VII SA/Wa 2681/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi W. O. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: odmówić W. O. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata.

W. O. w skardze wniesionej na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie "z kosztów wpisu" i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Składając następnie w dniu 8 grudnia 2017 r. wniosek na urzędowym formularzu zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego/ ustanowienie adwokata. Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Stosownie do art. 245 i art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199). Zatem prawo pomocy jako instytucja stanowiąca odstępstwo od tej generalnej reguły winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których ze złożonego wniosku wynikać będzie w sposób bezsporny, że zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Należy przy tym podkreślić, że na osobie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa powinność udowodnienia - na co wskazuje użyty w art. 246 ustawy zwrot: "wykaże" - że sytuacja finansowa uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być zatem sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do pełnej oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy. Okoliczności wynikające ze złożonego wniosku nie mogą budzić wątpliwości, a jeżeli takie występują, nie mogą być interpretowane na korzyść strony. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 18 lipca 2013 r. II FZ 371/13 Lex nr 1347052, z dnia 13 stycznia 2011 r. I GZ 456/10 Lex nr 741446, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 24 września 2010 r. I SA/Rz 478/10 Lex nr 764503, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 25 kwietnia 2014 r. I SA/Bd 1172/13 Lex nr 1457060). Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż brak jest uzasadnienia dla przyznania W. O. prawa pomocy, ponieważ skarżący nie wykazał, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uprawniałaby do skorzystania z tej instytucji. W skardze W. O. oświadczył, że jest osobą bezrobotną, od wielu lat nie był nigdzie zatrudniony na stałe, "od czasu do czasu zdarza się jakaś praca z kategorii dorywczej". Nie posiada żadnych oszczędności, a uzyskiwane środki finansowe na bieżąco wydatkuje na leki i utrzymanie. W złożonym formularzu skarżący wskazał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, posiada 1/3 domu w [...] o powierzchni 130 m2. Do wydatków zaliczył opłaty za media i wydatki na leczenie wynoszące łącznie ok. 500 zł. Oświadczył, że jest w wieku przedemerytalnym, nie wskazał żadnych dochodów. Zauważyć w tym miejscu trzeba, że niniejsza sprawa dotyczy prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego postępowania w sprawie prowadzonej przez W. O. przy ul. [...] w [...] budowy budynku usługowego trzykondygnacyjnego, z wbudowanym garażem (na 7 miejsc postojowych), o powierzchni zabudowy wynoszącej 482,2 m2. Oczywiste jest, iż realizacja takiej inwestycji wymaga posiadania znacznych środków finansowych, natomiast zawartego w skardze lakonicznego oświadczenia W. O., że inwestycję prowadzi "za nieswoje środki finansowe" nie można uznać za wystarczające i przekonujące wyjaśnienie kwestii finansowania tej budowy. Mając na uwadze powyższe okoliczności stwierdzić trzeba, że brak jest podstaw do przerzucenia kosztów postępowania na pozostałych obywateli (a do tego sprowadza się przyznanie prawa pomocy) w sprawie dotyczącej prowadzonej przez skarżącego inwestycji. Oświadczeń skarżącego, iż od wielu lat nie ma stałego źródła dochodów, jedynie "od czasu do czasu zdarza się jakaś praca z kategorii dorywczej", nie ma żadnych oszczędności, a jednocześnie "za nieswoje środki finansowe" prowadzi inwestycję polegającą na budowie trzykondygnacyjnego budynku usługowego, nie sposób przyjąć za przekonujące i wiarygodne w świetle zasad doświadczenia życiowego. Brak jest zatem uzasadnienia dla przyznania skarżącemu prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie, nie można bowiem uznać, aby w sposób pełny i rzetelny przedstawił swoją sytuację finansową. Przypomnieć trzeba, że przyznanie prawa pomocy możliwe jest jedynie w sytuacji, gdy z przedstawionych przez wnioskodawcę informacji wynika jednoznacznie i bezspornie, że nie jest on w stanie ponieść kosztów postępowania we własnym zakresie. W ocenie referendarza sądowego skoro skarżący jest w stanie realizować powyższą inwestycję, niezasadne byłoby stwierdzenie, że koszty sądowe w niniejszej sprawie oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika przekraczają jego możliwości płatnicze. W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji, na podstawie art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.