VII SA/Wa 2726/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Stawecki po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Szpitala Uniwersyteckiego w K. o wstrzymanie wykonania decyzji Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...] września 2017 r. znak [...] w sprawie ze skargi Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Szpitala Uniwersyteckiego w K. na decyzję Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...] września 2017 r. znak [...] w przedmiocie uznania praktyk za naruszające zbiorowe prawa pacjentów postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Szpitala Uniwersyteckiego w K. ("skarżący") wniósł skargę na decyzję Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...] września 2017 r. w przedmiocie uznania praktyk za naruszające zbiorowe prawa pacjentów. W skardze został także zawarty wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skarżący wskazał m.in., że wykonanie decyzji, która może być uchylona wyrokiem Sądu, spowoduje powstanie znacznej szkody majątkowej, zwłaszcza poprzez ewentualne wszczynanie postępowań, mających na celu dochodzenie wypłaconych pacjentom należności uiszczonych tytułem np. wydania kserokopii dokumentacji medycznej. Skarżący wskazał przy tym na swoją trudną sytuację finansową. Skarżący podkreślił też, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niekorzystne i nieodwracalne szkody w jego dobrach osobistych. Skarżący, jako podmiot leczniczy, w dużej mierze opiera swoją działalność na zaufaniu pacjentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, z późn. zm., dalej: "P.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednak art. 61 § 3 P.p.s.a. stanowi, że po przekazaniu sądowi skargi, sąd, na wniosek skarżącego, może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w art. 61 § 1 P.p.s.a., jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (wyjątek stanowią tu przepisy prawa miejscowego, które weszły w życie), chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wskazanie przez skarżącego we wniosku okoliczności, które uzasadniają niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie takiego wniosku powinno więc odnosić się do konkretnych wydarzeń czy sytuacji, które tłumaczyłyby wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w stosunku do wnioskodawcy. Co więcej, jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 15 stycznia 2015 r., sygn. akt I OZ 1236/14, publ. LEX nr 1624317, nie ma podstaw, by "[...] żądać od sądu poszukiwania argumentów przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu za samą stronę". Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest więc wystarczające samo twierdzenie strony. W niniejszej sprawie, wniosek skarżącego nie został wyczerpująco uzasadniony – skarżący nie przytoczył w nim okoliczności, których obowiązek podania wynika z art. 61 § 3 P.p.s.a., wskazujących na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ponadto, powołane w skardze zarzuty dotyczące skarżonej decyzji nie mogą stanowić uzasadnienia dla ww. wniosku. Wynika to zwłaszcza z faktu, że uregulowana w art. 61 § 3 P.p.s.a. ochrona tymczasowa jest odrębną instytucją od kontroli legalności aktu, wydanego przez organ, której w postępowaniu sądowoadministracyjnym dokonuje sąd. Przedmiotem zaskarżonej decyzji, której dotyczy rozpoznawany wniosek o wstrzymanie wykonania, jest uznanie praktyk za naruszające zbiorowe prawa pacjentów. Obowiązek ten nie ma charakteru pieniężnego – dopiero zastosowanie się do wynikających z decyzji nakazów może znaleźć odzwierciedlenie w sytuacji finansowej skarżącego. Nie jest to jednak sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, polegająca na wstrzymaniu wykonania takiego aktu. Sąd podziela stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, że samo powołanie się na konsekwencje w sferze finansowej nie uprawnia do oceny, że wykonanie kwestionowanej decyzji (postanowienia) skutkować może wyrządzeniem stronie znacznej szkody w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a. Dla spełnienia przesłanki warunkującej wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu konieczne jest wykazanie, że uszczuplenie majątkowe będzie "znaczne" dla skarżącej. Sąd nie może domniemywać, że wykonanie określonego w zaskarżonej decyzji lub postanowieniu obowiązku wiąże się z poniesieniem straty, która będzie dla strony znacząca w kontekście jej ogólnej sytuacji majątkowej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 sierpnia 2012 r., sygn. akt II OZ 664/12, LEX nr 1 225 755). Skarżący, natomiast, nie przedstawił argumentów, które uzasadniałyby uznanie za wiarygodne twierdzeń, że w razie wykonania zaskarżonego postanowienia, poniesie on znaczną szkodę czy też zajdą w stosunku do niego trudne do odwrócenia skutki. Jak wynika z oceny sytuacji finansowej skarżącego, dokonanej na potrzeby rozpoznania złożonego w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, oraz przedstawionych przez niego wyliczeń, skarżący, w razie wykonania zaskarżonej decyzji, nie poniósłby wydatków, które groziłyby niebezpieczeństwem wyrządzenia mu znacznej szkody. Co więcej, argumentacja skarżącego dotycząca trudnych do odwrócenia skutków w sferze jego dóbr osobistych również nie zasługiwała na uwzględnienie. Skarżący nie może powoływać się na utratę zaufania pacjentów w razie wykonania decyzji, jeśli w wyniku podejmowanych przez niego działań zaufanie to nie mogło być pełne. Ponadto wskazać należy, że zaskarżona decyzja została wydana w związku z uznaniem praktyk skarżącego za naruszające zbiorowe prawa pacjenta i jej celem było doprowadzenie do zaprzestania tych naruszeń. Decyzji tej, na podstawie art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2017 r. poz. 1318 ze zm.), nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Przepis ten nie pozostawia organowi tzw. luzu decyzyjnego, a więc w razie wydania decyzji na podstawie art. 64 ust. 1 ww. ustawy organ jest zobowiązany nadać jej rygor natychmiastowej wykonalności. Okoliczność tę, zdaniem Sądu, również należało wziąć pod uwagę skoro zgodnie z art. 108 § 1 k.p.a., rygor taki nadaje się, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. Charakter zaskarżonej decyzji i jej zasadniczy cel, tj. zapobieganie dalszym naruszeniom praw pacjenta, także wpłynęło na odmowne rozpoznanie wniosku skarżącego. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.