VII SA/Wa 389/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Stawecki, Sędziowie sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Protokolant sspec. Joanna Piątek-Macugowska, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 lipca 2019 r. sprawy ze skargi M. S. na uchwałę Naczelnej Rady Lekarskiej z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie powołania specjalnej komisji stwierdzającej przygotowanie lekarza do wykonywania zawodu oddala skargę

Zaskarżoną uchwałą nr [...] z [...] grudnia 2018 r., Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej utrzymało w mocy uchwałę nr [...] Okręgowej Rady Lekarskiej w K. z [...] września 2018 r. w przedmiocie powołania specjalnej komisji stwierdzającej przygotowanie lekarza M. S. do wykonywania zawodu. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że Okręgowa Rada Lekarska w K. podjęła ww. uchwałę, po tym jak powzięła uzasadnione podejrzenie niedostatecznego przygotowania zawodowego lekarza. Kierownik odbywanej przez niego specjalizacji poinformował, że nie widzi dalszej możliwości prowadzenia jej ponieważ lekarz ma brak znajomości języka polskiego w stopniu umożliwiającym chociażby minimalne nawiązanie bezpośredniego kontaktu z chorym. Znajomość języka polskiego nie pozwala też lek. M. S. na prowadzenie dokumentacji medycznej, a także posługiwanie się powszechnie stosowanym systemem informatycznym AM MS. Zdaniem kierownika specjalizacji, dalsze prowadzenie specjalizacji byłoby krzywdą dla tego lekarza, gdyż brak jest podstaw do przypuszczenia, że planowany program specjalizacji będzie wypełniony przez niego w stopniu dostatecznym, zaś aktualna znajomość języka polskiego pozwoli na zdanie egzaminu końcowego. Ponadto, [...] Urząd Wojewódzki w K. wszczął na wniosek kierownika specjalizacji postępowania w sprawie skreślenia lek. M. S. z rejestru lekarzy odbywających szkolenie specjalizacyjne na obszarze województwa [...]. Rozpoznając odwołanie od orzeczenia organu pierwszej instancji Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej stwierdziło, że nie ma podstaw do uchylenia ww. uchwały. W świetle przepisu art. 11 ust. 1 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty jeżeli okręgowa rada lekarska stwierdzi, że istnieje uzasadnione podejrzenie niedostatecznego przygotowania zawodowego lekarza, powołuje komisję złożoną z lekarzy o odpowiednich kwalifikacjach zawodowych, która wydaje opinię o przygotowaniu zawodowym tego lekarza. Postępowanie w takiej sprawie inicjuje okręgowa rada lekarska, gdy stwierdzi, że istnieje uzasadnione podejrzenie niedostatecznego przygotowania zawodowego lekarza. Do podjęcia postępowania nie jest potrzebne ujawnienie nieprzygotowania, lecz wystarczy stwierdzenie uzasadnionego podejrzenia, czyli posiadanie danych, na podstawie których można zasadnie powziąć wątpliwość co do dostatecznego przygotowania lekarza do wykonywania zawodu. W przypadku otrzymania informacji o wystąpieniu faktów nasuwających podejrzenie o niedostatecznym przygotowaniu lekarza okręgowa izba lekarska podejmuje działania wyjaśniające, aby potwierdzić istnienie uzasadnionego podejrzenia. Po tym ustaleniu okręgowa rada lekarska może powołać komisję złożoną z lekarzy o odpowiednich kwalifikacjach zawodowych, która wydaje opinię o przygotowaniu zawodowym danego lekarza. Zdaniem Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do powołania komisji na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, bowiem istnieje uzasadnione podejrzenie niedostatecznego przygotowania zawodowego lekarza M. S. do wykonywania zawodu. Biorąc pod uwagę przepisy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 29 czerwca 2009 r. w sprawie zakresu znajomości języka polskiego w mowie i piśmie, niezbędnej do wykonywania zawodu lekarza należy uznać istnienie podejrzenia niedostatecznego przygotowania zawodowego lek. M. S. z uwagi na informacje zawarte w piśmie kierownika specjalizacji z [...] czerwca 2018 r., skierowane do Prezesa [...] Izby Lekarskiej, o brak znajomości przez niego języka polskiego w stopniu chociażby minimalnym do nawiązania bezpośredniego kontaktu z chorym oraz związanym z tym braku możliwości prowadzenia dokumentacji medycznej, posługiwanie się powszechnie stosowanym systemem informatycznym AMMS. W ocenie organu podnoszone w odwołaniu okoliczności - uzyskanie przez lek. M. S. prawa wykonywania zawodu na podstawie uchwały Okręgowej Rady Lekarskiej w K. nr [...] z [...] kwietnia 2015 r., ukończenie przez niego studiów drugiego stopnia w języku polskim, uzyskanie stopnia naukowego doktora nauk medycznych jak również ukończenie intensywnego kursu języka polskiego nie stanowią w kontekście ww. zawiadomienia dowodu potwierdzającego należyte przygotowania do wykonywania zawodu lekarza z punktu widzenia znajomości języka polskiego w stopniu niezbędnym do wykonywania zawodu lekarza. Właściwą do zbadania stanu przygotowania zawodowego lekarza w tym zakresie będzie komisja powołana w trybie art. 11 ust. 1 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, która wyda opinię. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na opisaną powyżej uchwałę wniósł M. S., zarzucając jej: 1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, 8 i 11 k.p.a., które miało wpływ na treść zaskarżonej uchwały, poprzez nierozpoznanie zarzutów podniesionych w odwołaniu od uchwały Okręgowej Izby Lekarskiej w K., 2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, 9, 77, 80 i 136 § 1 k.p.a., które mogło mieć wpływ na treść zaskarżonej uchwały, poprzez poczynienie ustaleń faktycznych w sposób dowolny, w oparciu o niekompletny materiał dowodowy, 3. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 57 ust. 2 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, które mogło mieć wpływ na treść zaskarżonej uchwały, poprzez brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej uchwały, 4. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 40 § 2 k.p.a., poprzez doręczenie zaskarżonej uchwały bezpośrednio stronie, podczas gdy w sprawie został ustanowiony pełnomocnik, 5. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, w której brak jest jakichkolwiek podstaw, by podejrzewać niedostateczne przygotowanie zawodowe lekarza - dr. M. S., 6. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. § 1 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z 29 czerwca 2009 r. w sprawie zakresu znajomości języka polskiego w mowie i piśmie, niezbędnej do wykonywania zawodu lekarza, lekarza dentysty na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, oraz egzaminu ze znajomości języka polskiego niezbędnej do wykonywania zawodu lekarza, lekarza dentysty, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie do skarżącego, który jest obywatelem polskim. Stawiając powyższe zarzuty skarżący wniósł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonej uchwały w całości oraz uchwały organu I instancji w całości oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Nadto, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów: decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] stwierdzającej nabycie obywatelstwa polskiego przez M. S., kopii paszportu M. S. na okoliczność ustalenia, że skarżący jest obywatelem polskim. Stanowisko skarżącego znalazło rozwinięcie w uzasadnieniu skargi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wcześniej prezentowane. Odnosząc się do kwestii powołania przez organy obu instancji na przepis rozporządzenia Ministra Zdrowia z 29 czerwca 2009 r. w sprawie zakresu znajomości języka polskiego w mowie i piśmie, niezbędnej do wykonywania zawodu lekarza, lekarza dentysty (Dz. U. Nr 108, poz. 908) wskazał, że co prawda przepisy tego rozporządzenia mają zastosowanie do lekarzy cudzoziemców ubiegających się o przyznanie prawa wykonywania zawodu lekarza albo prawa wykonywania zawodu lekarza dentysty na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i określają zakres znajomości języka polskiego niezbędny do wykonywania do wykonywania ww. zawodów, to jednak nie wyklucza to, że taką znajomością języka polskiego powinien legitymować się również lekarz lub lekarz dentysta posiadający obywatelstwo polskie. Organ wskazał też, że zaskarżona przez stronę uchwała nie została doręczona pełnomocnikowi strony, bowiem w aktach sprawy znajduje się pismo skarżącego z [...] listopada 2018 r. wypowiadające pełnomocnictwo adw. D. A.. Zaskarżona uchwała została podjęta w dniu [...] grudnia 2018 r., zatem brak było podstaw do doręczenia zaskarżonej uchwały ww. pełnomocnikowi. Przesyłka zawierająca zaskarżoną uchwałę została wysłana do strony [...] grudnia 2018 r., zaś pełnomocnictwo do działania w sprawie dla nowego pełnomocnika adw. N. K.-P. zostało udzielone [...] stycznia 2019 r., o czym organ powziął wiadomość [...] stycznia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone orzeczenie odpowiada przepisom prawa. Podstawę podjęcia zaskarżonej uchwały stanowi przepis art. 11 ust. 1 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty. Zgodnie z tym przepisem jeżeli okręgowa rada lekarska stwierdzi, że istnieje uzasadnione podejrzenie niedostatecznego przygotowania zawodowego lekarza, powołuje komisję złożoną z lekarzy o odpowiednich kwalifikacjach zawodowych, która wydaje opinię o przygotowaniu zawodowym tego lekarza. Jak zostało to prawidłowo wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały, postępowanie w takiej sprawie inicjuje okręgowa rada lekarska. W przypadku otrzymania informacji o wystąpieniu faktów nasuwających podejrzenie o niedostatecznym przygotowaniu lekarza okręgowa izba lekarska podejmuje działania wyjaśniające, aby potwierdzić istnienie uzasadnionego podejrzenia. Po tym ustaleniu okręgowa rada lekarska może powołać komisję złożoną z lekarzy o odpowiednich kwalifikacjach zawodowych, która wydaje opinię o przygotowaniu zawodowym danego lekarza. W ocenie Sądu, Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej miało podstawy do przyjęcia, że orzeczenie organu pierwszej instancji jest uzasadnione w okolicznościach niniejszej sprawy. Zaistniały bowiem przesłanki opisane powyżej, a wynikające z dyspozycji art. 11 ust. 1 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, Dla oceny zaistnienia uzasadnionego podejrzenia niedostatecznego przygotowania zawodowego lekarza wystarczające jest posiadanie danych, na podstawie których można zasadnie powziąć wątpliwość co do przygotowania lekarza. Takim dowodem było opisane powyżej pismo kierownika specjalizacji z [...] czerwca 2018 r. skierowanym do Prezesa [...] Izby Lekarskiej odzwierciedlające brak praktycznej nieumiejętności posługiwania się językiem polskim w zakresie koniecznym dla prawidłowego wykonywania zawodu lekarza. Podkreślmy stwierdzono tam, że lekarz nie włada językiem polskim w stopniu chociażby minimalnym do nawiązania bezpośredniego kontaktu z chorym. Ponadto, znajomość języka polskiego nie pozwala też lek. M. S. na prowadzenie dokumentacji medycznej, a także posługiwanie się powszechnie stosowanym systemem informatycznym AMMS. W ocenie Sądu, w oparciu o ww. dowód wykazano zaistnienie uzasadnionego podejrzenie niedostatecznego przygotowania zawodowego lekarza M. S. do wykonywania zawodu. Wbrew twierdzeniom skarżącego organ odwoławczy odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Wskazał, że uzyskanie przez lek. M. S. prawa wykonywania zawodu na podstawie uchwały Okręgowej Rady Lekarskiej w K. nr [...] z [...] kwietnia 2015 r., ukończenie przez niego studiów drugiego stopnia w języku polskim oraz uzyskanie stopnia naukowego doktora nauk medycznych, jak również ukończenie intensywnego kursu języka polskiego nie stanowi dowodu potwierdzenia należytego przygotowania do wykonywania zawodu lekarza oraz nie dowodzi znajomości języka polskiego w stopniu niezbędnym do wykonywania zawodu lekarza. Podobnie organ stwierdził, że nie stanowi o dostatecznej znajomości języka polskiego, w tym terminologii medycznej legitymowanie się przez lek. M. S. decyzją Wojewody [...] z [...] grudnia 2010 r. nr [...] o nabyciu przez lek. M. S. obywatelstwa polskiego. Uchwały organu samorządu lekarskiego nie są decyzjami administracyjnymi (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 273/15). Organ samorządu lekarskiego, powinny jednak uwzględnić nakazy, jakie ustanawiają przepisy k.p.a. Wśród tych nakazów znajduje się bez wątpienia obowiązek podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W ocenie Sądu, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 k.p.a., organy prowadzące niniejsze postępowanie zebrały i rozpatrzyły dostępny materiał dowodowy, tak aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. W końcowym rozstrzygnięciu, którym była zaskarżona uchwała, dano wyraz stanowisku co do ustalonego stan faktycznego oraz temu jakie dowody przemawiają za podjętym rozstrzygnięciem, jakie zaś nie mogły zostać i nie zostały uwzględnione. Lekarz z mocy ustawy, ma prawo kwestionować już samą możliwość powołania komisji lekarskiej w przedmiotowym w sprawię zakresie. Uchwała o powołaniu komisji nie przesądza jednak o końcowym rozstrzygnięciu sprawy związanej z przygotowaniem językowym do wykonywania zawodu lekarza przez skarżącego. Wykaże to powołana komisja, zaś dopiero jej ustalenia i wyniki będą stanowić asumpt do dalszych decyzji względem lekarza. Powtórzmy, w okolicznościach niniejszej sprawy zasadnie oceniono - materiał dowodowy wskazuje na wątpliwości uzasadniające powołanie komisji. Sąd stwierdza, że w toku postępowania administracyjnego zachowane zostały gwarancji procesowych przysługujących skarżącemu. Na pewno zaś ewentualne uchybienia nie wpłynęły na wynik postępowania. Wbrew zarzutom skargi, oparte na art. 108 § 1 k.p.a. nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności, ocenić należy za dopuszczalne. W uzasadnieniu uchwały organu pierwszej instancji przedstawiono trafną argumentację dotyczącą pilnej konieczności ochrony zdrowia i życia ludzkiego pacjentów lekarza M. S., który wykonuje aktywnie zawód, odbywając specjalizację z zakresu chirurgii ogólnej. Uzasadnione wątpliwości, co do możliwości swobodnego posługiwania się językiem polskim przez lekarza, wiążą się z realnym niebezpieczeństwo dla pacjentów. Na marginesie Sąd stwierdza, że podziela stanowisko skarżącego - powoływane przez organy rozporządzenie wydanego na podstawie art. 7a ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty nie mają zastosowania do skarżącego, ponieważ jest on obywatelem polskim. Nie mniej nie ten przepis stanowił podstawę prawną do wydania zaskarżonej uchwały. Powtórzmy, wykładnia językowa, a także systemowa i celowościowa, art. 11 ust. 1 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, prowadzą do wniosku, że przepis ten ma zastosowanie w przypadkach, w których zachodzą wątpliwości co do przygotowania zawodowego lekarza, a zatem co do jego kompetencji w dziedzinie medycyny. Nie ulega bowiem wątpliwości, że określenie "przygotowanie zawodowe" odnosić się może wyłącznie do kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych, polegających w szczególności na: badaniu stanu zdrowia, rozpoznawaniu chorób i zapobieganiu im, leczeniu i rehabilitacji chorych, udzielaniu porad lekarskich, a także wydawaniu opinii i orzeczeń lekarskich (art. 2 ust. 1 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty). Wbrew twierdzeniom skargi, orzeczenie jak w zaskarżonej i poprzedzającej ją uchwale mogło zostać oparte na art. 11 ust. 1 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty. Zdolność posługiwania się językiem polskim stanowi bowiem w sposób oczywisty niezbędny element przygotowania do należytego wykonywania obowiązków zawodowych lekarza. Także powołanie w skład komisji specjalistów z zakresu chirurgii ogólnej odpowiada realizowanej przez skarżącego specjalizacji. Nie chodzi o kompetencje w zakresie języka polskiego w ogóle ale o kompetencje w zakresie posługiwania się nim przy wykonywaniu zawodu lekarza w określonej specjalizacji. Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302).