VII SA/Wa 2915/16

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła -Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 czerwca 2017r. po rozpoznaniu wniosku J. P. i M. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi J. P. i M. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2016r. , znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: odmówić J. P. i M. P. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek J. P. i M. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z treści wniosku wynika, że wnioskodawcy wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe. Utrzymują się z emerytur rolniczych w wysokości ok. 1543 złotych miesięcznie. Posiadają dom jednorodzinny, samochód marki Toyotę Aygo z 2011r., traktor oraz las o pow. 0,5 ha i nieruchomość rolną 2,05 ha, którą wydzierżawili synowi za kwotę 200 złotych rocznie. Oświadczyli, że nie posiadają oszczędności pieniężnych, papierów wartościowych ani wierzytelności. Wnioskodawcy wyszczególnili, że ponoszą następujące wydatki tj. opłaty za media (energię, ogrzewanie, wodę i śmieci)- 700 złotych, leki i opieka medyczna -100 złotych, zakup środków czystości 50,00 złotych, paliwo i inne 193 złotych, zakup żywności 500,00 złotych. Pismem z dnia 10 maja 2017r. w wykonaniu zarządzenia z dnia 28 kwietnia 2017r. wezwano wnioskodawców do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: - czy samodzielnie zamieszkują w domu mieszkalnym i prowadzą gospodarstwo domowe czy też z dziećmi lub innymi osobami, jeśli tak należało wyszczególnić te osoby oraz podać wysokość uzyskiwanego przez nie dochodu, - czy uzyskują dopłaty do posiadanej nieruchomości rolnej, jeśli tak należało wskazać od kogo , jakiego rodzaju dopłaty i w jakiej wysokości, - czy uzyskują jakąkolwiek pomoc od rodziny, dzieci, jeśli tak należało wskazać od kogo w jakiej wysokości lub formie, - jakie ponoszą miesięcznie koszty związane z utrzymaniem domu ( opłaty za gaz, energię, telefon, podatek od nieruchomości itp.) należało je wyszczególnić podać ich wysokość oraz udokumentować, - czy koszty związane z utrzymaniem domu ponoszą samodzielnie, czy też w kosztach utrzymania domu partycypują dzieci, jeśli tak należało wskazać w jakich i w jakiej wysokości, oraz do nadesłania: - dokumentów potwierdzających wysokość aktualnie otrzymywanych przez wnioskodawców świadczeń emerytalnych, - wyciągów z konta lub kont bankowych wnioskodawców z trzech ostatnich miesięcy, jeśli je posiadają, bądź złożenia oświadczenia, że ich nie posiadają. Odpowiedzi na powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Powyższe wezwanie wnioskodawcy otrzymali w dniu 23 maja 2017r. Pomimo upływu wyznaczonego terminu w zakreślonym terminie ani dotychczas nie wykonali powyższego wezwania. W niniejszej sprawie zważono co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2016r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane jedynie wtedy, gdy strona nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty kosztów sądowych bądź też zapłata przez nią kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogłaby przyczynić się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego rodziny. Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W niniejszej sprawie wnioskodawcy nie wykazali dostatecznie, że znajdują się w sytuacji finansowej kwalifikującej ich do przyznania prawa pomocy. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, przekonywujące, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie oświadczenia wnioskodawców zawarte we wniosku PPF okazały się niewystarczające do oceny ich rzeczywistej sytuacji finansowej i możliwości płatniczych, dlatego też pismem z dnia 10 maja 2017r. zostali wezwani do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów. Z akt sprawy wynika, że wnioskodawcy nie udzielili odpowiedzi na zadane im pytania i nie nadesłali także żądanych dokumentów. Przede wszystkim wnioskodawcy nie wyjaśnili, czy samodzielnie zamieszkują w domu i prowadzą gospodarstwo domowe czy też z dziećmi, jeśli tak należało wyszczególnić te osoby i podać wysokość uzyskiwanego przez nie dochodu. Nie wyjaśnili także czy uzyskują jakąkolwiek pomoc od rodziny, dzieci, jeśli tak to od kogo i w jakiej wysokości lub formie. Nie podali, również czy koszty związane z utrzymaniem domu ponoszą samodzielnie, czy też w kosztach utrzymania domu partycypują dzieci, jeśli tak należało wskazać w jakich i w jakiej wysokości. Ponadto wnioskodawcy nie wskazali, czy uzyskują dopłaty do posiadanej nieruchomości rolnej jeśli tak należało wskazać od kogo w jakiej wysokości lub formie oraz jakie ponoszą miesięczne koszty związane z utrzymaniem domu, należało je wyszczególnić podać ich wysokość i udokumentować. Nie nadesłali także żądanych dokumentów do których zostali wezwani tj. dokumentów potwierdzających wysokość aktualnie pobieranych świadczeń emerytalnych oraz wyciągów z konta lub kont bankowych z trzech ostatnich miesięcy. Wobec braku udzielenia odpowiedzi przez wnioskodawców na powyższe informacje należy stwierdzić, iż niemożliwa jest rzetelna analiza zdolności płatniczych wnioskodawców, a w konsekwencji ustalenie czy ich sytuacja wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W ocenie orzekającego dane o które zostali wezwani wnioskodawcy są niezbędne do rozpoznania złożonego wniosku. Informacje podane w formularzu nie pozwalają jednoznacznie i bez wątpliwości ocenić sytuacji finansowej wnioskodawców. Skarżący nie udzielając odpowiedzi na ww. wezwanie nie wyjaśnili w pełni swojej sytuacji finansowej. Podkreślić należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Tymczasem uchylanie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2005r. sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005r. sygn. akt II FZ 575/05). W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że niedopełnienie przez stronę w całości lub części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia wymaganych dokumentów uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 31 stycznia 2013r. I OZ 51/13 LEX nr 1273885, z dnia 19 grudnia 2012 r. II FZ 1036/12 LEX nr 1240482, z dnia 14 marca 2013 r. II FZ 92/13 LEX nr 1302897, z dnia 4 lipca 2013 r. I OZ 546/13 LEX nr 1345177). Mając na uwadze powyższe okoliczności sprawy uznano, że wnioskodawcy nie wykazali wystarczająco i skutecznie, że spełniają przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.