Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

VII SA/Wa 491/22

Wyrok WSA w Warszawie z 29 listopada 2022 r., VII SA/Wa 491/22 – pozwolenie na budowę

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
29 listopada 2022
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Andrzej Siwek, Asesor WSA Michał Podsiadło (spr.), Protokolant specjalista Monika Gąsińska – Goc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2022 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 stycznia 2022 r. znak: DOA.7110.299.2021.KBA w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

1. Zaskarżoną decyzją z 13 stycznia 2022 r. znak: DOA.7110.299.2021.KBA, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewody Pomorskiego z 13 sierpnia 2021 r. znak: Wl-1.7840.4.4.2021.TK w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. 2. Rozstrzygnięcie to wydano w następujących okolicznościach. 2.1. Prezydent Miasta G. decyzją nr (...) z (...) listopada 2020 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił N. W. i P. B. pozwolenia na budowę polegającego na przebudowie poddasza wraz z montażem okien połaciowych i termomodernizacją w budynku mieszkalnym wielorodzinnym na terenie działki nr (...) obręb (...) przy ul. (...) w G. 2.2. Pismem z 29 stycznia 2021 r. A. L. (dalej: skarżąca) wystąpiła do Wojewody Pomorskiego (dalej: Wojewoda, organ I instancji) z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Prezydenta Miasta G, zarzucając wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa, poprzez brak doręczenia tej decyzji skarżącej jako stronie postępowania, a także brak podstaw prawnych do jej wydania, ze względu na nieważność uchwały wspólnoty mieszkaniowej w sprawie wyrażenia zgody na dzierżawę strychu. Na wezwanie organu I instancji, skarżąca podniosła, że domaga się zarówno stwierdzenia nieważności ww. decyzji, jak i wznowienia postępowania w tej sprawie. 2.3. Decyzją z 13 sierpnia 2021 r. znak: Wl-1.7840.4.4.2021.TK Wojewoda Pomorski odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji Prezydenta Miasta G. 2.3.1. W uzasadnieniu tej decyzji, organ I instancji wskazał, że, okoliczność, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu stanowi przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego i w związku z tym nie może jednocześnie stanowić przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji. 2.3.2. W odniesieniu natomiast do zarzutu wydania decyzji bez należytej podstawy prawnej, ze względu na nieważność uchwały wspólnoty mieszkaniowej w sprawie wyrażenia zgody na dzierżawę strychu, organ I instancji wskazał, że stosownie do art. 32 ust. 4 pkt 2 p.b. w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania weryfikowanej decyzji, pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Oświadczenie takie trzeba dołączyć do wniosku o pozwolenie na budowę. Wojewoda podał, że w aktach sprawy znajduje się oświadczenie inwestorów o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Do wniosku dołączono również uchwałę nr 4/01/20/Wro12 z 31 stycznia 2020 r. wyrażającą zgodę na dzierżawę strychu. Ustalono w niej również, że "koszt wszystkich prac związanych z adaptacją wskazanego strychu poniosą dzierżawcy jak również ewentualne przywrócenie do stanu pierwotnego po rozwiązaniu umowy". Ponadto, inwestorzy załączyli także podpisaną ze Wspólnotą Mieszkaniową w G. przy ul. (...), umowę dzierżawy części wspólnej na podstawie wyżej przywołanej uchwały Wspólnoty. Zdaniem Wojewody, inwestorzy złożyli stosowne oświadczenie, a ponadto swoje prawo do dysponowania nieruchomością wykazali załączając dodatkowo wyżej wymienioną uchwałę wspólnoty i umowę dzierżawy pomieszczenia wspólnego. W ocenie tego organu, skarżąca nie przedstawiła natomiast żadnych dowodów świadczących o tym, że ww. uchwała wspólnoty mieszkaniowej została uchylona lub wyeliminowana z obrotu prawnego. Samo zaś stwierdzenie, że wspomniana uchwala jest nieważna z mocy prawa, gdyż nigdy nie została wnioskującej prawidłowo przesłana, nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. 2.3.3. Odnosząc się do twierdzeń skarżącej, że naruszone zostało prawo do spokojnego zamieszkania i korzystania z rzeczy, co zostało pominięte przez organ wydający kwestionowaną decyzję, wyjaśniono, że w przypadku gdy, zrealizowana inwestycja ma – w powiązaniu z odpowiednimi przepisami prawa materialnego – bezpośredni wpływ na prawa lub obowiązki skarżącej, tj. ingeruje w wykonywane prawo własności do lokalu niemieszkalnego (immisje wynikające z art. 144 k.c.), to sytuacja ta stanowi jedynie przesłankę do wniesienia powództwa cywilnego. Wojewoda podkreślił, że inwestorzy uzyskali zgodę wspólnoty mieszkaniowej na dzierżawę i przeprowadzenie prac, a zgoda ta nie została w obowiązujących trybach prawnych wyeliminowania. Powyższe nie uchybia także prawu wnioskodawczym do wyłącznego i swobodnego korzy stania z jej lokalu mieszkalnego. 2.3.4. W dalszej kolejności Wojewoda podniósł, że zamierzenie objęte badaną decyzją – przebudowa poddasza w budynku mieszkalnym wielorodzinnym wraz z montażem okien połaciowych i term o modernizacją – jest zgodne z ustaleniami planu miejscowego odnośnie przeznaczenia terenu. Wskazano, że przebudowa poddasza, której efektem jest powiększenie jednego z istniejących lokali mieszkalnych, nie naruszy również ustaleń planu co do wskaźników parkingowych. Realizacja inwestycji nie spowoduje powstania nowego lokalu mieszkalnego, a tym samym konieczności realizacji dodatkowych miejsc postojowych. Zauważono również, że obowiązujący plan miejscowy przewiduje, że teren objęty kartą terenu nr 008 znajduje się w strefie ochrony konserwatorskiej, a budynek przy ul. J. nr (...) stanowi budynek o wartościach kulturowych, gdzie ochronie podlega charakter budynku, detal architektoniczny oraz zachowane elementy wystroju i wyposażenia wnętrz. Z uwagi na te zapisy planu oraz fakt iż budynek figuruje w wojewódzkiej oraz gminnej ewidencji zabytków, przedłożona wraz z wnioskiem dokumentacja projektowa wymagała uzgodnienia z właściwym miejscowo konserwatorem zabytków. Jak wynika z akt sprawy, projekt budowlany uzgodniony został przez Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, postanowieniem z 28 października 2020 r. nr (...). Tym samym uznano, że kontrolowana decyzja nie narusza art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b. 2.3.5. Organ I instancji podał, że z akt sprawy wynika, że inwestor stosownie do art. 33 ust. 2 pkt 1 p.b. (obowiązującego na dzień złożenia wniosku o pozwolenie na budowę), dołączył cztery egzemplarze projektu budowlanego sporządzonego przez mgr inż. arch. E. J. Projektant posiada wymagane uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń nr (...) wydane przez Kujawsko-Pomorską Okręgową Izbę Architektów RP i legitymuje się aktualnym na dzień opracowania projektu, tj. na maj 2020 r., zaświadczeniem o wpisie na listę członków Kujawsko-Pomorskiej Okręgowej Izby Architektów RP pod numerem (...). Projektant dołączył do projektu budowlanego oświadczenie o jego sporządzeniu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, a także informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b p.b. Projekt sprawdzony został przez mgr inż. arch. K. G., posiadającą uprawnienia w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń nr (...) (kopia uprawnień na stronie 21 projektu), legitymującą się aktualnym zaświadczeniem o wpisie na listę członków Pomorskiej Okręgowej Izby Architektów RP, która złożyła oświadczenie sprawdzającego o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Część konstrukcyjna projektu budowlanego sporządzona została przez mgr inż. M. Z., który posiada wymagane uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowlanej nr (...) wydane przez Pomorską Okręgową Izbę Inżynierów Budownictwa i legitymuje się aktualnym na dzień opracowania projektu zaświadczeniem o wpisie na listę członków Pomorskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa o numerze ewidencyjnym (...). Również on złożył wymagane oświadczenie o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Sprawdzenia dokonał mgr inż. P. O., posiadający uprawnienia w specjalności konstrukcyjno-budowlanej do projektowania bez ograniczeń nr (...) (kopia uprawnień na stronie 19 projektu), legitymujący się aktualnym zaświadczeniem o wpisie na listę członków Pomorskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa (strona 20 projektu), który złożył oświadczenie sprawdzającego o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej (strona 24 projektu). Wobec powyższego w omawianej sprawie nie doszło również do naruszenia przepisu art. 33 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Stwierdzić zatem trzeba, że z przekazanych przez Prezydenta Miasta G. akt sprawy wynika jednoznacznie, iż sporna inwestycja została zaprojektowana zgodnie z obowiązującymi przepisami. 2.3.6. Z powyższych ustaleń wynika, że nie nastąpiło rażące naruszenie prawa skutkujące koniecznością stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta G. z (...) listopada 2020 r. Projektowana inwestycja nie narusza przepisów Prawa budowlanego oraz rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zatem nie można mówić w niniejszej sprawie o rażącym naruszeniu przepisów prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Ponadto, uznano, że podniesione przez skarżącą zarzuty nie mogą być oceniane w toku postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę i nie stanowią podstawy do takiego stwierdzenia. Wojewoda Pomorski nie stwierdził również, aby sporna decyzja Prezydenta Miasta G. była obarczona którąkolwiek z pozostałych wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Nie stwierdzono bowiem wydania decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.), czy bez podstawy prawnej (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Powyższemu rozstrzygnięciu nie można również zarzucić, że dotyczy sprawy już wcześniej rozstrzygniętej inną ostateczną decyzją albo sprawy, którą załatwiono milcząco (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.), czy też zostało skierowane do osoby niebędącej stroną w sprawie (art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.), było niewykonalne w dniu jego wydania i niewykonalność ta ma charakter trwały (art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.), jego wykonanie wywołałoby czyn zagrożony karą (art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a.), lub zawiera wadę powodująca jego nieważność z mocy prawa (art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a.). 2.4. W odwołaniu od tej decyzji, skarżąca wniosła o jej uchylenie i orzeczenie co do istoty. Skarżąca podtrzymała twierdzenia i zarzuty zgłaszane w dotychczasowym postępowaniu. 2.5. Zaskarżoną decyzją z 13 stycznia 2022 r. znak: DOA.7110.299.2021.KBA, GINB utrzymał w mocy ww. decyzję Wojewody Pomorskiego z 13 sierpnia 2021 r. 2.5.1. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, GINB stwierdził, że inwestycja objęta kontrolowaną decyzją o pozwoleniu na budowę polega na przebudowie poddasza nieużytkowego wraz z montażem okien połaciowych i termomodernizacją w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. (...) w G. na działce nr ewid. (...). Projektowana przebudowa obejmuje: termoizolację dachu wykonaną przez umieszczenie warstwy termoizolacyjnej pomiędzy istniejącą konstrukcją dachu oraz wykończenie płytą gipsowo-kartonową; termoizolację ścian zewnętrznych wykonywaną od wewnątrz za pomocą płyt periitowych wraz z oczyszczeniem istniejących tynków; montaż nowych okien połaciowych bez ingerencji w istniejącą więźbę dachową; wykonanie wyłazu stropowego zapewniającego dostęp z lokalu mieszkalnego zlokalizowanego poniżej poddasza; wykonanie warstwy izolacyjnej od strony lokalu mieszkalnego zlokalizowanego na części poddasza; wykonanie podłóg na istniejącym stropie lokalu mieszkalnego zlokalizowanego na części poddasza oraz wymianę warstw wykończeniowych podłóg. GINB dodał, że skarżąca swój tytuł prawny do występowania w charakterze strony w niniejszym postępowaniu wywodzi z tytułu przysługującego jej prawa własności lokalu nr (...), znajdującego się na 3. kondygnacji budynku, w którym prowadzona jest inwestycja i była uznana za stronę w postępowaniu zwykłym zakończonym wydaniem decyzji Prezydenta Miasta G. z (...) listopada 2020 r. 2.5.2. GINB zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji, że zarzuty pozbawienia możliwości wzięcia udziału w postępowaniu w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę (z uwagi na przesyłanie korespondencji na nieaktualny adres) nie mogą stanowić przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, lecz ewentualną podstawę do wznowienia, w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., postępowania zakończonego wydaniem ww. decyzji. 2.5.3. Organ odwoławczy podał następnie, że inwestorzy złożyli odrębne oświadczenia z 3 sierpnia 2020 r. o prawie do dysponowania na cele budowlane lokalem nr (...), znajdującym się w budynku nr (...), położonym przy ul. (...) w G.. Powyższe potwierdza treść Księgi Wieczystej Nr (...), prowadzonej przez Sąd Rejonowy (...), III Wydział Ksiąg Wieczystych. Tymczasem zgodnie z projektem budowlanym planowane roboty budowlane obejmują poddasze nieużytkowe, a samego lokalu nr (...) dotyczą jedynie w zakresie wykonania wyłazu stropowego zapewniającego dostęp z tego lokalu na poddasze podlegające przebudowie. Jak wynika z analizy akt, inwestorzy nie złożyli oświadczenia o prawie do dysponowania na cele budowlane poddaszem budynku nr (...)przy ul. (...), objętym projektowaną przebudową. W tym zakresie doszło do naruszenia art. 33 ust. 2 pkt 2 oraz art. 32 ust. 4 pkt 2 p.b. Niemniej jednak w ocenie GINB, to naruszenie nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa, z uwagi na brak szczególnie negatywnych skutków społeczno-gospodarczych. Jak wynika bowiem z analizy akt postępowania wraz z wnioskiem o pozwolenie na budowę z 3 sierpnia 2020 r., inwestorzy przedłożyli kopię uchwały właścicieli lokali nieruchomości przy ul. (...) w G. z 31 stycznia 2020 r. nr (...), wyrażającą zgodę na dzierżawę przez właścicieli lokalu nr 3 części wspólnej – strychu. W akapicie drugim § 1 tej uchwały wskazano, że "Koszt wszystkich prac związanych z adaptacją wskazanego strychu poniosą dzierżawcy". Z powyższej uchwały wynika także upoważnienie Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej do zawarcia umowy dzierżawy. Za podjęciem powyższej uchwały zagłosowały osoby reprezentujące 86,7 % udziałów. Z kolei z treści powyższej umowy dzierżawy wynika, że została ona zawarta na podstawie ww. uchwały z 31 stycznia 2020 r., a tym samym dotyczy przedmiotowego poddasza. Zgodnie z powyższą umową Inwestorzy zobowiązali się ponosić wszelkie nakłady związane z poddaszem (pkt 2). Mając na uwadze powyższą uchwałę oraz zawartą na jej podstawie umowę dzierżawy należy stwierdzić, że inwestorzy posiadali prawo do dysponowania sporną nieruchomością na cele budowlane. Tym samym zdaniem GINB nie został naruszony w sposób rażący art. 32 ust. 4 pkt 2 i art. 33 ust. 2 pkt 2 p.b. 2.5.4. GINB podniósł ponadto, że organy administracji nie są władne do badania zgodności z prawem uchwał podejmowanych przez wspólnoty mieszkaniowe, a organ odwoławczy nie jest organem właściwym do rozstrzygania kwestii ważności ww. uchwały z 31 stycznia 2020 r. Skarżąca jako członek Wspólnoty Mieszkaniowej w G. przy ul. (...) ma możliwość zaskarżania podjętych przez wspólnotę uchwał do sądu powszechnego zgodnie z art. 25 ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2021 r. poz. 1048). W pozostałym zakresie GINB w pełni podzielił stanowisko organu I instancji o braku rażącego naruszenia prawa przy wydaniu spornego pozwolenia na budowę, jak również braku wystąpienia pozostałych przesłanek stanowiących podstawy stwierdzenia nieważności decyzji. Odnosząc się do zarzutów skarżącej dotyczących naruszenia jej praw własnościowych i lokatorskich, jak również powstania po stronie inwestorów korzyści majątkowej wyjaśniono, że powyższe nie podlega ocenie w ramach niniejszego postępowania. GINB nie podziela również zarzutu skarżącej, jakoby uzasadnienie decyzji Wojewody P. było "iluzoryczne". W uzasadnieniu decyzji organ I instancji omówił przepisy prawa, które miały zastosowanie w niniejszej sprawie nieważnościowej, jak również odniósł się do zarzutów podnoszonych przez skarżącą. Fakt, że strona nie zgadza się z przyjętym przez organ sposobem rozstrzygnięcia sprawy nie oznacza, iż jest ono "iluzoryczne". Również zgłoszony w odwołaniu zarzut dotyczący przewlekłego prowadzenia przez organ wojewódzki postępowania pozostaje bez wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie. Na przewlekłość organu służy bowiem, przewidziany w art. 37 k.p.a., odrębny środek zaskarżenia w postaci ponaglenia. 3. Pismem z 19 lutego 2022 r. A. L. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję, wnosząc o jej uchylenie w całości oraz stwierdzenie nieważności decyzji. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie: 1) art. 156 § 2 pkt 2 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie żądania uznania decyzji Prezydenta Miasta Gdańska za nieważną, jak również art. 7 i 77 k.p.a. 2) art. 84 ust. 1 pkt 1 i 2 p.b. poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji niezastosowanie poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy materiału dowodowego do stwierdzenia nieważności decyzji po myśli art. 84b ust 3 p.b. 4. W odpowiedzi na skargę, GINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego aktu. 4.1. Na rozprawie 29 listopada 2022 r. uczestnik postępowania P. B. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. 5. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. W świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. dla kierunku rozstrzygnięcia zasadnicze znaczenie ma to, czy zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo czy doszło do uchybienia uzasadniającego stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu. 5.1. Kontrola sądowa przeprowadzona w oparciu o wskazane wyżej kryteria nie wykazała, aby zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem prawa, uzasadniającym jej uchylenie. Za podstawę faktyczną wyroku przyjęto stan faktyczny prawidłowo ustalony w zaskarżonym akcie. 6. Przedmiotem kontrolowanego postępowania było stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta G. z (...) listopada 2020 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej N. W. i P. B. (inwestorom) pozwolenia na budowę polegającego na przebudowie poddasza wraz z montażem okien połaciowych i termomodernizacją w budynku mieszkalnym wielorodzinnym na terenie działki nr (...) przy ul. (...)w G. 6.1. Stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest instytucją, która stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji, o której mowa w art. 16 k.p.a., toteż może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości; 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco; 4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie; 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą; 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Przy czym w myśl art. 156 § 2 k.p.a., nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Stosownie zaś do art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. 6.2. Zarzuty skarżącej, zgłaszane zarówno w toku kontrolowanego postępowania nadzwyczajnego, jak i w skardze do sądu administracyjnego, dotyczyły w istocie kwestii oceny, czy ww. decyzja Prezydenta Miasta G. została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Należy w tym miejscu przypomnieć, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, czyli skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Konieczne jest także, aby stwierdzone naruszenie miało znacznie większą wagę aniżeli stabilność decyzji ostatecznej, o której stanowi art. 16 k.p.a. (zob. wyrok NSA z 8 grudnia 2021 r. sygn. akt I OSK 4431/18, LEX nr 3291252). Ponadto, skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – skutki gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa (zob. wyrok NSA z 17 listopada 2021 r. sygn. akt II OSK 3289/18, LEX nr 3291591). Dlatego też o rażącym naruszeniu prawa można mówić tylko wówczas, gdy podjęte rozstrzygnięcie jest w sposób oczywisty sprzeczne z treścią nie budzącej wątpliwości i mającej zastosowanie w danej sprawie normy prawnej (zob. wyrok NSA z 26 listopada 2021 r. sygn. akt II GSK 1822/21, LEX nr 3282335). 7. Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja została wydana w rezultacie prawidłowej oceny wystąpienia przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności spornego pozwolenia na budowę. 7.1. W pierwszej kolejności należało podnieść, że organy obu instancji prawidłowo przyjęły w kontrolowanym postępowaniu nieważnościowym, że brak udziału skarżącej w postępowaniu zakończonym wydaniem spornej decyzji z 9 listopada 2020 r. nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wada rażącego naruszenia prawa stanowiąca przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji musi tkwić w samej decyzji. Z woli ustawodawcy brak udziału strony w postępowaniu, zaistniały nie z jej winy jest przesłanką wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją i nie może być uznany za przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji (zob. wyrok NSA z 24 listopada 2021 r. sygn. akt II OSK 2378/18, LEX nr 3349976). Zakresy przesłanek stwierdzenia nieważności oraz wznowienia postępowania nie pokrywają się, zatem jeżeli dana okoliczność stanowi podstawę wznowienia postępowania administracyjnego w świetle art. 145-145b k.p.a., to nie może ona być uznana za wadę uzasadniającą stwierdzenie nieważności decyzji. 7.2. Sąd podzielił również stanowisko GINB co do braku rażącego naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 2 p.b. Zgodnie z tym przepisem, pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Ponadto z art. 33 ust. 2 pkt 2 p.b. wynika, że do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jak natomiast wynika z art. 3 pkt 11 p.b. przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. W takim kontekście prawnym, GINB prawidłowo ustalił, że inwestorzy nie złożyli oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie dotyczącym zasadniczej części inwestycji, tj. poddasza. Wobec tego w toku wydania spornego pozwolenia na budowę niewątpliwie doszło do naruszenia przepisów przytoczonych w tym punkcie uzasadnienia, skoro do wniosku o pozwolenie na budowę nie dołączono doświadczenia o prawie inwestorów do dysponowania na cele budowlane objętą spornym pozwoleniem częścią wspólną nieruchomości. Sąd podzielił jednak ocenę GINB co do tego, że wspomniane naruszenie nie miało charakteru rażącego, co wynika z akt sprawy. Zalegają w nich bowiem dokumenty, z których wynika, że Wspólnota Mieszkaniowa Wspólnoty Mieszkaniowej w G. przy ul. (...), wyrażając zgodę na dzierżawę przez inwestorów poddasza stanowiącego część wspólną nieruchomości, podjęłą uchwałę z 31 stycznia 2020 r., której jednym z załączników jest projekt przebudowy tego poddasza. Zatem w istocie podmiot, który dysponował prawem do dysponowania częścią wspólną nieruchomości na cele budowlane miał świadomość zamiaru inwestorów i godził się na jego realizację w postaci przebudowy poddasza. Nie sposób zatem przyjąć, aby sporne pozwolenie na budowę zostało dotknięte wadą nieważności, skoro uprawniony podmiot akceptował realizację inwestycji, której dotyczyło. 7.3. W ocenie Sądu, w zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody, prawidłowo oceniono zgodność spornego pozwolenia na budowę z ustaleniami uchwały Rady Miasta G. z 31 sierpnia 2006 r. nr LIV/1826/06 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Aniołki, rejon ulic (...) (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2007 r. Nr 18, poz. 461). W szczególności, prawidłowo organy przyjęły, że projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, dotyczącymi przeznaczenia terenów, ochrony zabytków, liczby miejsc postojowych. W toku postępowania, które zakończyło się wydaniem spornego pozwolenia na budowę, organ architektoniczno-budowlany uzyskał również uzgodnienie organu ochrony zabytków, zawarte w postanowieniu Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 28 października 2020 r. znak: ZN.5142.1483.2020.AN. Również wszystkie pozostałe przesłanki wydania pozwolenia na budowę oraz czynności organu orzekającego w takiej sprawie wskazane w art. 35 ust. 1 p.b. zostały prawidłowo zweryfikowane przez GINB i Wojewodę. Sporna decyzja Prezydenta Miasta G. nie jest zatem dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa ani też nie dotyczyła jej żadna inna podstawa nieważności wskazana w art. 156 § 1 k.p.a., wobec czego prawidłowo orzeczno o odmowie stwierdzenia nieważności tej decyzji. 8. W ocenie Sądu, zarzuty skarżącej i twierdzenia podnoszone przez nią zarówno w toku kontrolowanego postępowania, jak i w skardze do sądu administracyjnego, nie mogły doprowadzić do uwzględnienia skargi. 8.1. Organy orzekające w sprawie prawidłowo przyjęły, że nie są właściwe do kontrolowania prawidłowości uchwał podejmowanych przez wspólnotę mieszkaniową. Trafnie zwróciły uwagę skarżącej na przysługujące jej prawo zaskarżenia do sądu powszechnego uchwał wspólnoty. 8.2. Odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia jej praw własnościowych i lokatorskich, należy wskazać, że nie sprecyzowała, na czym konkretnie miałoby polegać to naruszenie. Skarżącej przysługuje prawo własności lokalu mieszkalnego w budynku wielorodzinnym, toteż nie sposób uznać, aby obecność w takim budynku, również na kondygnacji, na której znajduje się lokal skarżącej, innych lokali mieszkalnych, stanowiła naruszenie prawa. Na skutek spornego pozwolenia na budowę nie doszło do "dokwaterowania" do lokalu skarżącej innych mieszkańców, lecz do adaptacji na cele użytkowe dotychczas nieużytkowego poddasza i przyłączenia go do innego lokalu mieszkalnego. Kwestie uzyskania korzyści majątkowej przez inwestorów nie stanowią z kolei zagadnienia podlegającego ocenie w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę ani w trybie zwykłym ani w trybie nadzwyczajnym. Jeżeli skarżąca uważa, że inwestorzy osiągnęli korzyść majątkową z naruszeniem prawa, w szczególności ze szkodą dla niej samej, może podjąć kroki prawne względem tych osób. Nie ma to jednak wpływu na byt prawny decyzji w sprawie pozwolenia na budowę. 8.3. Należy również wyjaśnić, że wbrew twierdzeniom skarżącej, w niniejszej sprawie organ nie mógł zastosować art. 50 p.b. i wstrzymać budowy. Kompetencja ta przysługuje organowi nadzoru budowlanego, a Wojewoda Pomorski, który wydał decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności w I instancji nie jest takim organem. Ponadto, kontrolowane postępowanie administracyjne nie jest procedurą dotyczącą samowoli budowlanej, skoro jego przedmiotem jest ocena ostatecznej decyzji administracyjnej udzielającej pozwolenia na budowę. Należy ponadto wyjaśnić, że przytoczone przez skarżącą przepisy art. 84 ust. 1 pkt 1 i 2 p.b. oraz art. 84b ust 3 p.b. określają zadania i sposób działania organów nadzoru budowlanego, przede wszystkim w zakresie kontroli przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego, wyznaczając tym organom rolę "policji budowlanej" podejmującej działania z urzędu, wówczas, gdy na skutek działań kontrolnych stwierdzą naruszenie przepisów prawa budowlanego (por. wyrok NSA z 12.12.2007 r., II OSK 1691/06, LEX nr 432897). Jednak w toku kontrolowanego postępowania, GINB orzekał w warunkach art. 80 ust. 1 pkt 3 p.b., tj. jako organ administracji architektoniczno-budowlanej wyższego stopnia względem Wojewody, który wydał decyzję w I instancji. GINB nie miał zatem możliwości aby w toku kontrolowanego postępowania wykonywać w jego ramach czynności z zakresu nadzoru budowlanego. Zatem wszelkie kwestie dotyczące działań lub zaniechań organów nadzoru budowlanego leżą poza granicami niniejszej sprawy. 9. Zarzuty skargi okazały się zatem nieuzasadnione. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie stwierdził również innych naruszeń prawa, które mogłyby uzasadnić uchylenie zaskarżonego aktu lub stwierdzenie jego nieważności. Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę stosownie do art. 151 p.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
11 marca 2022
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Sędziowie
Andrzej Siwek Bogusław Cieśla /przewodniczący/ Michał Podsiadło. /sprawozdawca/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny