VII SA/Wa 463/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy K. K. w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2016 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić K. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez K. K. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w którym wniesiono o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Wnioskodawca wskazał, że utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z działalności gospodarczej w wysokości około 1884,08 zł. Wskazał, że posiada nieruchomość o pow. 935 m2 zabudowaną budynkiem o pow. 95 m2 o szacunkowej wartości 150 000 zł. Budynek jest drewniany, przedwojenny, wymagający kapitalnego remontu należący do współwłasności. Dodał, że posiada samochód Volkswagen T4 Furgon o wartości około 10 000 zł. Wskazał następujące wydatki: światło 70 zł, woda 50 zł., telefon 100 zł., ubrania 200 zł., środki czystości 100 zł. Wnioskodawca wskazał, że dojdą nowe wydatki związane z podatkiem od nieruchomości z kilku lat. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, ze sprawa jest skomplikowana i wymaga ustanowienia adwokata. Do wniosku dołączono kopię dokumentu PIT B za 2016 r. W sprawie zważono, co następuje. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie wnioskującej. Prawo pomocy obejmować zatem powinno osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady. W postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 marca 2012 r. sygn. akt II OZ 131/12 Sąd ten wskazał, że instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób, które wykażą, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe (Lex nr 1121260). Rozpoznając złożony przez K. K. wniosek należy wskazać, że wnioskodawca nie wykazał, by jego sytuacja materialna była tak trudna by kwalifikowała do przyznania prawa pomocy. Przede wszystkim należy wskazać, że wnioskodawca posiada stały dochód, nie ma nikogo na utrzymaniu, posiada majątek w postaci współwłasności domu oraz samochodu. Z załączonej kopii dokumentu PIT B wynika, że wnioskodawca osiągnął przychód za zeszły rok w wysokości ponad 70 000 zł. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dokumentów źródłowych nie wynika, by stan majątkowy wnioskodawcy pozwalał zaliczyć wnioskodawcę do osób rzeczywiście ubogich, których środki do życia są ograniczone i starczają jedynie na zapewnienie podstawowych potrzeb życiowych (żywieniowo-bytowych). Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. W takiej sytuacji uznano, że skarżący nie wskazał okoliczności, które mogłyby świadczyć o jego szczególnie trudnej sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy. Zdaniem orzekającego stronę stać jest na poniesienie wpisu sądowego w wysokości 200 zł., co umożliwi rozpoznanie sprawy i będzie dla strony jedynym wydatkiem przed wydaniem wyroku (inne koszty mogą pojawić się po wydaniu wyroku i są to opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia 100 zł i wpis od skargi kasacyjnej również 100 zł., przy czym koszty te nie musza się pojawić). Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.