VII SA/Wa 2717/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Małgorzata Jarecka Sędziowie: sędzia WSA Mirosław Montowski asesor WSA Iwona Ścieszka (spr.) Protokolant: ref. stażysta Oliwia Woźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2025 r. sprawy ze skargi J. K. na akt Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 sierpnia 2024 r. znak: DOS.onp.122.6.2024 w przedmiocie odwołania ze stanowiska dyrektora 1) uchyla zaskarżony akt; 2) zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz J. K. 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego

Aktem z 26 sierpnia 2024 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 737, ze zm.), po zasięgnięciu opinii Z. Kuratora Oświaty odwołał J. K. (dalej: skarżąca) ze stanowiska dyrektora Zespołu Szkół [...] w S. , bez wypowiedzenia. Odwołanie nastąpiło z dniem doręczenia tego pisma odwołanej Dyrektor. Minister wyjaśniał, że dotychczasowe doświadczenia wynikające ze współpracy z kierowanym przez J. K. Zespołem Szkół [...] w S. dowodzą, że nie może być ona kontynuowana. Odwoływał się do zobowiązania dyrektora szkoły do dbałości o dydaktyczny, wychowawczy i opiekuńczy poziom szkoły. Wskazywał dalej na art. 42 ust. 6a ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2024 r. poz. 986), który ustala, że dyrektorowi nie przydziela się godzin ponadwymiarowych, chyba że jest to konieczne dla zapewnienia realizacji ramowego planu nauczania w jednym oddziale. Zauważał, że 7 czerwca 2024 r. Minister został poinformowany przez nauczycieli o przekroczeniu przez obecną dyrektor wymiaru godzin ponadwymiarowych. Z przekazanego zestawienia wynika, że w okresie od 1 września 2023 r. do 21 czerwca 2024 r. skarżąca przydzieliła sobie 300 godzin zastępstw doraźnych, podczas gdy w każdym tygodniu korzystała z 16 godzin tzw. obniżonego pensum. Dokumentacja znajdująca się w Ministerstwie nie potwierdza posiadania przez skarżącą kwalifikacji do nauczania wychowania fizycznego oraz praktycznej nauki zawodu w zawodach: mechanik-operator pojazdów i maszyn rolniczych oraz ogrodnik, tymczasem skarżąca przydzieliła sobie 108 godzin zastępstw doraźnych właśnie z tych przedmiotów. Powyższe świadczy o złamaniu przepisów rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z dnia 14 września 2023 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli (Dz. U. poz. 2102), a także działania w sprzeczności z przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (Dz. U. z. 2020 r. poz. 1604, ze zm.) narażając bezpieczeństwo uczniów i ich kosztem osiągając korzyści materialne. Minister wskazywał, że nie ma zgody organu prowadzącego na obchodzenie przepisów art. 42 ust 6a ustawy Karta Nauczyciela, a także na narażanie bezpieczeństwa uczniów w sytuacji, gdy skarżąca prowadzi zajęcia, nie posiadając do tego odpowiednich kwalifikacji. Minister podkreślał, że w związku z przydzielaniem sobie godzin zastępstw doraźnych skarżąca zaniedbała, jako dyrektor szkoły, zadania dydaktyczno-wychowawcze i opiekuńcze. Świadczą o tym liczne skargi przekazywane telefonicznie i pisemnie, których natężenie miało miejsce w roku szkolnym 2023/2024. Zgłoszenia dotyczyły przede wszystkim braku właściwej i skutecznej organizacji pracy szkoły, w efekcie problemy wychowawcze, dydaktyczne i opiekuńcze pozostawały bez satysfakcjonującego rozwiązania. Autorzy pism kierowanych do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi zwracali się także o interwencję do Rzecznika Praw Dziecka, Ministerstwa Edukacji Narodowej, Kuratorium Oświaty w S. oraz Urzędu Miasta S. . Minister uznał, że działania podjęte przez skarżącą mają niespotykany w praktyce szkolnej charakter, stanowią o niewypełnianiu obowiązków, do których skarżącą powołano oraz powodują destabilizację podstawowych funkcji szkoły. W związku z przydzielaniem sobie godzin zastępstw doraźnych zabrakło odwoływanej czasu do realizacji innych zadań szkoły. Przybliżając tę okoliczność Minister wskazywał, że przekazywane szkole środki finansowe były nieracjonalnie wykorzystywane. Z roku na rok planowane przez skarżącą inwestycje były przesuwane w czasie, w efekcie czego środki finansowe są zwracane do budżetu państwa, co świadczy o złej realizacji zadań powierzonych jako dyrektorowi szkoły. Ponadto w związku z brakiem nadzoru nad prowadzeniem spraw w ramach kontroli zarządczej, w roku 2023 doszło do niedopełnienia obowiązku aktualizacji bazy danych Systemu Informacji Oświatowej (SIO). Zamiast rzeczywistych 41 etatów do bazy SIO zostało zgłoszone 26, różnica w etatach wynosiła 15, w konsekwencji Szkoła otrzymała mniej środków z rezerwy celowej przekazywanej przez Ministerstwo Edukacji Narodowej i Nauki, natomiast różnicę w wysokości 20 118 zł szkoła musiała ponieść z bieżących wydatków. W związku z powyższym Minister uznał, że skarżąca realnie i trwale utraciła zdolność do kierowania Zespołem Szkół [...] w S. . Zaobserwowane w szkole zdarzenia i zjawiska w sposób znaczący negatywnie wpływają na skuteczną i sprawną realizację podstawowych zadań szkoły. W związku z powyższym organ uznał, że funkcjonowanie skarżącej na stanowisku dyrektora nie może być kontynuowane i odwołał skarżącą ze stanowiska dyrektora Zespołu Szkół [...] w S. . W pouczeniu Minister zawarł informację o przysługującym odwołaniu do Sądu Rejonowego S. w S. oraz prawie do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, w terminie 30 dni od doręczenia aktu odwołania. W skardze na powyżej opisany akt odwołania ze stanowiska Dyrektora Zespołu Szkół [...] w S. z [...] sierpnia 2024 r., doręczony w dniu 29 sierpnia 2024 r., J. K. zwróciła się o jego uchylenie. Zaznaczała, że stanowisko Dyrektora Zespołu Szkół zajmowała od 1 września 2021 r. do 28 sierpnia 2024 r. Wersję papierową aktu odwołania, wydrukowaną przez p.o. dyrektor z prywatnego adresu skarżąca podpisała w dniu 29 sierpnia 2024 r. Natomiast w dniu 28 sierpnia 2024 r. skarżąca została telefonicznie poinformowana o odwołaniu ze stanowiska dyrektora bez wypowiedzenia. Skarżąca zaznaczała, że osoba odczytująca część treści aktu odwołania chyba się nie przedstawiła, jedynie mogła się domyślać, że był to P. S. dyrektor Departamentu Oświaty i Polityki Społecznej Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, natomiast kolejna osoba odczytująca dalszą część odwołania została przedstawiona, jako zastępca dyrektora lub prawnik. Zdaniem skarżącej, zachowanie organu prowadzącego było niewłaściwe i wielce nieprofesjonalne. Zgodnie z przepisami prawa pracy odwołanie ze stanowiska dokonuje się na piśmie. W dniu 28 sierpnia 2024 r. wysłała do organu prowadzącego informację o nieskutecznym odwołaniu. Po kilku godzinach sekretarka Szkoły otrzymała wręcz nakaz z Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi odebrania z ePUAP aktu odwołania. Dokument ten nie był opatrzony podpisem kwalifikowanym. Sekretarka Szkoły odebrała i przeczytała moje odwołanie chociaż nie była jego adresatem. W warstwie merytorycznej, skarżąca wskazywała, że odwołanie ze stanowiska dyrektora jest bezzasadne i nastąpiło z rażącym naruszeniem przepisów prawa. W sprawie nie zaistniał przypadek szczególnie uzasadniony, do którego nawiązuje treść art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe. Wybór tego trybu odwołania ze stanowiska nie został poparty żadnymi konkretnymi dowodami np. wynikami kontroli bądź audytu, ponieważ takowe nie zostały przeprowadzone. Podkreślała, że nigdy nie była karana karami porządkowymi i nie toczy się w stosunku do niej postępowanie dyscyplinarne. Aktualna ocena pracy to ocena wyróżniająca wystawiona w 2021 r. Odnosząc się do wskazywanych przyczyn odwołania zauważała, że zgodnie z art. 42 ust. 6a ustawy Karta Nauczyciela dyrektorowi nie przydziela się godzin ponadwymiarowych i skarżąca w roku szkolnym 2023/2024 nie miała przydzielonych takich godzin. Występowała o godziny ponadwymiarowe do organu prowadzącego tylko dla kadry kierowniczej. W dniu 7 czerwca 2024 r. organ prowadzący wszedł w posiadanie wydruków zastępstw z dziennika Librus i poinformował o przekroczeniu przez skarżącą wymiaru godzin ponadwymiarowych. Skarżąca argumentowała, że nie miała i nie realizowała godzin ponadwymiarowych w roku szkolnym 2023/2024. Zauważała dalej, że w roku szkolnym 2023/2024 nauczyciele zatrudnieni w Zespole Szkół Centrum Kształcenia Rolniczego w S. opuścili łącznie ok. 1936 dni. Licząc średnio 7 godzin w ciągu dnia, daje to średnio ok. 13.556 godzin w ciągu roku dodatkowo do obsadzenia. Większość nauczycieli miała 1,5 etatu i były również godziny nieobsadzone tzw. wakaty, bo brakowało nauczycieli (sytuacja znana była organowi prowadzącemu). Reprezentująca organ prowadzący Naczelnik Departamentu Oświaty i Polityki Społecznej w rozmowie telefonicznej kategorycznie zabroniła skarżącej odwoływać pierwsze i ostatnie lekcje mimo braku nauczycieli. Były zaś dni, że brakowało 8, 10, a nawet 13 nauczycieli. Zarzut dotyczący czerpania przez skarżącą korzyści materialnych poprzez wykonywanie pracy na zasadzie zastępstw doraźnych – w jej ocenie – jest nieprawdziwy i mocno krzywdzący, ponieważ jako Dyrektor starała się dbać o dobro dzieci uczęszczających do Szkoły. Nie można więc mówić tu o jakichkolwiek korzyściach materialnych, gdy w grę wchodzi życie, zdrowie i bezpieczeństwo uczniów. Nadto wskazywała, że posiada tytuł technik rolnik co daje jej podstawę do opieki nad uczniami podczas zajęć praktycznych. Ukończyła również studium nauczycielskie w S. , gdzie przez cztery semestry miała wychowanie fizyczne z metodyką oraz biomedyczne podstawy rozwoju i wychowania zakończone egzaminem z wynikiem pozytywnym. Studia magisterskie z nauczania początkowego dają jej uprawnienia do prowadzenia zajęć wychowania fizycznego w klasach młodszych w szkole podstawowej. Nadmieniała, że zastępstwa doraźne, gdzie było wpisane wychowanie fizyczne nie były typowymi lekcjami, jak już tłumaczyła podczas wysłuchania na "komisji", były to spacery i ćwiczenia ogólnorozwojowe, które każdy nauczyciel może prowadzić podczas przerw śródlekcyjnych z zachowaniem wszelkich środków ostrożności. Skarżąca podkreślała, że zawsze należycie wywiązywała się z powierzonych jej zadań i obowiązków i nigdy nie naruszała przepisów prawa. Nie zaniedbywała też zadań dydaktyczno-wychowawczych i opiekuńczych. Skargi telefoniczne i pisemne, do których nawiązywał organ prowadzący, to głównie donosy, pomówienia i inne, na które nie miała wpływu a cały czas musiała na nie (nie widząc ich) pisać odpowiedzi do Ministerstwa a to faktycznie zabierało czas, który mogła poświęcić na zadania dydaktyczno-wychowawcze i opiekuńcze, bądź inne związane z działalnością szkoły. Zdaniem skarżącej, organizacja pracy szkoły była właściwa i skuteczna zgodnie z arkuszem organizacji, planem nadzoru i planem pracy szkoły. Problemy wychowawcze są zaś nieodłącznym elementem każdej szkoły w tym kraju. Odnosząc się do zarzutu niewykorzystywania środków finansowych przekazywanych Szkole podawała, że środki były wykorzystywane racjonalnie w pierwszej kolejności w zgodności z nakazami sanepidu. Został wykonany generalny remont auli szkolnej, remont stołówki szkolnej i kuchni, remont internatu i dwóch łaźni, remonty toalet w budynku głównym szkoły, wybudowanie nowych toalet dla nauczycieli w tym osób niepełnosprawnych, nowy pokój nauczycielski z aneksem kuchennym i dostępem do toalety, pomieszczenia socjalne dla pracowników obsługi (wcześniej zajmowali pomieszczenie w piwnicy bez okien), wybudowano i ogrodzono plac manewrowy, założono ogrzewania w trzech szklarniach zespolonych, zakupiono busa do przewozu uczniów, przeprowadzono remonty sal lekcyjnych, zostały utworzone nowe pracownie dla weterynarii, dwie pracownie multimedialne do nauki języków obcych, pracownia komputerowa, pracownia dla technika hodowcy koni, wszystkie sale lekcyjne zostały wyposażone w monitory interaktywne, itp. Została przygotowana koncepcja budowy hali sportowej, ale poprzednia dyrektor kazała zaprzestać działań z braku środków, inwestycja dotycząca rozbudowy budynku dla weterynarii i inne programy inwestycyjne zostały wstrzymane, ponieważ nakazano skarżącej wprost, żeby w pierwszej kolejności zrobić audyt energetyczny dla wszystkich budynków i całego terenu, i żeby zacząć od mediów systemowych (wodno-kanalizacyjne, centralne ogrzewanie zasilane własnymi kotłowniami, nowa sieć elektryczna z jednoczesnym rozprowadzeniem monitoringu i internetu, bo szkoła ma z nim cały czas problem). Zanim zaś dojdzie do faktycznej realizacji konkretnych inwestycji i wydawania środków to jest to długa droga i organ prowadzący powinien to wiedzieć. Zawsze wszystkie działania były uzgadniane z organem prowadzącym. Dodatkowo realizację powyższych zadań utrudniał brak kierownika gospodarczego, który jest merytorycznie odpowiedzialny za tego rodzaju zadania. W konsekwencji czynności kierownika gospodarczego zostały tymczasowo rozdzielone na pozostałych pracowników administracji tj. sekretarza szkoły i głównego księgowego. Część tych zadań – jak oświadczała skarżąca - wykonywała osobiście w celu zapewnienia chociaż minimalnej ciągłości pracy Szkoły. O brakach kadrowych również informowała organ prowadzący w rozmowach telefonicznych z przedstawicielami Departamentu. W zakresie spraw dotyczących aktualizacji bazy danych w SIO w 2023 r. wyjaśniała, że rozbieżności wynikały z braków kadrowych, uprawnień nauczycieli pozyskanych w innych szkołach, nieustannych przerw w dostawie internetu, częstych prac modernizacyjnych w bazie SIO. Rozbieżności te były skutecznie i na bieżąco wyjaśnione na przełomie września/października 2023 r. z pracownikiem Ministerstwa. Pracownik odpowiedzialny za wprowadzanie danych do bazy SIO ze strony Zespołu Szkół [...] w S. został ukarany upomnieniem słownym z zaznaczeniem, że kolejne niedopełnienie obowiązków będzie skutkowało wpisem do akt. Skarżąca podkreślała, że w czerwcu 2024 r. została ponownie rozliczana za niedopełnienie powyższych obowiązków, które miały miejsce 9 miesięcy wcześniej. Zaznaczała, że 1 września 2021 r. po objęciu stanowiska dyrektora zastała sytuację, w której w szkole nie było powołanej kadry kierowniczej czyli wicedyrektora, kierownika praktycznej nauki zawodu, kierownika warsztatów, kierownika internatu oraz kierownika gospodarczego. Wszystkie zadania spadły na barki skarżącej, którą wspomagała główna księgowa. Z tego tytułu nie otrzymała żadnego dodatku ani podwyższenia pensji np. za zwiększenie obowiązków. Wskazywała również, że odwołanie ze stanowiska dyrektora nastąpiło bez przeprowadzenia jakiejkolwiek kontroli, audytu, opierając się tylko i wyłącznie na skargach, donosach, które wpływały do organu prowadzącego. Istotne znaczenie ma również okoliczność, że Z. Kurator Oświaty wydał negatywna opinię w kwestii odwołania mnie w trybie natychmiastowym. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wnosił o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu aktu odwołania. Zaznaczał, że powierzenie nauczycielowi stanowiska dyrektora szkoły wpływa na prawno-pracowniczy status nauczyciela, jednakże nie jest aktem nawiązania stosunku pracy i w żadnym wypadku nie prowadzi do przekształcenia zatrudnienia nauczyciela, któremu powierzono stanowisko dyrektora, w stosunek pracy na podstawie powołania w rozumieniu art. 68 § 1 Kodeksu pracy. Powierzenie nauczycielowi stanowiska dyrektora szkoły publicznej nigdy nie stanowi czynności tożsamej z powołaniem na stanowisko w rozumieniu art. 68 i n. k.p. Jest to wyłącznie akt o charakterze organizacyjnym, który bezpośrednio nie skutkuje nawiązaniem stosunku pracy. Skoro powołanie na stanowisko dyrektora szkoły nie było powołaniem, o którym mowa w art. 68 k.p., to do odwołania nie mogły mieć zastosowania przepisy k.p., w tym przepisy przewidujące, że czynności tej dokonuje się "na piśmie" (art. 70 § k.p.). W sprawie nie miały również zastosowania przepisy k.p.a. dotyczące doręczeń, ponieważ sprawa odwołania ze stanowiska dyrektora nie jest załatwiana w drodze decyzji administracyjnej, lecz w drodze aktu podjętego poza postępowaniem administracyjnym, a przepisy Prawa oświatowego nie odsyłają w tym zakresie do k.p.a. Jednocześnie Minister zauważał, że J. K. , jak sama przyznała, otrzymała informację o odwołaniu jej ze stanowiska w dniu 29 sierpnia 2024 r., zapoznała się z motywami podjęcia takiego aktu i zaskarżyła go w terminie do sądu administracyjnego, a zatem organ w sposób skuteczny zakomunikował jej akt odwołania, nie pozbawiając jej żadnych uprawnień wynikających z przepisów prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., sądowa kontrola obejmuje także inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W myśl art. 146 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4-4b, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą, opinię, o której mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, lub odmowę wydania tych opinii albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. Sąd ma wobec powyższego obowiązek wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, jeśli stwierdzi, że w danej sprawie niewątpliwie doszło do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nakazuje to art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Jednocześnie należy podkreślić, że stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że kontrolowany akt narusza prawo w sposób opisany powyżej, a skarga zasługuje na uwzględnienie. Analiza akt sprawy i kwestionowanego aktu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi prowadzi bowiem do wniosku, że organ administracji publicznej nie wykazał, że w niniejszej sprawie została spełniona przesłanka określona w art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego tj. że wystąpił szczególnie uzasadniony przypadek, stanowiący podstawę do odwołania skarżącej z funkcji dyrektora w trakcie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Podkreślić trzeba, że z przepisów ustawy Prawo oświatowe, jak i ustawy Karta Nauczyciela wynikają nie tylko obowiązki nauczycieli, ale również ich prawa. W sposób zaś szczególny Prawo oświatowe reguluje kwestie zatrudnienia nauczycieli, którym powierzono wykonywanie obowiązków dyrektora szkoły. Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa oświatowego zasadą jest, że organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce odwołuje nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w razie: a) złożenia przez nauczyciela rezygnacji, za trzymiesięcznym wypowiedzeniem, b) ustalenia negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny wykonywania zadań wymienionych w art. 57 ust. 2 ustawy w trybie określonym przepisami w sprawie oceny pracy nauczycieli - bez wypowiedzenia, c) złożenia przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny wniosku, o którym mowa w art. 56 ust. 3 ustawy. Przyjęty przez Ministra za podstawę rozstrzygnięcia przepis art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe, stanowi natomiast, że organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, a w przypadku szkoły i placówki artystycznej oraz placówki, o której mowa w art. 2 pkt 8, dla uczniów szkół artystycznych prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego - ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Przesłanka określona w art. 66 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy jest przesłanką fakultatywną, na co wskazuje użyty w tym przepisie zwrot "może odwołać". Ponadto, z brzmienia tego przepisu wynika, że ustawodawca zezwala na odwołanie z funkcji dyrektora szkoły w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia, obwarowując jednak to zdarzenie przesłanką formalnoprawną w postaci konieczności zasięgnięcia opinii kuratora oświaty, a także przesłanką materialnoprawną określoną, jako "przypadek szczególnie uzasadniony", co daje organowi prowadzącemu pewną swobodę w ocenach, jednak swoboda ta nie może być utożsamiana z uznaniem administracyjnym i nie może oznaczać całkowitej dowolności, skoro wkracza w stabilność wykonywania powierzonej przez organ prowadzący funkcji dyrektora. Zaniedbania prawem ustanowionych obowiązków dyrektora szkoły, które muszą być na tyle istotne, że nie pozwala to na dalsze wykonywanie przez niego powierzonej mu funkcji, winny być dowiedzione w stosownym postępowaniu poprzedzającym podjęcie aktu odwołania i muszą znaleźć się w jego uzasadnieniu. W orzecznictwie oraz w piśmiennictwie zauważa się, że skoro ustawodawca w art. 66 ust. 1 pkt i pkt 2 ustawy Prawo oświatowego wyodrębnił podstawy odwołania dyrektora przez organ prowadzący określając odrębne przesłanki dla każdej z nich o odmiennych skutkach prawnych, to nie można zapisów tych stosować zamiennie czy łącznie. Wyraźne odróżnienie podstawy odwołania dokonywanego w "szczególnie uzasadnionych przypadkach" oznacza, że chodzi o dwie różne przesłanki odwołania. Innymi słowy, sama negatywna ocena pracy nie stanowi "szczególnie uzasadnionego przypadku" w znaczeniu art. 66 ust. 1 pkt 2 (por. wyroki NSA: z dnia 19 listopada 2010 r., sygn. akt I OSK 1530/10, z dnia 25 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 2018/10, CBOSA oraz komentarz do art. 66 Prawa oświatowego (w:) M. Pilch (red.), A. Olszewski, Prawo oświatowe. Komentarz, wyd. II, WKP 2021, LEX/el). Mając na uwadze powyższe, Sąd zaznacza, że przesłanki z art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe jako wyjątku od zasady niedopuszczalności rozwiązania stosunku, nawiązanego z nauczycielem, któremu organ powierzył stanowisko kierownicze w szkole bez wypowiedzenia, i to w czasie trwania roku szkolnego, nie można wykładać rozszerzająco. Przepis ten jest w swej treści jasny i nie budzi wątpliwości wykładniczych. Dotyczyć więc może tylko sytuacji nadzwyczajnych, wyjątkowych, a przede wszystkim nagłych, kiedy organ prowadzący szkołę stwierdza, że dalsze pełnienie funkcji kierowniczej w szkole lub placówce oświatowej stanowi istotne zagrożenie dla funkcjonowania tych jednostek lub z jakichkolwiek innych, obiektywnie ważnych przyczyn jest nie do przyjęcia. Stwierdzone zatem w pracy dyrektora uchybienia mają prowadzić do destabilizacji funkcjonowania szkoły, a przy tym nie ulega wątpliwości, że dyrektor utracił zdolność wykonywania powierzonej mu funkcji z przyczyn etycznych lub rażącej niekompetencji w realizacji spoczywających na nim obowiązków. Tylko taka sytuacja wymusza konieczność natychmiastowego przerwania czynności funkcyjnych nauczyciela. (por. wyroki NSA: z 2 października 2024 r., sygn. akt III OSK 4789/21, z 18 kwietnia 2023 r., sygn. akt III OSK 7392/21, z 17 listopada 2023 r., sygn. akt III OSK 2803/21, wyrok WSA w Krakowie z 27 listopada 2024 r., sygn. akt III SA/Kr 1005/24; CBOSA) W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że nie sposób zakwalifikować jako uzasadniającego odwołanie dyrektora w trybie natychmiastowym pism rodziców uczniów wyrażających niezadowolenie z pracy dyrektora, uchwały rady pedagogicznej szkoły wskazujące na nieprawidłowości w pracy, czy też nawet faktu wszczętego postępowania dyscyplinarnego wobec kierownika szkoły (por. wyrok NSA z dnia 5 listopada 2020 r., sygn. akt I OSK 82/19, CBOSA). Nawet negatywna ocena działalności dyrektora szkoły przez organ prowadzący, zaniedbania dotyczące organizacji pracy szkoły, zwłaszcza odmienna koncepcja prowadzenia placówki oświatowej, czy też konflikt z organem prowadzącym szkołę lub współpracownikami nie mieszczą się w pojęciu szczególnie uzasadnionych przypadków i nie uzasadniają odwołania osoby sprawującej funkcję kierowniczą w szkole szkoły w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2022 r., sygn. III OSK 6593/21, CBOSA). Zdarzenia te same w sobie nie uzasadniają bowiem jeszcze przekonania, że ich występowanie uniemożliwia prawidłowe funkcjonowanie szkoły. W ocenie Sądu, żaden z zarzutów stawianych skarżącej nie dawał podstawy do zastosowania w dniu 26 sierpnia 2024 r. trybu odwołania ze stanowiska dyrektora w czasie trwania roku szkolnego, w oparciu o art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe. Minister nie wyjaśnił jakiego rodzaju nagłe działania czy zaniechania skarżącej dają podstawę do twierdzenia, że nie jest możliwe dalsze sprawowanie przez nią stanowiska dyrektora Zespołu Szkół [...] w S. , pomimo zauważalnej trudnej sytuacji Placówki już w 2021 r. Ponownie zaznaczyć należy, że przypadki szczególnie uzasadnione nie są to przypadki, które w subiektywnym odczuciu organu prowadzącego mają charakter szczególny, tylko takie, które obiektywnie powodują destabilizację placówki pod względem dydaktycznym, wychowawczym, czy oświatowym, a jedyną możliwością zapobiegnięcia takiej sytuacji jest odwołanie dyrektora w trakcie roku szkolnego. Z akt administracyjnych sprawy wyłania się zaistniały pomiędzy skarżącą a rodzicami (częścią rodziców uczniów) konflikt, jednakże okoliczność ta – jak zauważono wyżej - nie jest wystarczająca dla przyjęcia, że doszło do paraliżu i braku możliwości funkcjonowania szkoły. W ocenie Sądu, z uzasadnienia zaskarżonego aktu nie wynika, by doszło do nagłej sytuacji wymagającej natychmiastowej reakcji organu prowadzącego Szkołę w postaci zastosowania art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe. Minister nie podał dostatecznych powodów uzasadniających ocenę, że wskazany konflikt, czy nieprawidłowości w prowadzeniu dokumentacji, jak również kwestia prowadzenia zajęć w ramach doraźnych zastępstw, zagrażały bezpośrednio interesowi publicznemu i wymagały odwołania dyrektora szkoły w trybie natychmiastowym. Na tym tle istotnym pozostaje zauważenie, że akt odwołania dyrektora w trybie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe wymaga uzyskania opinii kuratora oświaty. Opinia taka nie wiąże organu prowadzącego szkołę w sprawie odwołania dyrektora, jednakże podejmując zarządzenie sprzeczne z opinią kuratora oświaty organ musi szczegółowo uzasadnić przyczyny nieuwzględnienia takiej opinii. Opinia Z. Kuratora Oświaty wydana w tej sprawie w dniu 10 lipca 2024 r. negatywnie odnosiła się do zamiaru odwołania J. K. ze stanowiska Dyrektora Zespołu [...] w S. w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia w trybie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe. Minister zaś nie zawarł jakiegokolwiek stanowiska względem uzyskanej opinii, której nie sposób potraktować jako dokument czysto formalny, pozostający obojętny dla rozstrzygnięcia. Zdaniem Sądu, żadne ze wskazywanych przez Ministra przyczyn odwołania dyrektor Zespołu Szkół [...] w S. polegających w gruncie rzeczy na negatywnej ocenie pracy dyrektora szkoły na przestrzeni 2021 – 2024 r. nie mogą być utożsamiane ze "szczególnie uzasadnionym przypadkiem", w znaczeniu art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego, który w rozpoznawanej stanowił podstawę zaskarżonego aktu odwołania. Trudno przypisać im bowiem cechę nadzwyczajnego i rażącego naruszenia prawa, które wynika ze zdarzeń nie związanych ze zwykle występującymi zaniechaniami organizacyjnymi kierownictwa szkół lub placówek oświatowych, i które nie mogłoby stanowić oparcia dla "normalnego" trybu odwołania dyrektora szkoły, lecz wymagało niezwłocznego przerwania sprawowania tej funkcji z uwagi na zagrożenie dla interesu publicznego. Końcowo, w aspekcie procesowym, Sąd za wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 812/16 (CBOSA) zauważa, że akt odwołania dyrektora placówki oświatowej wywołuje skutki w sferze prawa pracy, niemniej jako akt publicznoprawny jest wydawany w sprawie administracyjnej. Choć nie jest decyzją w rozumieniu art. 104 k.p.a., to jednak z uwagi na doniosłe dla strony skutki prawne powinien być jej doręczony. Zgodnie z zasadą ogólną pisemności, obowiązującą w postępowaniu administracyjnym na mocy art. 14 § 1 k.p.a. (z niewielkimi wyjątkami wynikającymi z § 2), przyjmowanie od stron i uczestników postępowania oraz przekazywanie im pism stanowi zasadniczą formę komunikowania się organu administracyjnego z tymi podmiotami. Zgodnie z art. 39 k.p.a. organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Doręczenie stanowi więc czynność materialno-techniczną administracji wywołującą określone skutki prawne przez fakty. Potwierdzenie doręczenia pisma w formie pokwitowania ma znaczenie dowodowe przy ocenie daty rozpoczęcia lub zakończenia biegu terminu oraz możliwości dokonania określonych czynności. Pokwitowanie stwarza domniemanie doręczenia. Z braku pokwitowania doręczenia określonego pisma nie można domniemywać jego doręczenia. (por. wyrok WSA w Warszawie z 22 lipca 2004 r., sygn. akt II SA 1669/03, CBOSA) W świetle powyższego Sąd uznał skargę za zasadną i działając na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a, zasądzając od organu na rzecz skarżącej kwotę obejmującą uiszczony wpis od skargi.