VII SA/Wa 412/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Mirosław Montowski po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu Wójta Gminy [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2021 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy nakazania przywrócenia stanu poprzedniego i wykonania urządzeń zapobiegających szkodom postanawia: 1. odrzucić sprzeciw; 2. zwrócić skarżącemu uiszczony wpis sądowy od sprzeciwu w kwocie 100 złotych.

Pismem z dnia [...] lutego 2021 r. Wójt Gminy [...] (dalej również jako: "skarżący"), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego sprzeciw od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej jako: "SKO") z dnia [...]stycznia 2021 r., znak: [...], uchylającej w całości decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2020 r. dotyczącą odmowy nakazania właścicielowi działki nr [...] położonej w miejscowości [...] przywrócenia stanu poprzedniego i wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W odpowiedzi na sprzeciw SKO wniosło o odrzucenie sprzeciwu wskazując, że jednostka samorządu terytorialnego jaką jest skarżący, posiada właściwość do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, co wyłącza możliwość dochodzenia przez tą jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego czy sądowoadministracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Stosownie do treści art. 64a p.p.s.a., od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw, zwany dalej "sprzeciwem od decyzji". Jednocześnie przepis art. 64b § 1 p.p.s.a. stanowi, że do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W pierwszej kolejności, podkreślenia wymaga zatem kwestia sporności w zakresie możliwości występowania organu administracji jako strony w postępowaniu. Jednoczesne kumulowanie w podmiocie organu administracji roli rozstrzygania w sprawie oraz roli strony, nadawałoby organowi dwoiste uprawnienia, a więc uprawnienie władczego rozstrzygnięcia oraz uprawnienie co do kwestionowania takiego rozstrzygnięcia poprzez skargę. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Sądu Najwyższego istnieje utrwalony pogląd, że organ administracji, który prowadził postępowanie w pierwszej instancji, nie jest stroną postępowania i ponadto nie jest uprawniony do wniesienia skargi do sądu administracyjnego (zob. uchwała SN z 22 października 1984 r., III AZP 5/84, OSPiKA 1986, nr 2, poz. 26; uchwała składu siedmiu sędziów SN z 27 lipca 1993 r., III AZP 8/93, OSNAPiUS 1994, nr 1, poz. 3; wyrok NSA z 26 maja 1982 r., SA/Gd 165/82, ONSA 1982, nr 1, poz. 49; wyrok NSA z 15 października 1990 r., SA/Wr 990/90, ONSA 1990, nr 4, poz. 7; wyrok NSA z 31 stycznia 1995 r., II SA 1625/94, "Wokanda" 1995, nr 8, s. 33; postanowienie NSA z 31 marca 1998 r., IV SA 954/96, LEX nr 43326; postanowienie NSA z 4 lutego 1999 r., IV SA 65/97, LEX nr 48686). Sąd podziela przytoczoną powyżej linię orzeczniczą w przedmiotowym zakresie, iż w systemie prawa obowiązuje zasada, według której rola organu orzekającego nie może być łączona bądź zamienna z rolą strony w konkretnej sprawie. W niniejszej sprawie, sprzeciw wniesiony został przez Wójta Gminy [...], który jednocześnie działał jako organ pierwszej instancji. Już sama okoliczność prowadzenia postępowania w przedmiocie uchylenia decyzji skarżącego przez inny organ, nie daje możliwości przyznania organowi pierwszej instancji prawa do udziału w postępowaniu w charakterze strony. Z powyższego jasno wynika, że skarżący nie posiada legitymacji skargowej i nie może kwestionować w postępowaniu sądowoadministracyjnym decyzji wydanej przez SKO, mocą której uchylono decyzję wydaną przez samego skarżącego. Zauważyć należy również, że postępowanie sądowoadministracyjne, w odróżnieniu od postępowania administracyjnego posiada przymiot kontradyktoryjności. Spór przed sądem prowadzony jest przez dwa podmioty, a więc podmiot żądający udzielenia ochrony (skarżącego) i organ administracji publicznej, którego działanie lub zaniechanie stanowiło przyczynę zgłoszenia żądania udzielenia ochrony prawnej. Ukształtowana w ten sposób struktura postępowania sądowoadministracyjnego determinuje krąg podmiotów, którym przepisy procesowe mogą przyznać prawo do jego uruchomienia. Nie może zostać ono uruchomione z urzędu, jak też w drodze złożenia skargi (sprzeciwu) przez organ administracji publicznej, którego działanie ma być przedmiotem oceny z punktu widzenia zgodności z prawem, ani żaden inny organ pozostający w strukturze organizacyjnej administracji publicznej (zob. postanowienie NSA z dnia 20 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FSK 527/12, LEX nr 1137662). W przedmiotowej sprawie nie może budzić wątpliwości fakt, iż organowi pierwszej instancji, którym jest skarżący ustawodawca wyznaczył rolę organu administracji publicznej, co w konsekwencji pozbawia ten organ legitymacji do złożenia skargi (a tym samym i sprzeciwu, w związku z dyspozycją art. 64b § 1 p.p.s.a.) w indywidualnej sprawie na decyzję wydaną przez SKO. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt. 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Sąd podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, że wniesienie skargi przez nieuprawniony podmiot stanowi przyczynę jej odrzucenia, jeżeli skarga pochodzi od podmiotu, który a limine nie może być skarżącym. Innymi słowy, chodzi tu o taki podmiot, co do którego nie zachodzi potrzeba zbadania, czy posiada on interes prawny we wniesieniu skargi, ponieważ i tak w świetle obowiązujących przepisów nie jest on legitymowany do jej wniesienia (zob. postanowienie NSA z dnia 13 czerwca 2018 r., sygn. akt II OSK 1355/18; CBOSA). Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt. 6 w związku z art. 64b § 1 p.p.s.a. sprzeciw jako niedopuszczalny postanowił odrzucić. O zwrocie wpisu sądowego od sprzeciwu Sąd postanowił na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.