VII SA/Wa 484/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Andrzej Siwek, sędzia WSA Jadwiga Smołucha, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 września 2019 r. sprawy ze skargi R. R. i B. P. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [..] grudnia 2018 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia oddala skargę

Zaskarżonym postanowieniem z [...] grudnia 2018 r., znak: [...],Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 oraz art 144 k.p.a. - ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096) po rozpatrzeniu wniosku R. R. i B.P., reprezentowanych przez B.R. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] października 2018 r., znak: [...], utrzymał w mocy własne postanowienie z [...] października 2018 r., znak: [...]. W uzasadnieniu podjętego orzeczenia Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że postanowieniem z [...] października 2018 r., znak: [...], odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] czerwca 2018 r., znak: [...] uchylającego postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z [...] kwietnia 2018 r., znak: [...] wstrzymujące roboty budowlane - polegające na "usytuowaniu budynku letniskowego" na dz. nr [...] w M. oraz zobowiązujące Inwestora R.R. do przedstawienia w celu umożliwienia doprowadzenia przedmiotowego obiektu do stanu zgodnego z prawem w terminie do [...] czerwca 2018 r.:1. zaświadczenia burmistrza o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2.Czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 aktualnym na dzień opracowania projektu; 3. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowani nieruchomością na cele budowlane - w części dotyczącej punktu 1 i w to miejsce orzekającego o obowiązku przedłożenia zaświadczenia burmistrza o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz uchylającego ww. postanowienie organu powiatowego w części dotyczącej terminu przedłożenia dokumentów i w to miejsce orzekającego o obowiązku ich przedstawienia w terminie do [...] września 2018 r., a w pozostałej części utrzymującego zaskarżone postanowienie w mocy. B.R. jako pełnomocnik R.R. i B.P. w ustawowym terminie złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] października 2018 r., znak: [...] Rozpoznając ten wniosek Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że postanowienie z [...] października 2018 r., zostało wydane w trybie nadzwyczajnym. Tryb ten ma charakter wyjątkowy, służy bowiem wyeliminowaniu z obrotu prawnego rozstrzygnięć dotkniętych najcięższymi kwalifikowanymi wadami których zamknięty katalog został zawarty w art 156 § 1 k.p.a. Możliwość eliminacji z obrotu prawnego w drodze stwierdzenia nieważności także ostatecznych postanowień, skłoniła ustawodawcę do ograniczenia możliwości stwierdzenia nieważności jedynie do rozstrzygnięć obarczonych najcięższymi wadami prawnymi wyczerpująco wyliczonymi w art. 156 § 1 k.p.a. Właściwy organ orzeka więc o stwierdzeniu nieważności badanego postanowienia tylko wtedy, jeżeli równocześnie stwierdzi, ze wystąpiła przynajmniej jedna z podstaw stwierdzenia nieważności wyczerpująco wyliczonych w art. 156 § 1 k.p.a. oraz w przypadku, gdy nie zachodzi żadna z negatywnych przesłanek stwierdzenia nieważności, a więc nie upłynął termin dopuszczalności stwierdzenia nieważności badanego postanowienia, ani też postanowienie nie wywołało nieodwracalnych skutków prawnych. W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego kontrolowane w niniejszym postępowaniu postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] czerwca 2018 r., nie jest dotknięte żadną z kwalifikowanych wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a., wobec czego brak jest podstaw do stwierdzenia jego nieważności. W postępowaniu prowadzonym w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia uwzględnia się stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania postanowienia. Podczas oględzin, które miały miejsce [...] marca 2018 r. stwierdzono, że na działkach nr [...] i [...] w M. znajduje się budynek rekreacyjny o wymiarach 6,01 m na 12,20 m i wysokości 3,00 m (do okapu) zrealizowany z kontenerów, ocieplony styropianem grubości 2,0 cm kryty dachem kopertowym konstrukcji drewnianej krytym papą na deskowaniu. Dodatkowo do obiektu przylega weranda o wymiarach 3,00 m na 7,65 m. Obiekt został ustawiony na gruncie za pomocą bloczków betonowych na przełomie 2010/2011 r. Następnie ustalono, że w latach 2008-2011 nie odnotowano wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę tego obiektu tym samym słusznie wydano nakaz przedłożenia określonych dokumentów w celu umożliwi doprowadzenia budynku rekreacji indywidualnej do stanu zgodnego z prawem. Stan sprawy nie budzi wątpliwości - inwestor bez wymaganego pozwolenia na budowę wzniósł budynek rekreacji indywidualnej. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2a ustawy z 7 lipca1994 r. Prawo budowlane(Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm.) pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolnostojących parterowych budynków rekreacji indywidualnej, rozumianych jako budynki przeznaczone do okresowego wypoczynku, o powierzchni zabudowy do 35 m², przy czym liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać jednego na każde 500 m² powierzchni działki. Natomiast z pomiarów dokonanych podczas kontroli wynika, że przedmiotowy obiekt ma większą powierzchnię zabudowy niż przewidziane we wskazanym przepisie 35 m². W tych warunkach przed wykonaniem przedmiotowego obiektu należało uzyskać pozwolenie na budowę. Tymczasem, jak wynika z akt sprawy, w latach 2008-2011 nie odnotowano wniosku zgłoszenia ani pozwolenia na budowę dotyczącego budowy budynku rekreacyjnego na działce nr [...]. Budowę spornego obiektu budowlanego należało uznać za samowolę budowlaną i przeprowadzić postępowanie legalizacyjne na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego organ, stwierdzając możliwość zalegalizowania obiektu budowlanego będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, jest zobowiązany wydać postanowienie, w którym winien wstrzymać prowadzenie robót budowlanych i nałożyć na inwestora obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie niezbędnych do załatwienia sprawy dokumentów określonych w art. 48 ust. 3 ustawy (tj. zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także dokumentów pozwalających ocenić zgodność obiektu z przepisami techniczno- budowlanymi). Nałożenie obowiązków z art. 48 ust. 3 ustawy stanowi jeden z etapów legalizacji obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Dopiero przedłożenie dokumentów, o których mowa w postanowieniu o wstrzymaniu robót jest traktowane jako wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót i umożliwia dalsze prowadzenie procedury legalizacyjnej określonej w art. 49 Prawa budowlanego. Wykonanie czynności nakazanych postanowieniem legalizacyjnym jest nie tylko uprawnieniem lecz także obowiązkiem inwestora godzącego się na procedurę legalizacyjną Dopuszczona przez ustawodawcę procedura legalizacyjna, tylko w przypadku spełnienia określonych warunków, skutkuje odstąpieniem od orzekania nakazu rozbiórki. Konsekwencją zaś niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków nałożonych postanowieniem o wstrzymaniu robót, musi być wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że w omówionych powyżej okolicznościach niniejszej sprawy zastosowanie przez terenowe organy nadzoru budowlanego art. 48 Prawa budowlanego nie stanowiło rażącego naruszenia prawa, ponieważ budowa budynku rekreacji indywidualnej o powierzchni powyżej 35 m² wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zachodzą trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, czyli skutki wywołane rozstrzygnięciem - skutki niemożliwe do zaakceptowania w praworządnym państwie. Przy korzystaniu z tej wywołującej najdalej idące konsekwencje instytucji wskazane wyżej przesłanki muszą wystąpić łącznie i nie mogą być dorozumiewane, ale jasno wskazane (por wyroki NSA z 18 maja 2011 r" sygn. akt: II OSK 878/10 oraz z 20 października 2010 r., sygn. akt: II OSK 1614/09). W posumowaniu Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że badane postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] czerwca 2018 r" nie jest obarczone wadą określoną w przepisie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz żadną z wad, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a., obligującą organ do stwierdzenia nieważności postanowienia. Odnosząc się do zarzutu strony skarżącej dotyczącego pominięcia pisma z [...] września 2018 r., organ wyjaśnił, że pismo to zostało przeanalizowane przed wydaniem objętego wnioskiem o ponowne rozpatrzeniem sprawy postanowienia a kwestie dotyczące podziału działki nr [...] i ewentualnych zmian w danych ewidencyjnych jako zaistniałych po wydaniu badanego postanowienia, nie mają wpływu na rozstrzygnięcie organów nadzoru budowlanego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie wniosła B.M.R. działając w imieniu R.R. i B.P. na podstawie udzielonego jej skutecznie pełnomocnictwa. W skardze wskazano, że została złożona w związku z rażącym naruszeniem art. 227 k.p.a. wobec nie uwzględnienia stanowiska stron wyrażonego w toku postępowania administracyjnego w kolejnych pismach procesowych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wcześniej prezentowane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone orzeczenie odpowiada przepisom prawa. Sąd w pełni podziela ustalenia i argumentację organu, które legły u podstaw rozstrzygnięcia podjętego w zaskarżonym orzeczeniu. Ocenia je jako prawidłowe, wyczerpujące. Przyjmuje za własne. Zarzuty skargi nie mogły wpłynąć na sądową ocenę zaskarżonego postanowienia. Art. 227 k.p.a., którego rażące naruszenie zarzuca się w skardze stanowi, że przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Przepis ten nie ma zastosowania w okolicznościach niniejszej sprawy. Umieszczony został w Dziale VIII, rozdziale 2 k.p.a. poświęconym skargom i wnioskom. Postępowanie tego typu ma cechy samodzielnego jednoinstancyjnego postępowania administracyjnego uproszczonego i kończy się czynnością materialno-techniczną, określoną w art. 238 § 1 k.p.a., informującą stronę o sposobie załatwienia skargi. Objęte skargą postanowienie nie zapadło w ww. trybie skarg i wniosków, a było wynikiem rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności opisanego szczegółowo powyżej postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...]czerwca 2018 r., znak: [...]. Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.).