VII SA/Wa 356/18

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi B. D. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2018 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić przyznania B. D. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

B. D. po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z wniosku złożonego na urzędowym formularzu wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną, posiada dom o powierzchni 88 m2 oraz nieruchomość rolną – 20 ha. B. D. oświadczył, że utrzymują się wraz z żoną z dochodów z tytułu renty skarżącego, emerytury żony oraz dochodów z gospodarstwa rolnego (dochody wynoszą łącznie 1.608 zł miesięcznie). Jako stałe wydatki skarżący wymienił: wydatki na leki – 250-300 zł, podatek – 265 zł, opłaty za wodę – 30-35 zł, wywóz śmieci – 24 zł, za prąd – 62 zł, gaz – 30 zł, ubezpieczenie – 50 zł, "opał – w miarę możliwości". Rozpoznając wniosek skarżącego stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199). Zatem prawo pomocy jako instytucja stanowiąca odstępstwo od tej generalnej reguły winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których ze złożonego wniosku wynikać będzie w sposób bezsporny, że zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Należy przy tym podkreślić, że na osobie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa powinność udowodnienia - na co wskazuje użyty w art. 246 ustawy zwrot: "wykaże" - że sytuacja finansowa uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania we własnym zakresie. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być zatem sporządzony w sposób rzetelny i wiarygodny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Okoliczności wynikające ze złożonego wniosku nie mogą budzić wątpliwości, a jeżeli takie występują, nie mogą być interpretowane na korzyść strony (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 18 lipca 2013 r. II FZ 371/13 Lex nr 1347052, z 13 stycznia 2011 r. I GZ 456/10 Lex nr 741446, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 24 września 2010 r. I SA/Rz 478/10 Lex nr 764503, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 25 kwietnia 2014 r. I SA/Bd 1172/13 Lex nr 1457060). Odnosząc powyższe uwagi do złożonego wniosku stwierdzić trzeba, iż brak jest podstaw do przyznania B. D. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ skarżący nie wykazał w sposób bezsporny, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uprawniałaby do skorzystania z tej instytucji. Z treści złożonego wniosku wynika, że B. D. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną, posiada dom o powierzchni 88 m2 oraz nieruchomość rolną – 20 ha. B. D. oświadczył, że utrzymują się z żoną z renty skarżącego w wysokości 653 zł netto, emerytury żony w kwocie 755 zł oraz z dochodów uzyskiwanych z gospodarstwa rolnego, które wynoszą około 200 zł miesięcznie. Warto wobec tego zauważyć, że na podstawie art. 18 ustawy o podatku rolnym Prezes Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie danych statystycznych, ogłasza w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", nie później niż do dnia 23 września każdego roku, wysokość przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego. Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa GUS z dnia 22 września 2017 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2016 r. (M.P. z 2017 r. poz. 884) dochód ten wynosił w 2016 r. 2577 zł. Zatem dochód skarżącego z posiadanych gruntów rolnych obliczony przy uwzględnieniu tej wartości wyniósłby 51.540 zł rocznie, tj. 4.295 zł miesięcznie. Biorąc zatem pod uwagę wielkość gospodarstwa rolnego skarżącego oraz przeciętny dochód z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych uzyskiwany z 1 ha przeliczeniowego, ustalany na podstawie danych statystycznych, uznać należy za mało wiarygodne oświadczenie skarżącego o uzyskiwaniu dochodu miesięcznego jedynie w wysokości 200 zł. W ocenie referendarza sądowego skarżący nie wykazał zatem w sposób bezsporny, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.