VII SA/Wa 308/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Antas, Sędziowie sędzia WSA Bogusław Cieśla, sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi I. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]kwietnia 2019 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "organ odwoławczy", "GINB") umorzył postępowanie odwoławcze w sprawie odwołania od decyzji Wojewody [...] (dalej: "organ I instancji", "Wojewoda") z dnia [...] lutego 2019 r., Nr [...] znak: [...]. Powyższa decyzja, zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Decyzją z dnia [...] lutego 2019 r., znak: [...], Wojewoda [...] umorzył, wszczęte na wniosek W. S., postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2003 r., znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej T. N. pozwolenia na nadbudowę i rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz budowę garażu dwustanowiskowego w formie zintegrowanej na nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], [...], na działce nr [...], obręb ewid. [...]. Po rozpatrzeniu odwołania I. S. od powyższej decyzji GINB umorzył postępowanie odwoławcze. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy przytoczył treść art. 28 k.p.a. i wyjaśnił, że zgodnie z treścią tego przepisu, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Następnie organ powołując się na orzecznictwo, wskazał, że pojęcie interesu prawnego, na którym oparta jest legitymacja procesowa strony w postępowaniu administracyjnym, należy ustalić według norm prawa materialnego, natomiast mieć interes prawny oznacza tyle, co ustalić powszechnie obowiązujący przepis prawa, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu w związku z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Interes prawny pojawia się wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającymi stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. Następnie organ wskazał, że zaskarżona decyzja organu wojewódzkiego odnosiła się wyłącznie do oceny interesu prawnego W. S. w kwestionowaniu decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2003 r., znak: [...]. Organ odwoławczy podkreślił, że skarżone rozstrzygnięcie organu I instancji, w żaden sposób nie dotyczyło natomiast kwestii interesu prawnego I. S.. GINB wyjaśnił, że odwołanie może złożyć jedynie strona postępowania, zatem w przypadku wpłynięcia pisma stanowiącego odwołanie, obowiązkiem organu odwoławczego w pierwszej kolejności jest zbadanie, czy pochodzi ono od podmiotu uprawnionego będącego stroną w postępowaniu. Powyższe stanowi podmiotową przesłankę dopuszczalności odwołania, zatem ustalenie tej kwestii warunkuje zgodne z prawem prowadzenie postępowania odwoławczego i rozpoznanie merytoryczne sprawy. Stwierdzenie braku legitymacji do złożenia odwołania obliguje organ do wydania decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego, o czym stanowi art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. GINB wyjaśnił, że skoro skarżone rozstrzygnięcie organu wojewódzkiego nie dotyczyło kwestii interesu prawnego I. S., to należało umorzyć postępowanie odwoławcze zainicjowane jej odwołaniem. Odnosząc się do argumentów zawartych w odwołaniu od skarżonej decyzji, organ odwoławczy wyjaśnił, że w świetle poczynionych ustaleń pozostają one bez wpływu na treść przedmiotowego rozstrzygnięcia organu nadzorczego. Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła I. S.. W skardze nie podniesiono żadnych zarzutów związanych z naruszeniem prawa materialnego lub przepisów postępowania. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. W rozpoznawanej sprawie, skarga W. S. została odrzucona prawomocnym postanowieniem Sądu z dnia [...] maja 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 , dalej "p.p.s.a."). Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o powyższe kryteria, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona decyzja, jak też decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. Sąd w pełni podziela ustalenia oraz szczegółową argumentację organu przedstawioną w rozpoznawanej sprawie, które legły u podstaw rozstrzygnięcia podjętego w zaskarżonym orzeczeniu. W ocenie Sądu, są one prawidłowe i wyczerpujące. Organy obu instancji w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy oraz uzasadniły swoje rozstrzygnięcia, zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. Stosownie do treści art. 138 § 1 pkt. 3 k.p.a., organ odwoławczy może wydać decyzję, w której umarza postępowanie odwoławcze. Na tle powołanego przepisu w literaturze przedmiotu i orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, że tego rodzaju rozstrzygnięcie zapada, gdy organ odwoławczy ustali, że postępowanie odwoławcze jest bezprzedmiotowe, przy czym sytuacja ta wystąpi m.in. wtedy, gdy odwołanie zostanie wniesione przez podmiot, któremu nie można przypisać statusu strony postępowania, tj. niebędący stroną (wyrok NSA z dnia 5 lipca 2006 r., II OSK 942/05). Interes prawny pojawia się wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. W przypadku oceny interesu prawnego na etapie postępowania odwoławczego ustalenia wymaga, czy zaskarżona decyzja rozstrzyga o prawach i obowiązkach danej osoby lub czy zawarte w decyzji rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki danej osoby. Od interesu prawnego odróżnić należy interes faktyczny, czyli sytuację, w której dany podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednak nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającymi stanowić podstawę skierowanego przez niego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji (por. mi.in. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 982/17). Przenosząc powyższe rozumienie pojęcia interesu prawnego na grunt rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, że decyzja Wojewody [...], nie dotyczyła interesu prawnego I. S.. Wojewoda w swojej decyzji, odnosił się wyłącznie do interesu prawnego W. S.. Słusznie zatem organ odwoławczy przyjął, że po stronie I. S. brak jest interesu prawnego w sprawie, co do której organ I instancji prowadził postępowanie, a które następnie umorzył w drodze zakwestionowanej w odwołaniu decyzji. Skarżąca nie przedstawiła w skardze jakichkolwiek argumentów, które mogłyby zmienić powyższą ocenę. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p,p.s.a. - oddalił skargę.