VII SA/Wa 2717/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Powiatu [...]o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi Powiatu [...] na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.

Powiat[...] (dalej "skarżący") wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania robót budowlanych w pałacu w D., gmina[...], położonym na działce nr ew.[...], obręb[...], wpisanym do rejestru zabytków po[...]. W skardze zawarty został również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu wniosku strona skarżąca wskazała, że nakładanie grzywny w trakcie postępującej realizacji zobowiązań w sytuacji, gdy skarżący nigdy nie uchylał się od wykonania nakazanych czynności, a jedynie musiał zabezpieczyć środki na ich realizację, jak również uzyskać odpowiednią dokumentację projektową oraz wyznaczenie nierealnego z przyczyn obiektywnych terminu zakończenia robót budowlanych przy obiekcie zabytkowym jest działaniem nieuzasadnionym i niecelowym, stanowiącym zbędne obciążenie budżetu jednostki samorządu terytorialnego. Mając powyższe na uwadze, jak również biorąc pod uwagę, iż rozpatrzenie skargi z dużym prawdopodobieństwem nastąpi po upływie terminu do uiszczenia grzywny, wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia jest konieczny i celowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednak art. 61 § 3 p.p.s.a. stanowi, że po przekazaniu sądowi skargi sąd, na wniosek skarżącego, może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w art. 61 § 1 p.p.s.a., jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (wyjątek stanowią tu przepisy prawa miejscowego, które weszły w życie) chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wskazanie przez skarżącego we wniosku okoliczności, które uzasadniają niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie takiego wniosku powinno więc odnosić się do konkretnych wydarzeń czy sytuacji, które tłumaczyłyby wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w stosunku do wnioskodawcy. Co więcej, jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 15 stycznia 2015 r., sygn. akt I OZ 1236/14, publ. LEX nr 1624317, nie ma podstaw, by "[...] żądać od sądu poszukiwania argumentów przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu za samą stronę". Ocena wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest możliwa i w dużym stopniu uzależniona od argumentacji strony w nim zawartej. Argumentacja taka powinna być spójna, poparta faktami oraz odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wydanie rozstrzygnięcia korzystnego dla wnioskodawcy. Z jednej strony więc, wnioskodawca jest zobowiązany do wykazania spełnienia choć jednej przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a., z drugiej - skoro to wnioskodawca musi swój wniosek uzasadnić, sąd nie dokonuje żadnych ustaleń faktycznych w sprawie o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2004 r. sygn. akt FZ 71/04 i FZ 87/04 oraz z dnia 18 maja 2004 r. sygn. akt FZ 65/04, niepubl.). Odnosząc się natomiast do użytych w art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrotów nieostrych oraz ich interpretacji, należy wskazać na próbę zdefiniowania przesłanki wyrządzenia znacznej szkody, którą podjął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, LEX nr 281 811. Stwierdzono w nim, że chodzi tu o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce wtedy, gdy istnieje zagrożenie utraty przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem lub gdy zachodzi niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 182/10, niepubl.). W niniejszej sprawie, strona skarżąca wskazał, że nakładanie grzywny w trakcie postępującej realizacji zobowiązań oraz wyznaczenie nierealnego z przyczyn obiektywnych terminu zakończenia robót budowlanych przy obiekcie zabytkowym jest działaniem nieuzasadnionym i niecelowym oraz niepotrzebnie obciążającym budżet jednostki samorządu terytorialnego. Sąd, po przeanalizowaniu wniosku skarżącego stwierdził, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie został wystarczająco uzasadniony ani nie zawiera argumentacji przemawiającej za tezą, że wykonanie postanowienia spowoduje sytuacje opisane w art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie jest wystarczające formułowanie ogólnikowych twierdzeń, ale niezbędne jest staranne zobrazowanie opisanej we wniosku sytuacji, w tym szczególnie rzetelne określenie rozmiaru ewentualnej szkody oraz jej wpływu na sytuację ekonomiczną strony. Skarżący nie wykazał, że w niniejszej sprawie występuje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Na marginesie należy wskazać, że przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie można utożsamiać z oceną legalności wydanego postanowienia. Celem instytucji wstrzymania wykonania aktu jest jedynie tymczasowe ukształtowanie stosunków do czasu merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd. Oznacza to, że sąd bada wyłącznie zaistnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., przede wszystkim w kontekście okoliczności wskazanych we wniosku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 590/12, LEX nr 1 248 471). W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.