeprowadzenia przez organ postępowania wyjaśniającego. Przez brak dostatecznego wyjaśnienia tej kwestii podjęte w sprawie rozstrzygnięcia zapadły z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego wynikających w szczególności z przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Ponownie rozpoznając sprawę, organ I instancji uzupełni materiał dowodowy w zakresie daty powzięcia przez skarżącego wiadomości o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, jak również dokona wyczerpującej analizy prawnej umożliwiającej prześledzenie toku rozumowania organu odnośnie zasadności zastosowanych w sprawie przepisów." Przechodząc do oceny realizacji przez organy oceny prawnej dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, jak też wskazań co dalszego postepowania stwierdzić należy, że w obu obszarach organy nie zastosowały się do zaleceń Sądu. Przy czym zauważyć należy, że ani stan prawny ani faktyczny w sprawie nie uległ zmianie. Z zacytowanego obszernie uzasadnienia wyroku WSA w Warszawie wynika, że wadliwość postępowania organów polegała na nie przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w zakresie daty powzięcia przez skarżącego informacji o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a także braku kompleksowej oceny tych dowodów, które przedstawił skarżący. Prowadząc ponownie postępowanie administracyjne organy dokonały jednej czynności. Wezwały wnioskodawcę do wykazania zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postepowania, pod rygorem rozpoznania sprawy w oparciu o dotychczas zgromadzone dowody. Jednakże wbrew zapowiedzi nie dokonały analizy i oceny wszystkich zgromadzonych w sprawie dowodów. Szczególnie organ odwoławczy poprzestał wyłącznie na stwierdzeniu, że skarżący nie odpowiedział na wezwanie organu. Przy czym wskazać należy, iż w treści zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania podane zostały nowe okoliczności, w pewnym zakresie odpowiadające na treść wezwania organu, do których organ odwoławczy się nie odniósł. W związku tym Sąd uznał, że organ odwoławczy, wydając zaskarżone postanowienie, nie zastosował się do związania prawomocnym wyrokiem, ani w zakresie wiążących ten organ ocen prawnych, ani nie wykonał wskazań co do dalszego postępowania w sprawie, zawartych w wyroku Sądu kasacyjnego. Wobec tego wydanie postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie organu I instancji nastąpiło z naruszeniem art. 153 p.p.s.a. oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z uzasadnienia niniejszego wyroku a przede wszystkim z uzasadnienia orzeczenia Sądu z dnia 19 października 2018 r. Z tych względów, uznając skargę za uzasadnioną Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie.