VII SA/Wa 2771/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Sawczuk po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi [...] i [...] na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] września 2016 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia braku naruszenia przepisów rozporządzenia przez przewoźnika lotniczego postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej

Postanowieniem z 4 kwietnia 2018 r. w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 października 2017 r. Skargę kasacyjną odrzucono z uwagi na nie uiszczenie wpisu sądowego. Odpis postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej pełnomocnik [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie odebrała w dniu 10 kwietnia 2018 r. W piśmie z dnia 17 kwietnia 2018 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżąca kasacyjnie złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wskazała, że "po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego pracownik firmy zwrócił się w wiadomości e-mail z prośbą o dokonanie stosownej wpłaty na konto tut. Sądu [...] przez Dyrektora Departamentu Finansowego strony – osoby odpowiedzialnej za dokonywanie przelewów bankowych dla spółki [...] Sp. z o.o., pracującej na stałe w siedzibie spółki matki [...] w [...], na [...]. W wiadomości znajdowała się informacja dotycząca dokonania 16 innych opłat dla równych instytucji. Każda z opłat została następnie wykonania przez Dyrektor Finansową. W związku z tym że Dyrektor Finansowa jest [...] i nie posługuje się językiem polskim wymiana korespondencji odbywa się w języku angielskim. [...] Dopiero w dniu 10 kwietnia 2018 r. po otrzymaniu postanowienia odrzucającego skargę kasacyjną pełnomocnik zorientował się że przelew omyłkowo został skierowany na konto innego sądu, do którego również były dokonywane opłaty w tym samym czasie. [...]". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369, dalej p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. We wniosku o przywrócenie terminu (art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a.), które wnosi się w ciągu 7 dni od daty ustania przyczyny uchybienia terminu, w którym czynność miała być dokonana, należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Jednocześnie ustawodawca w art. 88 p.p.s.a. postanowił, iż spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu Sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Wnioskiem spóźnionym jest wniosek złożony z uchybieniem terminu wskazanego w art. 87 § 1 p.p.s.a., a więc złożony po upływie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Zaznaczyć należy, że przy ocenie, czy uchybienie terminu było zawinione należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Skoro art. 87 § 2 p.p.s.a. stanowi, że we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu, to jednocześnie należy uznać, że jakikolwiek stopień zawinienia strony w uchybieniu terminu (nawet lekkie niedbalstwo) powoduje niedopuszczalność jego przywrócenia. Przywrócenie terminu może więc mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu jest zatem dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie (por. postanowienie NSA z dnia 12 lutego 2015 r. sygn. akt I OZ 91/15 - wszystkie cytowane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia dostępne są na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca: [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] reprezentowana przez radcę prawnego wnosi o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Termin do złożenia powyższego wniosku biegł od dnia doręczenia stronie postanowienia z 4 kwietnia 2018 r., tj. od dnia 10 kwietnia 2018 r. kiedy strona powzięła wiadomość o uchybieniu terminowi. Wniosek złożono w dniu 17 kwietnia 2018 r., a zatem należy uznać, że termin do złożenia przedmiotowego wniosku został zachowany. Również niedopełniona w terminie czynność została wykonana - uiszczono wpis na konto WSA w Warszawie. Kolejno należy zatem rozważyć powoływaną przez Stronę kwestię braku winy w uchybieniu terminu. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik Spółki podał, że uchybienie to nastąpiło z uwagi na błąd pracownika Spółki nie posługującego się językiem polskim, pracującego w siedzibie Spółki matki w [...], na [...]. W ocenie Sądu, wskazywane przez Spółkę okoliczności uchybienia terminu nie są niczym innym, jak zwyczajnymi, typowymi obowiązkami, determinowanymi normalną pracą w firmie. Utrwalonym poglądem orzecznictwa sądów administracyjnych i Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz sądów powszechnych, jak również doktryny jest to, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy, biorąc pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy, tym bardziej od strony, która jest profesjonalnie zorganizowana oraz korzysta z pomocy zawodowego pełnomocnika procesowego. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Przy uwzględnieniu wymogów przewidzianych w art. 87 § 1 p.p.s.a., przywrócenie terminu może mieć zatem miejsce jedynie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku oraz gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy (por.: postanowienie NSA z dnia 16 września 2011 r., sygn. akt II OZ 882/11; postanowienie NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OZ 996/09; postanowienie NSA z dnia 23 października 2009 r., sygn. akt I OZ 989/09; postanowienie NSA z dnia 23 lipca 2007 r., sygn. akt I OZ 738/09). W orzecznictwie sądowym wskazuje się następujące przykłady okoliczności faktycznych, które mogą uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu: mylne pouczenie o środkach zaskarżenia; awaria systemu informatycznego Krajowego Rejestru Sądowego, uniemożliwiająca stronie uzyskanie brakujących dokumentów w terminie określonym przez sąd; obalenie domniemania doręczenia adresatowi pisma; nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2004 r., sygn. akt III SA 1983/03; postanowienie WSA w Warszawie z dnia 10 lipca 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 1370/06; postanowienie NSA z dnia 4 września 2001 r., sygn. akt II SA/Po 2646/00; wyrok NSA z dnia 3 sierpnia 2001r., sygn. akt I SA/Wr 676/99). Zdaniem Sądu błąd polegający na tym, że pracownik Spółki omyłkowo dokonał przelewu do sądu powszechnego, zamiast do właściwego sądu administracyjnego, nie spełnia przesłanki uprawdopodobnienia braku winy. Błąd tego rodzaju, skutkujący niedotrzymaniem ustawowego terminu, należy uznać za brak należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw. Obowiązkiem Spółki jest takie zorganizowanie pracy, aby czynności procesowe były dokonywane prawidłowo i w terminie. Również fakt, że błąd ten został popełniony przez pracownika Spółki nie spełnia przesłanki uprawdopodobnienia braku winy i nie może być zaliczony do przeszkód niezależnych od pracodawcy (wnioskującej Spółki), który odpowiada za działania swoich pracowników. Pracownik działa bowiem pod kierownictwem, na rachunek i ryzyko pracodawcy (por. postanowienia NSA z dnia 5 grudnia 2012 r., sygn. akt II OZ 1070/12 oraz NSA z dnia 22 czerwca 2012 r. sygn. akt II OZ 522/12). Dodatkowo należy wskazać, iż zwrotna wiadomość e-mail o wykonanych przelewach została przesłana pełnomocnik Strony w dniu 26 marca 2018 r. i w tym też dniu osoba ta wysłała do Sądu pismo wraz z załączonym wydrukiem wpisu od skargi kasacyjnej. Z dokumentu tego (potwierdzenia przelewu) wynika wprost, iż został on wykonany na niewłaściwe konto innego podmiotu. Pełnomocnik Strony miała zatem również możliwość wychwycenia tej nieprawidłowości. Mając na uwadze powyższe, zdaniem Sądu, Spółka nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Prawem strony jest żądanie przywrócenia terminu, ale przesłanką do jego uwzględnienia jest m.in. wykazanie, że uchybiła terminowi bez swej winy. Oznacza to, że obowiązkiem strony jest wykazanie takich okoliczności - za które odpowiedzialności nie ponosi - które doprowadziły do uchybienia terminowi. Taką okolicznością nie są codzienne obowiązki Dyrektora Finansowego - codzienne dokonywanie przelewów, żądanie przywrócenia terminu może natomiast uzasadniać w zasadzie jedynie działanie siły wyższej lub wyłącznie taka sytuacja, która w sposób obiektywnie oceniany nie pozwoliła stronie na dochowanie terminu. Mając powyższe na względzie należało uznać, że przedstawione we wniosku okoliczności niedostatecznie uprawdopodobniają, że do uchybienia terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej doszło bez winy Spółki wnoszącej skargę kasacyjną. Z tej przyczyny, wobec braku przesłanek do przywrócenia terminu, na podstawie art. 86 § 1 i art. 87 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało wnioskodawcy odmówić przywrócenia terminu.