VII SA/Wa 2841/16

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła- Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 listopada 2017r. po rozpoznaniu wniosku D. M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi D. M. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] października 2016r., znak: [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej postanawia: odmówić D. M. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym ustanowienia pełnomocnika.

W dniu 6 października 2017r wpłynął do Sądu na formularzu PPF wniosek D.M. o przyznanie prawa pomocy w którym nie zakreślił o co wnosi. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że "nie posiada środków by skorzystać z pomocy prawnej". Wskazać należy, iż skarżący wniósł skargę z zakresu choroby zawodowej korzysta więc z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Wobec powyższego uznano, że wniosek dotyczy ustanowienia pełnomocnika. Z treści formularza wniosku PPF wynika, że wnioskodawca utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 1350 złotych miesięcznie. W pozostałych rubrykach formularza (od 6- 9 stan rodzinny, nieruchomości, oszczędności, przedmioty wartościowe) wpisał "brak". Do ponoszonych miesięcznie wydatków zaliczył: spłatę kredytu w wysokości 150,00 złotych, ubezpieczenie 50,00, zakup żywności 400,00 złotych, opłatę za energię, wodę, ogrzewanie, środki czystości 400 złotych, koszty dojazdów do pracy i koszty utrzymania samochodu 350,00 złotych. Pismem z dnia 13 października 2017r. w wykonaniu zarządzenia z dnia 12 października 2017r. wezwano wnioskodawcę o ustanowienie jakiego pełnomocnika wnosi ( radca prawny czy adwokat), oraz do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: - gdzie zamieszkuje (dom, mieszkanie, lokal) należało podać jego powierzchnię oraz wskazać czyją własność stanowi nieruchomość w której zamieszkuje, - czy samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, czy pozostaje też z innymi osobami, jeśli tak należało wskazać, te osoby, podać ich stopień pokrewieństwa oraz dochody, - czy samodzielnie ponosi miesięczne koszty związane z utrzymaniem mieszkania/ domu/ lokalu (opłaty za energię, wodę, podatek od nieruchomości itp.) czy też wspólnie z innymi osobami, jeśli tak wskazać, kto je ponosi i w jakiej wysokości, - czy posiada oszczędności pieniężne, jeśli tak należało wskazać ich wysokość, - w jakiej wysokości zaciągnął kredyt, na jaki cel został on wzięty oraz jaka kwota pozostała jeszcze do spłaty, - czy uzyskuje jakąkolwiek pomoc od rodziny (rodziców, rodzeństwa czy też innych osób) lub instytucji społecznych lub państwowych, jeśli tak należało wskazać od kogo w jakiej wysokości lub formie. Odpowiedzi na powyższe należało udzielić w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Powyższe wezwanie wnioskodawca otrzymał w dniu 19 października 2017r. Pomimo upływu wyznaczonego terminu w zakreślonym terminie nie wykonał powyższego wezwania. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, którego domaga się skarżący, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r., poz. 1369) zwanej dalej p.p.s.a przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego należy rozumieć dopiero takie zachwianie sytuacji materialnej i bytowej wnioskodawcy, iż nie byłby on w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005r., sygn. akt: II FZ 137/05). Z powyższego wynika, że strona dochodząca swoich praw na drodze sądowej ma prawo do ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu, jednakże dla skuteczności złożonego w tej materii wniosku zobowiązana jest spełnić przesłanki określone przepisami prawa, które regulują instytucję prawa pomocy. Zgodnie z treścią art. 252 § 1 p.p.s.a. wniosek osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym. Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Aby dokonać rzetelnej, wolnej od wątpliwości oceny możliwości płatniczych strony orzekający musi dysponować dokładnymi informacjami na temat jej sytuacji rodzinnej i majątkowej. Informacje te winien przedstawić wnioskodawca. Brak takich danych lub dane niepełne powodują, że materiał dowodowy jest niekompletny, a zatem niewystarczający do wydania pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie uznano, że oświadczenie wnioskodawcy przedstawione w treści formularza o przyznanie prawa pomocy nie zawiera pełnych informacji niezbędnych do rozpoznania wniosku. Uzupełniony formularz PPF zawiera wprawdzie informacje dotyczące uzyskiwanych dochodów przez wnioskodawcę i ponoszonych wydatków. Brak jednak jakichkolwiek informacji gdzie obecnie zamieszkuje i danych dotyczących stanu rodzinnego. W przypadku osób fizycznych istotna dla oceny ich możliwości płatniczych jest również sytuacja rodzinna. Jeżeli mieszka lub prowadzi gospodarstwo domowe z innymi osobami np. rodzicami, rodzeństwem, ważne jest to czy i w jakim stopniu osoby te mogą go wesprzeć finansowo. Z tego też względu pismem z dnia 13 października 2017r. w wykonaniu zarządzenia z dnia 12 października 2017r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o dodatkowe informacje wskazane wyżej. Z akt sprawy wynika, że wnioskodawca nie nadesłał do Sądu żadnych wyjaśnień. Przede wszystkim nie wyjaśnił, gdzie obecnie zamieszkuje i czyją własność stanowi ta nieruchomość. Nie podał również czy samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, czy pozostaje z innymi osobami, jeśli tak należało wskazać te osoby i ich dochody oraz czy samodzielnie ponosi miesięczne koszty z utrzymaniem domu/mieszkania, czy też wspólnie z innymi osobami, jeśli tak należało wskazać kto je ponosi i w jakiej wysokości. Nie wyjaśnił również w jakiej wysokości zaciągnął kredyt, na jaki cel został on wzięty i jaka kwota pozostała jeszcze do spłaty. Nie podał także czy uzyskuje jakąkolwiek pomoc od rodziny (rodziców, rodzeństwa czy też innych osób) lub instytucji społecznej, jeśli tak to od kogo w jakiej wysokości lub formie. Wskazać należy, iż treść żądanych od strony informacji miała na celu zobrazowanie rzeczywistej sytuacji materialnej, rodzinnej i życiowej wnioskodawcy. Wobec braku udzielenia odpowiedzi przez wnioskodawcę na powyższe informacje, niemożliwe jest ustalenie czy faktycznie jego sytuacja wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 p.p.s.a. Orzekanie na podstawie niekompletnych danych nie jest natomiast możliwe, ani dopuszczalne. Prawo pomocy jest bowiem instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowne tylko w stosunku do osób, które w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania. Wskazać ponadto należy, iż uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie. Skoro tego wnioskodawca nie uczynił, to brak jest przekonywujących podstaw do stwierdzenia, że wnioskodawca wykazał, że spełnia warunki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tym stanie rzeczy uznać należy, iż wnioskodawca nie wykazał, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.