VII SA/Wa 332/18

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Z. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu prawa jazdy postanawia: odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.

Z. Ł. po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Pismem z dnia 21 marca 2018 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia danych przedstawionych w złożonym wniosku. Z. Ł. udzielił odpowiedzi na ww. wezwanie w dniu 5 kwietnia 2018 r. Rozpoznając wniosek skarżącego stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199). Zatem prawo pomocy jako instytucja stanowiąca odstępstwo od tej generalnej reguły winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których ze złożonego wniosku wynikać będzie w sposób bezsporny, że zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Należy przy tym podkreślić, że na osobie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa powinność udowodnienia - na co wskazuje użyty w art. 246 ustawy zwrot: "wykaże" - że sytuacja finansowa uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być zatem sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do pełnej oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy. Należy też zwrócić uwagę na treść art. 255 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanego wniosku stwierdzić należy, iż brak jest podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy, bowiem w oparciu o udzielone przez Z. Ł. informacje nie jest możliwe bezsporne ustalenie jego rzeczywistej sytuacji finansowej i możliwości płatniczych. Jak wynika ze złożonego wniosku, we wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącym pozostaje żona. Z. Ł. oświadczył, że posiada mieszkanie o powierzchni 63 m2, otrzymuje emeryturę w wysokości 1620 zł netto. Wskazał w złożonym wniosku na koszty leczenia i rehabilitacji oraz koszty za media, nie określając jednak ich wysokości. Pismem z dnia 21 marca 2018 r., na podstawie art. 255 ustawy, zobowiązano skarżącego do uzupełnienia, w terminie 7 dni, danych zawartych w złożonym wniosku, poprzez: - wskazanie, czy żona skarżącego uzyskuje jakiekolwiek dochody, np. z tytułu emerytury, renty itp.; jeśli tak, wskazanie ich wysokości, - nadesłanie wyciągów z rachunków bankowych skarżącego oraz żony skarżącego z okresu ostatnich trzech miesięcy, - wskazanie wysokości miesięcznych wydatków na leczenie, rehabilitację, - wskazanie i udokumentowanie wysokości miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania. W odpowiedzi na ww. wezwanie skarżący w dniu 5 kwietnia 2018 r. przedłożył zaświadczenie z ZUS z 3 kwietnia 2018 r., z którego wynika, że emerytura skarżącego wynosi 1738,57 zł oraz decyzję o waloryzacji emerytury żony. Emerytura żony skarżącego wynosi 1529,69 zł netto miesięcznie. Skarżący nie odniósł się natomiast do wezwania w pozostałym zakresie, nie nadesłał wyciągów z rachunków bankowych, nie określił wysokości wydatków ponoszonych na leczenie i rehabilitację, jak również nie wskazał i nie udokumentował wysokości miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania. Przypomnieć wobec tego należy, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy. Strona powinna zatem poprzez rzetelne i wiarygodne przedstawienie w złożonym wniosku wszelkich informacji niezbędnych do oceny jej sytuacji majątkowej, a także poprzez złożenie stosownych dokumentów wykazać, że jej sytuacja materialna uniemożliwia lub utrudnia w istotny sposób dostęp do sądu. W przypadku, gdy Sąd/ referendarz sądowy w celu uzyskania pełniejszego obrazu sytuacji rodzinnej i finansowej wnioskodawcy wzywa go do złożenia dodatkowych oświadczeń czy dokumentów źródłowych, tj. korzysta z trybu przewidzianego w art. 255 ustawy, podmiot wnioskujący o przyznanie prawa pomocy ma obowiązek współdziałania z sądem (referendarzem) w zakresie wyjaśnienia wszystkich okoliczności dotyczących jego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Niedopełnienie przez stronę w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia wymaganych dokumentów uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 31 stycznia 2013 r. I OZ 51/13 LEX nr 1273885, z 19 grudnia 2012 r. II FZ 1036/12 LEX nr 1240482, z 14 marca 2013 r. II FZ 92/13 LEX nr 1302897, z 4 lipca 2013 r. I OZ 546/13 LEX nr 1345177). Udzielone przez skarżącego informacje, mimo skorzystania przez referendarza sądowego z trybu, o którym mowa w art. 255 ustawy, nie są wystarczające do ustalenia, czy spełnione zostały przesłanki przyznania prawa pomocy. Z. Ł. przedstawił swoją sytuację finansową w sposób wybiórczy i nierzetelny. W złożonym wniosku skarżący wskazał jedynie wysokość własnej emerytury, mimo, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Dopiero po skierowanym do skarżącego wezwaniu z 21 marca 2018 r. do uzupełnienia danych zawartych w złożonym wniosku, w tym do wyjaśnienia, czy żona uzyskuje jakiekolwiek dochody, Z. Ł. wskazał wysokość emerytury żony. Nie odniósł się przy tym do pozostałej części wezwania, w tym m.in. nie określił wysokości wydatków ponoszonych na leczenie i rehabilitację, jak również związanych z utrzymaniem mieszkania. W ocenie referendarza sądowego na podstawie informacji udzielonych przez skarżącego nie jest możliwe jednoznaczne ustalenie jego możliwości płatniczych, brak jest więc podstaw do przyznania prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.