Sygnatura
VII SA/Wa 2744/24
Wyrok WSA w Warszawie z 6 lutego 2025 r., VII SA/Wa 2744/24 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 6 lutego 2025
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Grzegorz Rudnicki asesor WSA Lucyna Staniszewska po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 września 2024 r. znak: DOR.7200.104.2024.KAL w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 24 września 2024 r., znak: DOR.7200.104.2024.KAL na podstawie art. 157 § 1 oraz art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572, zwanej dalej "k.p.a."), po rozpatrzeniu wniosku P. S.A. o stwierdzenie nieważności decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 stycznia 2024 r., znak: DOR.7100.6.2024.ANE – odmówił stwierdzenia nieważności decyzji. Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Decyzją z dnia 24 listopada 2023 r., Nr 80/I/2023, znak: WIK.7714.7.2023.KZ, wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r., poz. 725 z późn. zm.), Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał P. S.A. usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym budynku mieszkalnego wielorodzinnego wchodzącego w skład zespołu dworca kolejowego zlokalizowanego na działce nr [...] , obr. [...] W. gmina S. , powiat z. , poprzez wykonanie następujących robót budowlanych: na ścianach zewnętrznych cokołu budynku oraz na elewacji od strony północnej powyżej cokołu - usunięcie zdegradowanej warstwy tynku (spękania, zawilgocenie, zabrudzenie, wykwity i glony), oczyszczenie powierzchni, zagruntowanie, wypełnienie ewentualnych rys i spękań, np. zaprawami naprawczymi typu PCC oraz wykonanie na oczyszczonych i zagruntowanych odkrytych powierzchniach ścian nowej warstwy tynku celem zabezpieczenia przed postępującym zniszczeniem, naprawę lub wymianę pokrycia dachowego w celu uszczelnienia obiektu przed przedostaniem się wody deszczowej, w tym naprawę, przymocowanie luźnych i wymianę uszkodzonych dachówek oraz gąsiorów, na gzymsach - w miejscach spękań oraz odspojeń - skucie uszkodzonych tynków cementowo-wapiennych, oczyszczenie odkrytej powierzchni, zagruntowanie, wypełnienie rys i spękań np. zaprawami naprawczymi typu PCC oraz wykonanie na oczyszczonych i zagruntowanych odkrytych powierzchniach gzymsów nowej warstwy tynku celem zabezpieczenia przed postępującym zniszczeniem, na dwóch kominach, od strony północnej oraz południowej - w miejscach spękań skucie uszkodzonych tynków, oczyszczenie odkrytych powierzchni, zagruntowanie, wypełnienie ewentualnych rys i spękań murów kominów, np. zaprawami naprawczymi typu PCC oraz wykonanie na oczyszczonych i zagruntowanych powierzchniach kominów nowej warstwy tynku cementowego celem zabezpieczenia przed postępującym zniszczeniem wraz z obróbką blacharską, naprawę uszkodzonej drewnianej stolarki okiennej i drzwiowej poprzez zeszlifowanie lub opalenie istniejącej złuszczonej powłoki malarskiej wraz z zaimpregnowaniem, uzupełniniem ubytków oszklenia, następnie zabezpieczenie nową powłoką malarską, lub w przypadku braku możliwości naprawy, wymianę uszkodzonej stolarki okiennej i drzwiowej, której stan techniczny nie pozwala na przeprowadzenie konserwacji na nową, naprawę zdegradowanych przez korozję parapetów poprzez oczyszczenie z korozji i pomalowanie powłoką zabezpieczającą, lub w przypadku braku możliwości naprawy, wymianę uszkodzonych parapetów na nowe, wykonanie opaski wokół budynku celem skutecznego odprowadzania wody opadowej od elewacji budynku, wykonanie zewnętrznej instalacji odgromowej - właściwe działanie urządzenia ochronnego potwierdzić pomiarem - w terminie do dnia 31 grudnia 2024 r. Po rozpatrzeniu odwołania od decyzji z dnia 24 listopada 2023 r. Nr 80/I/2023, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił, co następuje. Kontrola okresowa przedmiotowego budynku przeprowadzona w 2020 r. i 2022 r. wykazały, że jego stan techniczny jest średni, tj. zużycie elementów budynku to 26-40%. W protokole z kontroli okresowej z 2020 r. wskazano na miejscowe uszkodzenia i brak dachówek, pęknięcie komina, zawilgocenia elewacji oraz zużycie stolarki drzwiowej wejściowej. Kontrola okresowa roczna przeprowadzona w 2022 r. potwierdziła ustalenia dokonane rok wcześniej. W 2023 r. upoważnieni pracownicy organu wojewódzkiego przeprowadzili również czynności kontrolne, które wykazały, że przedmiotowy budynek stacji znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym. Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Decyzja taka stanowi tzw. decyzję związaną, czyli taką którą organ jest zobligowany do wydania w przypadku spełnienia określonych w przepisie przesłanek. W przedmiotowej sprawie, w związku z ustaleniem nieodpowiedniego stanu technicznego, organy nadzoru budowlanego były zobowiązane na podstawie art. 66 ustawy Prawo budowlane do podjęcia stosownych, określonych w przepisie, działań. Wobec powyższego, Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 24 listopada 2023 r., Nr 80/I/2023 nakazał P. S.A. usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym budynku mieszkalnego wielorodzinnego wchodzącego w skład zespołu dworca kolejowego zlokalizowanego na działce nr [...] , obr. [...] W. gmina S. , powiat z. . W odwołaniu decyzji tej zarzucono, że Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wskazał przepisów aktów wykonawczych, na podstawie których ustalił wskazany w decyzji zakres robót. W ocenie skarżącej spółki obiekt budowlany znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym wówczas, kiedy zachodzi niezgodność tego stanu z przepisami techniczno-budowlanymi. Niedopuszczalne zatem jest określenie prac podlegających wykonaniu wyłącznie na podstawie przekonania organu administracji. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po analizie wskazanych przez skarżącą spółkę zarzutów zauważył, że czym innym jest stan techniczny, a czym innym przepisy techniczno-budowlane. Nie można zatem uznać, że w przypadku wydania decyzji na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane należy jednocześnie powołać się na przepisy techniczno-budowlane. Przepis ten nie służy bowiem konkretyzacji przepisów techniczno-budowlanych, lecz obowiązku ustanowionego w art. 61 ww. ustawy. Przepis art. 61 ustawy Prawo budowlane zawiera w sobie odwołanie do art. 5 ust. 2 ww. ustawy, zgodnie z którym obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7. Powyższe stanowi normę wystarczającą do nałożenia obowiązków wynikających z art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Zatem zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego podanie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane w decyzji nakładającej obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym budynku jest wystarczające. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego przychylił się jednocześnie do wniosku skarżącej spółki o zmianę terminu nałożonych obowiązków. Organ podniósł, że termin ten powinien być realny, uwzględniający obowiązujący przepisy oraz zasady doświadczenia życiowego. Mając na uwadze powyższe, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 16 stycznia 2024 r., znak: DOR.7100.2.2024.ANE uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania obowiązków i wyznaczył nowy termin wykonania obowiązków - do dnia 30 kwietnia 2025 r., w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Po rozpatrzeniu wniosku o stwierdzenie nieważności ww. rozstrzygnięcia, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 24 września 2024 r., znak: DOR.7200.104.2024.KAL odmówił stwierdzenia nieważności skarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazano, że brak jest wątpliwości co do słuszności wdrożonego trybu postępowania, bowiem budynek objęty kontrolą ewidentnie znajdował się w nieodpowiednim stanie technicznym i konieczne było podjęcie przez organ nadzoru budowlanego działań w celu jego zabezpieczenia przed dalszą degradacją i jej skutkami związanymi m.in. z występującymi nieszczelnościami drzwi, okien i dachu, zawilgocenia elewacji czy ubytków tynków i gzymsów. Podniesiono, że ustalenia wynikające z przeprowadzonych kontroli w 2020 r., 2022 r. i 2023 r. są wiążące oraz obligują organ do podjęcia działań na podstawie art. 66 ustawy Prawo budowlane. Zdaniem organu zakres nałożonych na spółkę obowiązków nie stanowi naruszenia prawa i nie jest podstawą do wyeliminowania decyzji w trybie stwierdzenia nieważności. Podjęta decyzja z dnia 16 stycznia 2024 r. jest w ocenie organu prawidłowa, nie stwierdzono uchybień w zakresie wdrożonego trybu postępowania ani sformułowanych obowiązków. Organ nie naruszył również przepisów prawa procesowego ani przepisów materialnoprawnych. Zauważono jednocześnie, że postępowanie nieważnościowe jest postępowaniem nadzwyczajnym. Nie może ono być traktowane jako postępowanie przed "trzecią instancją". Nie jest zatem możliwe przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi, który wydał decyzję ocenianą w takim postępowaniu. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję dnia 24 września 2024 r., znak: DOR.7200.104.2024.KAL wniosła P. S.A. z siedzibą w W. . Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: art. 156 § 1 k.p.a. poprzez brak dokonania zbadania czy decyzja z dnia 16 stycznia 2024 r. oraz decyzja z dnia 24 listopada 2023 r. zostały wydane w warunkach określonych w pkt 1-7 przedmiotowego przepisu, w sytuacji gdy organ powinien odnieść się do każdego z punktów zawartych w art. 156 § 1 k.p.a. oraz przedstawić uzasadnienie swojego stanowiska, a nie na podstawie bliżej nieokreślonych przesłanek dokonywać arbitralnych ocen; art. 6 k.p.a. w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane poprzez utrzymanie w mocy decyzji z dnia 16 stycznia 2024 r. oraz decyzji z dnia 24 listopada 2023 r., w sentencji której wskazano listę prac, które mają podlegać wykonaniu, w sytuacji gdy faktycznie nie wiadomo czy wszystkie z wymienionych prac muszą podlegać wykonaniu przez skarżącą, gdyż brak jest odniesienia przez Inspektora do przepisów obowiązujących aktów wykonawczych, które określają warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie, a tym samym nie jest wiadomo czy wszystkie z wymienionych sentencji decyzji prac muszą faktycznie zostać wykonane przez skarżącą, gdyż będzie stanowiło to wykonanie przepisów prawa powszechnie obowiązującego, czy też obowiązek ich wykonania oparty jest jedynie na stanowisku organu, które nie jest poparte jakimkolwiek przepisem prawa; art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez brak zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, która doprowadziła do uznania przez organ, iż prace określone w treści decyzji z dnia 16 stycznia 2024 r. oraz decyzji z dnia decyzji z dnia 24 listopada 2023 r. są niezbędne do zachowania budynku w prawidłowym stanie technicznym, w sytuacji gdy brak jest odniesienia do przepisów technicznych, które by świadczyły o tym, iż prace wskazane w treści ww. decyzjach są pracami koniecznymi i przewidzianymi przez ustawodawcę dla zachowania danego budynku w należytym stanie technicznym; art. 156 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak odniesienia się do wszystkich warunków stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 16 stycznia 2024 r. w sytuacji gdy została ona wydana bez należytego uzasadnienia prawnego, co polegało na braku przytoczeniu przepisów aktu wykonawczego, który faktycznie nakładałby na skarżącą obowiązek wykonania prac określonych w decyzji Konserwatora, w sytuacji gdy obowiązkiem organu było sprawdzenie czy zachodzi którakolwiek z przesłanek określonych w treści art. 156 § 1 k.p.a.; art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez brak zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, która doprowadziła do uznania przez organ, iż prace określone w treści decyzji z dnia 24 listopada 2023 r. mogą zostać faktycznie wykonane do dnia 30 kwietnia 2025 r., w sytuacji gdy po zbadaniu całości materiału dowodowego w niniejszej sprawie organ powinien uznać, iż realnym terminem do którego wszystkie prace określone w sentencji decyzji jest dzień 31 grudnia 2026 r.; Z uwagi na powyższe zarzuty w skardze wniesiono na podstawie: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm., dalej jako "p.p.s.a.") o uchylenie decyzji z dnia 24 września 2024 r. w całości; art. 135 p.p.s.a. o uchylenie decyzji z dnia 24 listopada 2023 r. oraz decyzji z dnia 16 stycznia 2024 r. w całości; art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw skarżącej. W uzasadnieniu skarżąca spółka rozwinęła argumentację na poparcie podniesionych zarzutów, powielając argumentację prezentowaną wcześniej. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją argumentację wskazaną w decyzji z dnia 24 września 2024 r., znak: DOR.7200.104.2024.KAL Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 września 2024r., odmawiająca stwierdzenia nieważności własnej decyzji z dnia 16 stycznia 2024r., utrzymującej w mocy decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 listopada 2023r., Nr 80/I/2023, nakazującą P. S.A. usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym budynku mieszkalnego wielorodzinnego wchodzącego w skład zespołu dworca kolejowego zlokalizowanego na działce nr [...] , obr. [...] W. gmina S. , powiat z. , poprzez wykonanie określonych robót budowlanych i wyznaczającą, po uchyleniu w tym zakresie decyzji organu I instancji, nowy termin wykonania tych robót do dnia 30 kwietnia 2025r. Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji, przede wszystkim zaznaczyć trzeba, iż wydana ona została w postępowaniu nadzorczym prowadzonym w trybie stwierdzenia nieważności. Tego rodzaju postępowanie ma charakter nadzwyczajny i jest postępowaniem odrębnym od innych postępowań, albowiem ukierunkowanym wyłącznie na kontrolę decyzji w aspekcie wystąpienia przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Oznacza to, że organ rozpatrując sprawę w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji nie rozstrzyga jej ponownie merytorycznie, lecz orzeka tylko w kwestii wadliwości kontrolowanego aktu administracyjnego. Działa więc jako organ kasacyjny i w oparciu o zamknięty materiał dowodowy (tj. ten materiał, który posłużył do wydania badanego orzeczenia), weryfikuje kwestionowany akt administracyjny. Warto w tym miejscu wskazać na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 stycznia 2007 r. (sygn. akt II SA/Wa 2095/06, Lex Nr 299851), w którym Sąd przyjął, iż "Działanie organu w trybie wniosku o stwierdzenie nieważności wymaga zupełnie innego podejścia do sprawy i zasadniczo się różni od postępowania zwykłego. Obowiązkiem organu, jest zajęcie się kwestiami ściśle prawnymi. W ich efekcie może co najwyżej dojść do wydania decyzji kasatoryjnej. Oznacza to, że w postępowaniu zmierzającym do ewentualnego wydania tego rodzaju decyzji nie ma proceduralnej możliwości poszerzenia materiału dowodowego sprawy. Tym samym nie wchodzi w grę również poczynienie dodatkowych (uzupełniających) ustaleń faktycznych. W omawianym postępowaniu organ orzekający ogranicza się jedynie do poszukiwania uchybień i wadliwości, tak proceduralnych, jak i dotyczących prawa materialnego". Zatem, organ administracji publicznej w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzorczym posiada jedynie uprawnienia kasacyjne, gdyż rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź braku - w dacie wydania kontrolowanej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji - przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., nie rozstrzyga natomiast o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. W omawianym postępowaniu organ nadzoru ogranicza się jedynie do poszukiwania uchybień i wadliwości natury procesowej, jak i dotyczących prawa materialnego, opierając się -co należy w tym miejscu podkreślić- na dowodach zgromadzonych w poprzedzającym tę decyzję postępowaniu administracyjnym. Wśród przesłanek enumeratywnie zawartych w art. 156 § 1 k.p.a., w pkt 2 wymienione jest rażące naruszenie prawa, które w orzecznictwie określa się jako oczywiste i bezsporne naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Dla dokonania oceny, czy zachodzi przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa, rozstrzygający jest stan prawa, który obowiązywał w dniu wydania tej decyzji. Rażące naruszenie prawa określane jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jako oczywiste i bezsporne naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa. Ponadto o tym, czy naruszenie prawa jest "rażące", decyduje ocena skutków społeczno-gospodarczych jakie dane naruszenie za sobą pociąga (zob. np. wyrok NSA z dnia 20 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1614/09, Lex nr 746680; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 12 sierpnia 2010 r., sygn. akt II SA/Ol 499/10, Lex nr 666071). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, Sąd kontrolując zaskarżoną decyzję uznał, iż prawa ona nie narusza. Decyzja GINB z 16 stycznia 2024r., zapadła w oparciu o art. 66 ust 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Przesłanką zastosowania przez organy art. 66 ustawy Prawo budowlane winno jedynie ustalenie przez ten organ, że obiekt budowlany jest: 1) użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku; 2) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska; 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia. Ponadto organy miały mieć na uwadze to, że na podstawie art. 66 ww. ustawy organ nadzoru budowlanego mógł nakazać właścicielowi lub zarządcy budynku jedynie usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. W tym miejscu należy zauważyć, iż art. 66 Prawa budowlanego stanowi najdonioślejszy przykład konkretyzacji nakazu przestrzegania obowiązku utrzymywania i użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z zasadami sformułowanymi w art. 5 ust. 2 Prawa bud. Obliguje on właściwy organ do wszczęcia postępowania administracyjnego w przypadku zaistnienia jednej z wymienionych w tym przepisie przesłanek. Pomimo iż art. 66 Prawa budowlanego wymaga uprzedniego stwierdzenia określonych nieprawidłowości należy przyjąć, iż chodzi tu o sytuację, w której niejako prima facie istnieje przekonanie, iż przesłanki z art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego zostały spełnione. Obiektywne i definitywne stwierdzenie ich powstania jest bowiem możliwe dopiero w toku postępowania (opartego na odpowiednich dowodach - dokumentach, zeznaniach świadków, opiniach biegłych czy oględzinach (art. 75 § 1 k.p.a.)) ( wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2001 r., IV SA 1103/99, LEX nr 53388), które będzie się kończyć wydaniem decyzji administracyjnej nakazującej ich usunięcie. Fakt zaistnienia przesłanek obligujących organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji w oparciu o art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego musi wynikać z ustaleń poczynionych przez ten organ w przeprowadzonym postępowaniu i następnie znaleźć odpowiednie odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Wskazać trzeba, iż art. 66 ustawy Prawo budowlane znajduje się w Rozdziale 6 wymienionej ustawy zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych". Przez pojęcie "utrzymanie" należy rozumieć zachowanie w dobrej sprawności, zachowanie w stanie niezmienionym, niepogorszonym, należytym. Przepis ten służy usunięciu nieprawidłowości (nieodpowiedniego stanu technicznego) powstałych w trakcie użytkowania obiektu, które są z reguły wynikiem zużycia technicznego obiektu budowlanego lub nagłych zdarzeń mających miejsce po oddaniu obiektu do użytkowania. Należy zauważyć, że przepis art. 66 ustawy Prawo budowlane nie tworzy dla właściciela czy zarządcy obiektu nowego obowiązku, lecz tylko precyzuje ustawowy obowiązek wynikający z art. 61 przywołanej ustawy. Przedmiotem postepowania Łódzkiego WINB i GINB był wybudowany w 1932r. budynek mieszkalny wielorodzinny. Zarządca budynku przeprowadza kontrole okresowe roczne oraz pięcioletnie o których mowa w art. 62 ust 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego. Jak wyjaśnił organ nadzoru budowlanego, kontrole okresowe przedmiotowego budynku przeprowadzone w 2021 r. i 2022 r. wykazały, że jego stan techniczny jest średni, tj. zużycie elementów budynku to 26-40%. Ustalenia organu wskazały między innymi na : uszkodzenia gzymsów w wyniku zawilgoceń i zalań, spękanie i odspojenie tynków, zawilgocenie elewacji części cokołowej przez wodę odbitą- brak opaski budynku, ubytki i pęknięcia dachówek, spękania tynku na kominach, uszkodzenia stolarki okiennej drewnianej wraz z brakiem oszklenia w niektórych oknach piwnicznych. W protokole z kontroli okresowej 5- letniej z 2020 r. nr 9/017/01061 wskazano na miejscowe uszkodzenia i barki dachówek, potrzebę naprawy pękniętego komina. W protokole okresowej rocznej kontroli stanu technicznego i przydatności do użytkowania z 2022r. , stwierdzono nie wykonanie zaleceń z poprzedniego przeglądu i ponownie zalecono wymianę uszkodzonych dachówek i uzupełnienie brakujących, konieczność naprawy pękniętego komina, wymianę nieszczelnych , wyeksploatowanych okien oraz drzwi W 2023 r. upoważnieni pracownicy organu wojewódzkiego przeprowadzili również czynności kontrolne, które wykazały, że przedmiotowy budynek mieszkalny wielorodzinny znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym. Podkreślenia wymaga, że Łódzki WINB, jako organ specjalistyczny w sprawach z zakresu nadzoru budowlanego, był uprawniony do samodzielnej oceny stanu technicznego stropodachu (art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego). Obowiązek skorzystania z opinii biegłego, ocen technicznych lub ekspertyz dotyczy tylko sytuacji, w której organy nie mają wiadomości specjalnych wymaganych w sprawie. Dotyczy to m.in. przypadków, o którym mowa w art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, np. konieczność przeprowadzenia badań specjalistycznych konstrukcji budynku i wydania opinii co do stanu tej konstrukcji (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2020 r., sygn. akt II OSK 925/19). Ocena stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego wchodzącego w skład zespołu dworca kolejowego, została w niniejszej sprawie oparta na dowodzie z oględzin obiektu budowlanego, dokonanej w trakcie kontroli utrzymania obiektu budowlanego w dniu 5 października 2023r., z której sporządzono protokół nr 20 /KU/2023 oraz bogatą dokumentację fotograficzną . Materiał dowodowy uzupełniają także protokoły z okresowej 5 -letniej kontroli stanu technicznego i przydatności do użytkowania nr 9/017/01061/110 z 12 czerwca 2020r. oraz protokoły z corocznych kontroli okresowej i kontroli ochronnych. Jak wskazano w orzecznictwie, protokół okresowej kontroli zasadniczo nie jest opinią czy ekspertyzą techniczną, ale szczególnego rodzaju dokumentem sporządzanym na podstawie art. 62 ust. 1 Prawa budowlanego w zw. z § 4-6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych (Dz. U. Nr 74, poz. 836). Służy on podmiotom wymienionym w art. 61 pkt 1 Prawa budowlanego w celu zapewnienia właściwego użytkowania obiektu budowlanego. Protokół tego rodzaju (w obecnym stanie prawnym dokument ten został szerzej uregulowany w art. 62a Prawa budowlanego) dotyczy okresowego badania stanu technicznego budynku i zawiera zasadniczo zalecenia wykonania określonych prac (patrz: wyrok NSA z dnia 22 sierpnia 2023 r., sygn. akt II OSK 2767/20). Przepis art. 61 ust 1 Prawa budowlanego stanowi samodzielna przesłankę do wydania decyzji nakazującej usuniecie stwierdzonych nieprawidłowości, która powinna określać konkretny obowiązek wykonanie którego doprowadzi do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości skutkujących stanem zagrożenia życia lub zdrowia, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska. Należy podkreślić, że decyzja taka może dotyczyć wyłącznie nakazu dokonania zmian w samym obiekcie budowlanym. Co prawda norma art. 66 nie określa bliżej treści decyzji, ale musi ona nakazywać dokonanie takich prac i robót budowlanych, które zapewnią prawidłowe funkcjonowanie obiektu budowlanego lub jego części ( vide wyrok z 14 marca 2005r., VII SA/Wa 4403/03). Podkreślenia także wymaga, że decyzje wydawane na podstawie art. 66 cyt. ustawy zaliczane są bowiem do kategorii tzw. decyzji związanych. Związany charakter decyzji wynika właśnie z tego, że ustalenie przez organ nadzoru budowanego, iż zachodzi któraś z przesłanek wymienionych w art. 66 ust. 1 pkt 1–4 Prawa budowlanego, wymusza na nim wydanie decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości (zob. wyroki NSA: z 20 maja 2011 r., II OSK 916/10, LEX nr 992666; z 14 lutego 2013 r., II OSK 1917/11, LEX nr 1358460; z 2 września 2014 r., II OSK 3075/13, LEX nr 1572724). Celem regulacji z art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego jest doprowadzenie nieodpowiedniego stanu technicznego do stanu odpowiedniego; dlatego też to organ decyduje (w oparciu o zgromadzone dowody), w jaki sposób usunięcie nieprawidłowości ma się odbyć. Stąd też organ ten dysponuje na gruncie ww. normy prawnej pewną swobodą w określeniu sposobu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Przy czym, decyzja tego organu, w nawiązaniu do stwierdzonych nieprawidłowości, powinna wyraźnie określać czynności bądź prace i roboty budowlane, które adresat decyzji jest obowiązany wykonać w celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania obiektu lub jego części, w zakreślonym przez organ terminie (vide wyrok tut. Sądu z 5 lipca 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 2422/17). Podkreślić jednocześnie należy, że jeżeli organ stwierdza nieodpowiedni stan techniczny budynku, to zobowiązany jest do nakazania usunięcia nieprawidłowości niezależnie od tego, czy stan ten zagraża życiu lub zdrowiu. Odnosząc się do zarzutów skargi, Sąd wskazuje, iż żaden aktualnie obowiązujący przepis prawa materialnego nie nakłada na organ nadzoru budowlanego obowiązku wskazywania w uzasadnieniu rozstrzygnięcia jakie konkretnie przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie zostały naruszone ustalonym stanem technicznym obiektu budowlanego. Nadto Sąd stwierdza, iż w chwili obecnej art. 5 (od 11 lipca 2003 r.) nie zawiera normy nakazującej użytkowanie i utrzymanie obiektu budowlanego zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi, to kryterium odnosi się jedynie do wcześniejszych etapów, a więc do projektowania i budowy, a nie do etapu użytkowania. W tej sytuacji nie można , tym bardziej w ramach postępowania nadzorczego, skutecznie formułować zarzutu rażącego naruszenia art. 66 ust.1 pkt. 3 Prawa budowlanego, poprzez nie wskazanie przez GINB w decyzji z dnia 16 stycznia 2024r. , a wcześniej Łódzki WINB w decyzji z dnia 24 listopada 2023r. Nr 80/I/2023 jakie konkretne przepisy dotyczące utrzymania budynku w należytym stanie technicznym zostały naruszone. Wbrew twierdzeniom skarżącej spółki uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia zasługuje na aprobatę, a jego niedoskonałości nie mogą być zakwalifikowane jako naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, zaś postawione w tej mierze zarzuty skargi stanowią jedynie polemikę z organem, uzasadnioną interesem skarżącej. Nie można także zgodzić się z zarzutem skargi, że nieodpowiedni stan techniczny obiektu ma miejsce wyłączenie wówczas gdy zachodzi niezgodność tego stanu z przepisami techniczno-budowlanymi. Orzecznictwo sadów administracyjnych w tym względzie nie jest jednolite, co samo w sobie wyklucza możliwość stwierdzenia nieważności decyzji tylko z tego powodu, że w decyzji nie wskazano konkretnych przepisów techniczno-budowlanych, które narusza ustalony przez organ stan techniczny obiektu. Z tych wszystkich względów stanowisko organu prowadzącego postępowanie nadzorcze , że decyzja GINB z dnia 16 stycznia 2024r. nie jest dotknięta żadna z wad określonych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. należało uznać za prawidłowe. Również w kwestii ustalonego przez GINB w decyzji z 16 stycznia 2024r. terminu wykonania określonych robót , nie można skutecznie wykazać rażącego naruszenia prawa. Zdaniem Sądu organy miały za zadanie minimalizować czasokres utrzymywania obiektu budowlanego w nieodpowiednim stanie technicznym i postrzegać go w kontekście konieczności zagwarantowania bezpiecznego użytkowania obiektu, co nadaje też określonym w trybie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego terminom charakter dyscyplinujący. Przy czym podejmując orzeczenie w trybie art. 66 ust. 1 powoływanej powyżej ustawy, organ nadzoru budowlanego nie rozstrzyga o sposobach finansowania nakazanych robót i nie rozważa tej kwestii. Aspekty ekonomiczne związane z możliwościami finansowymi zobowiązanego podmiotu nie są przedmiotem ustaleń i czynności wyjaśniających organu nadzoru budowlanego. Tym niemniej organ odwoławczy ustalił ten termin do dnia 30 kwietnia 2025r., co biorąc pod uwagę, że zakres robót został ustalony w listopadzie 2023r., dawał realny 17miesięczny okres na wykonanie wskazanych prac przy obiekcie. W związku z tym uznać należy, że analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego i ocena podniesionych przez skarżącą zarzutów prowadzą do przekonania, że brak jest podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji wydanej w trybie nadzwyczajnym i wskazują na bezzasadność skargi. Organy orzekające w sprawie wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzyły stan faktyczny (art. 7 i art. 77 § 1 i 80 k.p.a.), szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi kierowały się przy rozstrzyganiu sprawy oraz uzasadniły swoje orzeczenie (art. 107 § 1 i 3 k.p.a.), nie naruszając wskazywanych przez skarżącą zasad wynikających z art. 6, 8 i art. 11 k.p.a. W tych warunkach, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł o oddaleniu skargi.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 5 listopada 2024
- Symbol z opisem
- 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
- Hasła tematyczne
- Nadzór budowlany
- Skarżony organ
- Inspektor Nadzoru Budowlanego
- Sędziowie
- Grzegorz Rudnicki Izabela Ostrowska /przewodniczący sprawozdawca/ Lucyna Staniszewska.
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
art.156 pkt2 · Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414
Powiązane dokumenty
Sygnatura: VII SA/Wa 2383/24 · 6 lutego 2025
Postanowienie WSA w Warszawie z 6 lutego 2025 r., VII SA/Wa 2383/24 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego
Sygnatura: II OSK 1341/22 · 6 lutego 2025
Wyrok NSA z 6 lutego 2025 r., II OSK 1341/22 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego
Sygnatura: II SA/Wr 755/24 · 6 lutego 2025
Wyrok WSA we Wrocławiu z 6 lutego 2025 r., II SA/Wr 755/24 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny