VII SA/Wa 273/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Mirosław Montowski Sędziowie: sędzia WSA Małgorzata Jarecka asesor WSA Wojciech Białogłowski (spr.) Protokolant: referent Radosław Fijałkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2025 r. sprawy ze skargi B. W. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 11 grudnia 2024 r., nr 1663/OPO/2024 w przedmiocie wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości, 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta [...] W. z dnia [...] października 2024 r., nr [...]; 2. zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz skarżącej B. W. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

I 1. W dniu 16 stycznia 2025 r. (data prezentaty organu) B W (dalej: skarżąca) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła za pośrednictwem Wojewody Mazowieckiego skargę na decyzję tego organu z 11 grudnia 2024 r. (nr 1663/OPO/2024). 2. Skarga została wniesiona w związku z następującym stanem faktycznym: 2.1. W dniu 12 sierpnia 2024 r. (data prezentaty organu) do Prezydenta [...] wpłynął wniosek MT o wydanie decyzji o niezbędności wejścia na nieruchomość skarżącej w celu wykonania prac rozbiórkowych budynku znajdującego się na działce M T. Wedle załączonego do wniosku kolorowego wydruku fotografii satelitarnej z naniesioną siatką geodezyjną, bez wskazania źródła tejże, budynek MT znajdować ma się na należącej do niej działce ew. nr [...] z obrębu [...] oraz częściowo na należącej do skarżącej działce ew. nr [...] z obrębu [...]. 2.2. W dniu 26 sierpnia 2024 r. (data prezentaty organu) M T przedłożyła Prezydentowi [...] uzupełnienie wniosku, do którego załączyła kolorowe wydruki dwóch fotografii satelitarnych z naniesioną siatką geodezyjną, bez wskazania źródła tychże, z których ponownie wynikać miało, że budynek przeznaczony do rozbiórki częściowo znajdować się ma na działce skarżącej. 2.3. W dniu 30 sierpnia 2024 r. (data prezentaty organu) MT przedłożyła Prezydentowi [...]kolejne uzupełnienie wniosku, do którego załączyła czarnobiały wydruk fotografii satelitarnej, pobranej prawdopodobnie w formie "print screen" z Geoportalu Krajowego, na której przebieg siatki geodezyjnej jest nieczytelny, a na której odręcznie czerwonym i niebieskim długopisem zaznaczyła obszar działki skarżącej, który planowałaby zająć na czas prac rozbiórkowych. 2.4. Zawiadomieniem z 6 września 2024 r. Prezydent [...], na podstawie art. 61 § 4 oraz art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej: k.p.a.), zawiadomił M T oraz m.in. skarżącą o zebraniu materiału dowodowego w postępowaniu z wniosku MT oraz o prawie zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym, a także prawie zgłoszenia wniosków i zastrzeżeń "do czasu wydania decyzji w niniejszej sprawie". 2.5. W dniu 27 września 2024 r. (data prezentaty organu) skarżąca przedłożyła Prezydentowi [...] zastrzeżenia co do sposobu zakreślenia terminu na zapoznanie się z zebranym materiałem dowodowym oraz na zgłaszanie ewentualnych wniosków i uwag, a także zarzuciła niezgodne z prawdą podanie, iżby budynek M T częściowo znajdował się na należącej do skarżącej działce. Podniosła również konieczność włączenia do materiału dowodowego mapy geodezyjnej w celu ustalenia rzeczywistego położenia przedmiotowego budynku. Do rzeczonego pisma skarżąca załączyła kserokopię operatu technicznego w skali 1:500 pt. "Plan sytuacyjny nieruchomości hipotecznej »K.w. Nr[...]«", sporządzonego przez biegłego sądowego w zakresie geodezji inż. E L w 1968 r., wciągniętego do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego pod numerem [...]. Z operatu tego wynika, że budynek umiejscowiony na działce o ówczesnym numerze [...] (czyli obecnej działce ew. nr [...]) w całości znajduje się na rzeczonej działce, a jego jedna ściana leży w ostrej granicy z działką o ówczesnym numerze [...] (czyli obecną działką ew. nr [...]). 2.6. W dniu 30 września 2024 r. (data prezentaty organu) skarżąca przedłożyła Prezydentowi [...] kolejne pismo, w którym podniosła, że brak dokumentacji geodezyjnej w przepisanej prawem formie w aktach postępowania uniemożliwia wydanie decyzji zgodnej z wnioskiem M T. 2.7. W świetle przedłożonych tut. Sądowi akt administracyjnych wynika, że Prezydent [...] w ogóle nie odniósł się do zgłoszonych przez skarżącą uwag ani nie włączył do akt administracyjnych mapy z Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego, która obrazowałaby przebieg granicy pomiędzy działką ew. nr [...] (należącą do skarżącej) a działką ew. nr [...] (należącą do M T), a tym samym umiejscowienia budynku przeznaczonego do rozbiórki. 2.8. Decyzją z [...] października 2024 r. (nr [...]) Prezydent [...], na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r. poz. 725; dalej: p.b.) oraz art. 104 k.p.a., rozstrzygnął o niezbędności wejścia na teren działki ew. nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w Dzielnicy [...] dla M T w celu zrealizowania inwestycji polegającej na rozbiórce budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego na terenie działki ew. nr [...] i na fragmencie działki ew. nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w Dzielnicy [...]. 2.9. W dniu 4 listopada 2024 r. (data prezentaty organu) skarżąca wniosła odwołanie od powyższej decyzji, w którym zarzuciła organowi pierwszej instancji błąd w ustaleniach faktycznych odnośnie do przebiegu granicy pomiędzy działkami ew. o numerach [...] i [...], a w konsekwencji nieprawidłowe przyjęcie, że budynek przeznaczony do rozbiórki częściowo znajduje się na działce ew. nr [...]. 2.10. W dniu 27 listopada 2024 r. (data prezentaty organu) skarżąca uzupełniła odwołanie, przedkładając dokumentację fotograficzną, wskazującą – jej zdaniem – na umiejscowienie budynku przeznaczonego do rozbiórki w całości na działce ew. nr [...]. 2.11. Decyzją z 11 grudnia 2024 r. (nr 1663/OPO/2024) Wojewoda Mazowiecki, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 82 ust. 3 p.b., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] 3. W skardze na decyzję organu odwoławczego skarżąca zarzuciła nieodniesienie się przez organy obu instancji do złożonych przez nią dowodów, a także nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego poprzez uznanie, że budynek przeznaczony do rozbiórki częściowo znajduje się na należącej do skarżącej działce ew. nr [...]. 4. W odpowiedzi na powyższą skargę, zawartej w piśmie procesowym z 27 stycznia 2025 r., Wojewoda Mazowiecki wniósł o jej oddalenie. 5. Do dnia wydania wyroku w niniejszej sprawie uczestnicy postępowania – MTa oraz J W – nie przedstawili stanowisk pisemnych. II Na rozprawę w dniu 13 maja 2025 r. stawiła się skarżąca, która podtrzymała skargę. W imieniu Wojewody Mazowieckiego oraz uczestników postępowania nie stawił się zaś nikt. III Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone w art. 184 zdanie pierwsze Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a skonkretyzowane m.in. w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. m.in. kontroli zgodności decyzji organu administracji publicznej z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną; sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. 2. W ocenie Sądu skarga jest zasadna, a zaskarżona decyzja Wojewody Mazowieckiego z 11 grudnia 2024 r. (nr 1663/OPO/2024) oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta [...]z [...] października 2024 r. (nr [...]) zostały wydane z uchybieniem przepisów postępowania. 3. Sąd zwraca uwagę, że wydanie przez organ pierwszej instancji decyzji o niezbędności wejścia na teren działki skarżącej było co najmniej przedwczesne. Pomimo bowiem wyraźnego nakazu z art. 77 § 1 w związku z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej: k.p.a.) nie zgromadził w sprawie materiału dowodowego, który – po pierwsze – świadczyłby o tym, że budynek przeznaczony do rozbiórki położony jest w części na działce ew. nr [...] z obrębu[...]w [...], a po drugie (i co jest konsekwencją pierwszego) – że wejście na teren rzeczonej nieruchomości jest w istocie niezbędne. Analiza akt postępowania administracyjnego wskazuje bezspornie, że organ pierwszej instancji w ogóle nie dysponował sporządzoną w przepisanej prawem formie mapą wciągniętą do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego. Przeciwnie – opierał się li tylko na trzech kolorowych wydrukach fotografii satelitarnych, na które naniesiono siatkę geodezyjną; co warte podkreślenia – wydruki te nie miały wskazanego źródła i były przedłożone przez inwestora. Z kolei czarnobiały wydruk fotografii satelitarnej, pobrany prawdopodobnie w formie "print screen" z Geoportalu Krajowego, ma nieczytelny przebieg siatki geodezyjnej. W odniesieniu do wszystkich czterech wydruków należy podkreślić, że nie stanowią one dokumentów urzędowych w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., co oznacza, że w ogóle nie korzystają z domniemania prawdziwości, a tym samym podlegają weryfikacji w toku postępowania dowodowego, stosownie do art. 80 k.p.a. W niniejszej sprawie skarżąca przedłożyła organowi pierwszej instancji kserokopię operatu technicznego w skali 1:500 pt. "Plan sytuacyjny nieruchomości hipotecznej »K.w. Nr [...]«", sporządzonego przez biegłego sądowego w zakresie geodezji inż. EL w 1968 r., wciągniętego do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego pod numerem [...]. Z operatu tego wynika, że budynek umiejscowiony na działce o ówczesnym numerze [...] (czyli obecnej działce ew. nr [...]) w całości znajduje się na rzeczonej działce, a jego jedna ściana leży tylko w ostrej granicy z działką o ówczesnym numerze [...] (czyli obecną działką ew. nr [...]). Wprawdzie jest to tylko kserokopia, ale świadczy o tym, że w Państwowym Zasobie Geodezyjnym i Kartograficznym istnieje mapa, która przeczy przyjętemu bezkrytycznie przez organ pierwszej instancji w decyzji z [...] października 2024 r. przebiegowi granic pomiędzy działkami (który to przebieg nota bene podważa skarżąca). Nieodniesienie się przez organ pierwszej instancji do przedłożonej przez skarżącą kserokopii mapy z 1968 r., a w konsekwencji niezweryfikowanie, czy w istocie granica pomiędzy działkami przebiega przez budynek przeznaczony do rozbiórki, świadczą o również o naruszeniu art. 8 § 1 k.p.a. Wydana bowiem decyzja pierwszoinstancyjna w takiej sytuacji nosi cechy dowolności – organ nie miał dowodów, iżby część rzeczonego budynku znajdowała się na działce skarżącej. To z kolei implikuje uznanie, że co najmniej przedwczesne było wydanie rozstrzygnięcia o niezbędności wejścia na teren działki skarżącej; w dniu wydania rzeczonej decyzji nie było bowiem bezspornego dowodu w postaci mapy z Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego, która potwierdzałaby usytuowanie budynku przeznaczonego do rozbiórki. Reasumując, w niniejszej sprawie organ pierwszej instancji nie wykazał, iżby położenie budynku "wymuszało" wykonanie jego rozbiórki również z terenu działki skarżącej. 4. W ocenie Sądu powyższe – i to istotne wątpliwości – w ogóle nie zostały rozwiane przez organ odwoławczy, który w decyzji z 11 grudnia 2024 r. ograniczył się do prostej afirmacji zaskarżonego rozstrzygnięcia, czym naruszył art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. 5. W tym stanie rzeczy – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a. – należało orzec, jak w punkcie 1 sentencji. 6. Stosownie do art. 153 p.p.s.a., ponownie rozpoznając sprawę Prezydent m.st. Warszawy będzie obowiązany uwzględnić powyższą ocenę prawną, a także zweryfikuje przebieg granicy pomiędzy działkami ew. o numerach [...] i [...] z obrębu [...] w [...] w oparciu o mapy wciągnięte do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego, poczynając od wskazywanej przez skarżącą mapy z 1968 r. W razie ustalenia, że budynek przeznaczony do rozbiórki znajduje się w całości na terenie działki ew. nr [...] (w tym, gdy jego ściana przebiega w ostrej granicy nieruchomości) organ ustali, czy możliwe jest wykonanie prac rozbiórkowych bez konieczności wejścia na teren działki ew. nr [...]. 7. Rozstrzygnięcie w punkcie 2 sentencji wynika z art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. i obejmuje zwrot uiszczonego przez skarżącą wpisu sądowego w wysokości 500 zł.