VII SA/Wa 2774/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Sędzia WSA Tomasz Stawecki, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 września 2017 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] października 2016 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącemu [...] tytułem uiszczonego wpisu sądowego kwotę 100 zł (sto złotych).

Pismem z dnia 3.11.2016 r. radca prawny A. J. działający z upoważnienia Prezydenta [...], reprezentującego Miasto [...] wniósł skargę na postanowienie Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] października 2016 r. Zaskarżone zostało w całości postanowienie Wojewody [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania złożonego przez Delegaturę Biura Gospodarki Nieruchomościami [...] od decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. (znak: [...]). W sprawie bezsporne jest że zarówno odwołanie złożone przez Delegaturę Biura Gospodarki Nieruchomościami [...] od decyzji [...] Nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., znak: [...] jak i skarga złożona została przez osobę działającą w imieniu Prezydenta [...]. Obie więc czynności zostały dokonane przez Prezydenta [...]. W przedmiotowej sprawie skargę na postanowienie organu II instancji, wniósł organ administracji publicznej, który wydawał w tej sprawie decyzję jako organ I instancji tj. Prezydent Miasta [...]. Ze skargą wystąpił zatem organ, którego działalnie zgodnie z powołanym przepisem winno zostać poddane kontroli co do zgodności z prawem. Kwestię, którą należy zatem rozstrzygnąć jest odpowiedź na pytanie, czy wniesiona przez organ I instancji skarga jest dopuszczalna i czy skutkować będzie wszczęciem postępowania sądowoadministarcyjnego. Rozstrzygnięcie tego zagadnienia budziło wiele kontrowersji zarówno w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sądu Najwyższego jak i w literaturze przedmiotu. Jednakże uznać należy, iż spór ten ostatecznie zakończył się po podjęciu przez skład 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 19 maja 2003 roku uchwały, w której Sąd stwierdził, że "rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa materialnego. Może być ona - jako osoba prawna - stroną tego postępowania i wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego przyznają stronom postępowania administracyjnego. Ustawa może jednak organowi jednostki samorządu terytorialnego wyznaczyć rolę organu administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a. Wtedy będzie on "bronił" interesu jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Przyznanie zatem organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego lub sądowoadministracyjnego. W takiej sytuacji jednostka samorządu terytorialnego nie ma legitymacji procesowej strony w tym postępowaniu, nie jest również podmiotem uprawnionym do zaskarżenia decyzji administracyjnych do Naczelnego Sądu Administracyjnego ani też legitymowanym do wystąpienia z powództwem do sądu powszechnego (sygnatura OPS 1/03, publ. Jurysta 2003 roku, nr 7-8, str. 60). Ponadto przyjęcie, iż skarga taka jest dopuszczalna doprowadziłoby do sytuacji, w której stronami postępowania sądowego z przeciwstawnych pozycji, byłyby dwa organy administracji publicznej orzekające w sprawie. Zachodziłaby zatem tożsamość podmiotu orzekającego i skarżącego a w takiej sytuacji organ administracji publicznej nie może uczestniczyć jako strona postępowania przed Sądem. Takie mieszanie ról procesowych byłoby nie do pogodzenia z zasadami demokratycznego państwa prawa. Prowadziłoby do rozpoznania w postępowaniu sądowoadministracyjnym sporu pomiędzy organami I i II instancji, do rozstrzygania sporów na tle odmiennych poglądów prawnych między organami różnych szczebli w strukturze organizacji administracji publicznej (por. T. Woś, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 1996, str. 103). Słuszne jest zatem przyjęcie, iż skarga Prezydenta Miasta [...] jest niedopuszczalna. Podobne stanowisko prezentował niejednokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny, m.in. w postanowieniu z dnia 15 maja 1997 roku w sprawie o sygn. akt I SA 1794/96 stwierdził, iż niedopuszczalna jest zmiana sytuacji prawnej organu administracji publicznej w zależności od stadium postępowania i z tego powodu organ gminy, który orzekał w sprawie w I instancji nie jest uprawniony do wniesienia skargi do sądu na decyzję organu odwoławczego. W świetle powołanej powyżej argumentacji prawnej i aktualnego orzecznictwa Sąd uznał, iż rozpatrywana skarga Prezydenta Miasta [...] jest niedopuszczalna i orzekł o jej odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369).