VII SA/Wa 292/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi P. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2012 r. znak [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego postanawia: odmówić P. K. zmiany punktu 2 postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2013 r.

Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2013 r. przyznano P. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, a w pozostałym zakresie oddalono wniosek. Od powyższego postanowienia skarżący wniósł sprzeciw. Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 czerwca 2013 r. odrzucono sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2013 r. w przedmiocie prawa pomocy. Zażalenie na powyższe postanowienie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2013 r., sygn. akt II OZ 672/13. W dniu 19 maja 2014 r. skarżący P. K. złożył ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, który należało potraktować jako wniosek o zmianę postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2013 r. w zakresie punktu 2, tj. odmowy zwolnienia skarżącego z kosztów sądowych. We wniosku wskazał, że zaistniały okoliczności powodujące niemożność uiszczenia kosztów sądowych. Wyjaśnił, że jego żona w dniu 26 maja 2014 r. ma skierowanie do szpitala klinicznego na zabieg, co wiąże się z dodatkowymi wydatkami z uwagi na konieczność wyjazdów do Ł. oraz braku wynagrodzenia za pobyt w szpitalu (praca na kontrakcie). Z dołączonego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką oraz trójką dzieci. Wnioskodawca wskazał, że posiada mieszkanie o powierzchni 62 m2, nieruchomość rolną o powierzchni 2,4 ha oraz kamienicę w T. Wskazał, że łącznie z żoną uzyskuje dochód w wysokości 6 800 zł miesięcznie (jego dochód miesięczny wynosi ok. 3600 zł brutto, żony ok. 3200 zł brutto), zaś dodatkowe informacje finansowe znajdują się już w aktach sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Wskazać należy, iż wyżej wymieniony przepis możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie warunkuje i uzależnia od zmiany okoliczności sprawy przez co należy rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. Sąd po wszechstronnej ocenie tych okoliczności może wydać stosowne postanowienie (zob. B. Dauter w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, warszawa 2005, s. 382-383). Zgodnie z art. 243 § 1 w/w ustawy prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zauważyć należy, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy może być złożony ponownie, jeżeli nastąpiła zmiana okoliczności zarówno faktycznych, jak i prawnych, która stanowiła podstawę orzeczenia o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 maja 2005 r., sygn. akt II OZ 408/05 niepubl.). Z treści ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką oraz trójką dzieci. Posiada mieszkanie o powierzchni 62 m2, nieruchomość rolną o powierzchni 2,4ha oraz kamienicę w T. Wskazał, że łącznie z żoną uzyskuje dochód w wysokości 6 800 zł miesięcznie. Wobec wskazania przez skarżącego, że pozostałe informacje dotyczące jego sytuacji finansowej znajdują się w aktach sprawy, zatem w kwestiach wydatków strony należało przyjąć stan faktyczny opisany w prawomocnym postanowieniu z dnia 10 kwietnia 2013 r. Z akt sprawy wynika, że do stałych wydatków zostały zaliczone kwoty wskazane w piśmie z dnia 18 marca 2013 r.: 214 zł podatek od nieruchomości, 600 zł PIT, 189 zł VAT, 80 zł czynsz za mieszkanie, 300 zł paliwo do samochodu opel astra z 1995 r., 200 zł prąd, 100 zł internet, 45 zł PZU - ubezpieczenie na życie, 210 zł gaz, 70 zł bilet miesięczny syna, 200 zł odzież, 100 zł woda i ścieki, około 1500 zł na żywność. Pozostałą kwotę wydaje na lekarstwa, kieszonkowe dla dzieci i inne wydatki bieżące. Biorąc pod uwagę aktualny dochód w wysokości 6800 zł, na jedną osobę w rodzinie przypada 1360 zł, zatem jest większy w porównaniu z okresem przyjętym za podstawę orzekania w postanowieniu z dnia 10 kwietnia 2013 r., kiedy to ustalono, że dochód na rodzinę wynosił kwotę ok. 5000 zł, co dawało na jedną osobę w rodzinie kwotę około 1000 zł. Skarżący powołał się w ponownym wniosku na okoliczność, że jego małżonka została skierowana na zabieg, co wiąże się kosztami dojazdów do innego miasta oraz brakiem wynagrodzenia za okres pobytu w szpitalu i w tych okolicznościach skarżący upatruje zmiany w sytuacji finansowej. Skarżący nie wykazał jednak na jakim poziomie kształtują się ww. dodatkowe wydatki, ani w jakiej mierze wpływają one na aktualną sytuację finansową, ani też w jakim okresie żona skarżącego nie wykonuje pracy na kontrakcie i z tego powodu nie otrzymuje wynagrodzenia. Biorąc pod uwagę fakt, że skarżący jest stroną licznych postępowań sądowoadministracyjnych i w każdym z nich składa wielokrotne wnioski o przyznanie prawa pomocy (podobnie w niniejszej sprawie), zatem jest świadomy, że wszelkie zmiany w jego sytuacji finansowej winny być dokładnie przytoczone (poprzez podanie ich wysokości) i udokumentowane. W niniejszej sprawie, domagając się ponownie zwolnienia od kosztów sądowych, skarżący nie wykazał zmiany w jego sytuacji finansowej, która uzasadniałaby przyznanie mu prawa pomocy także w zakresie zwolnienia od tych kosztów. Należy podkreślić, że strona, wnosząc sprawę do Sądu, winna partycypować w kosztach postępowania (stanowiących należność publicznoprawną), a pomoc państwa przyznawana jest dopiero wówczas, gdy strona przy dołożeniu wszelkich sił i starań nie jest w stanie samodzielnie ponieść tych kosztów. W ocenie Sądu skarżący nie jest taką osobą, i jest on w stanie uiścić te koszty, które na obecnym etapie postępowania dotyczą jedynie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł. Nie można pominąć także i tego, że w przedmiotowej sprawie skarga została wniesiona pismem z dnia 9 stycznia 2013 r. Od momentu wpływu skargi do Sądu do chwili obecnej upłynął na tyle długi okres (prawie półtora roku), że skarżący był w stanie w tym okresie, przy osiąganych dochodach, zaoszczędzić środki na uiszczenie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Należy pamiętać, że składając wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, skarżący winien się liczyć także z ewentualnością uzyskania negatywnego dla siebie rozstrzygnięcia i w takim wypadku zabezpieczyć środki konieczne do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, która to, co należy podkreślić, została sporządzona przez pełnomocnika z urzędu ustanowionego na wniosek skarżącego. W ocenie Sądu nie nastąpiła taka zmiana sytuacji majątkowej wnioskującego, która uzasadniałaby zmianę rozstrzygnięcia w zakresie prawa pomocy i przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 165 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.