VII SA/Wa 499/14

Referendarz sądowy – Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 maja 2014 r. po rozpoznaniu wniosku J. Ż. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi J. Ż. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] stycznia 2014 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: odmówić J. Ż. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.

W dniu 22 kwietnia 2014 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie formularz wniosku PPF o przyznanie prawa pomocy J. Ż., w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku przedstawił swoją sytuację rodzinną i finansową. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, którego domaga się skarżący, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć dopiero takie zachwianie sytuacji materialnej i bytowej wnioskodawcy, iż nie byłby on w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt: II FZ 137/05, niepub. ). Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Z powyższego wynika, że strona ma prawo do ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych ale po spełnieniu przesłanek wskazanych w przepisie art. 246 § 1 p.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Oceniając dane przedstawione w formularzu uznano, że wnioskodawca nie kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z nadesłanego formularza wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i synem. Wspólnie utrzymują się z dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawcę z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 5.800,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawca podał, że posiada 1/6 części udziału domu o pow. 60 m ². Dodał, że syn posiada 2/36 udziału nieruchomości. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca podniósł, że jest jedynym żywicielem rodziny, żona jest pod stałą opieką lekarską wymagającą stałego przyjmowania leków jak również wizyt lekarskich. Podał, że syn jest studentem studiów zaocznych, nie pracuje. Biorąc pod uwagę wysokość wykazanych dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawcę z których utrzymuje się wraz z rodziną uznano, że jest on w stanie samodzielnie ponosić koszty sądowe bez spowodowania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Podkreślić bowiem należy, iż instytucja prawa pomocy może mieć zastosowanie jedynie wobec osób znajdujących się w skrajnie trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej zaspokojenie bieżących potrzeb. Instytucja ta nie może być nadużywana w sytuacji gdy, strona posiada stałe dochody. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca wraz z rodziną ma zapewnione potrzeby bytowe, o czym świadczy wysokość miesięcznego dochodu jaki uzyskuje tj. kwotę 5.800,00 złotych miesięcznie. Posiadanie przez wnioskodawcę miesięcznych dochodów w takiej wysokości wyklucza możliwość, uznania go za osobę wykazującą trudności w zakresie zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych i nie będącą w stanie ponosić kosztów związanych z postępowaniem sądowym. W ocenie referendarza sądowego, powyższa kwota jaką uzyskuje wnioskodawca pozwala na poczynienie oszczędności wystarczających na pokrycie ciążących na nim kosztów sądowych w niniejszej sprawie, które na obecnym etapie sprawy wynoszą 200,00 złotych (wpis od skargi). Uznano, że ponoszenie kosztów sądowych przez wnioskodawcę nie spowoduje utraty płynności finansowej i nie przyczyni się do uszczerbku w utrzymaniu koniecznym wnioskodawcy i jego rodziny. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji postanowienia.