VII SA/Wa 2602/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Bogusław Cieśla Sędziowie: sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska asesor WSA Iwona Ścieszka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. W. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 sierpnia 2024 r. nr 1245/24 w przedmiocie wydania dokumentów oddala skargę

Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (MWINB) postanowieniem z 8 sierpnia 2024 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu zażalenia B. W. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z 10 czerwca 2024 r. odmawiające wydania dwóch egzemplarzy poświadczonych za zgodność z oryginałem z każdej strony kopii protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu 17 maja 2024 r. na terenie nieruchomości przy ul. N. [...] w W. wraz ze zdjęciami. MWINB uwzględnił, że w dniu 20 maja 2024 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy wpłynął wniosek B. W. o wydanie dwóch egzemplarzy poświadczonych za zgodność z oryginałem z każdej strony kopii protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu 17 maja 2024 r. na terenie nieruchomości przy ul. N. [...] w W. wraz ze zdjęciami. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy postanowieniem z 10 czerwca 2024 r. odmówił wnioskodawczyni wydania kopii w/w dokumentów opierając rozstrzygnięcie na art. 74 § 2 k.p.a. i wskazując, że nie wykazała ona ważnego interesu strony, o którym mowa w art. 73 § 2 k.p.a. Po rozpatrzeniu sprawy na skutek wniesionego przez B. W. zażalenia, MWINB nie dopatrzył się podstaw do wydania odmiennego rozstrzygnięcia. W ocenie organu odwoławczego, B. W. w swoim wniosku z 20 maja 2024 r. jak również w zażaleniu nie wykazała "ważnego interesu" uzasadniającego zobowiązanie organu powiatowego do wydania jej poświadczonych za zgodność z oryginałem kopii protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu 17 maja 2024 r. wraz ze zdjęciami. Podkreślił, że nie jest zadaniem organu wysnuwanie "ważnego interesu" w rozumieniu art. 73 § 2 k.p.a. z treści wcześniejszych licznych pism skarżącej kierowanych do organów nadzoru budowlanego. Z tych przyczyn MWINB utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z 10 czerwca 2024 r. Na marginesie organ odwoławczy zauważył, że strona ma prawo sporządzać notatki lub odpisy z wszelkich pism znajdujących się w aktach sprawy i nie może żądać, aby takie kserokopie wykonywał i dostarczał sam organ administracji. W skardze złożonej na postanowienie MWINB B. W. zauważała, że odmowa wydania z akt sprawy wnioskowanych kopii dokumentów uniemożliwiło skarżącej zajęcie stanowiska we własnej sprawie i "obronę istniejącej w terenie prawdy". W odpowiedzi na skargę MWINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm., dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, stosownie do art. 119 pkt 3 oraz art. 120 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Na tej właśnie podstawie w trybie uproszczonym została rozpoznana skarga wniesiona w niniejszej sprawie. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że rozstrzygnięcie to nie narusza przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi. Dla kontroli legalności zaskarżonego postanowienia niezbędnym jest przypomnienie, że zgodnie z art. 73 § 1 k.p.a. strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. W myśl art. 73 § 2 k.p.a. strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (art. 74 § 2 k.p.a.). Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 8 października 2018 r., sygn. akt I OPS 1/18 (ONSAiWSA 2019/1/1), w ramach udostępnienia akt stronie na podstawie art. 73 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, ze zm.) mieści się sporządzenie przez organ, w sposób wynikający z jego możliwości technicznych i organizacyjnych, na wniosek strony, kopii dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy. Możliwość rzetelnego zapoznania się z materiałem zebranym w aktach sprawy jest istotnym uprawnieniem procesowym gwarantującym stronie czynny udział w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.), a w efekcie podejmowanie inicjatywy dowodowej, co ma istotne znaczenie w dochodzeniu do prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.). Interpretacja powinna uwzględniać także wymogi standardów określonych zasadą pogłębiania zaufania obywatela do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.) oraz zasady szybkości i prostoty postępowania (art. 12 k.p.a.). (....) To na organie ciąży obowiązek stworzenia warunków gwarantujących stronie realną możliwość zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach administracyjnych i jego wykorzystania w ramach uprawnień procesowych. Z tego też względu nie może w sposób dowolny ograniczać możliwości sporządzania kserokopii dokumentów przy użyciu sprzętu będącego w posiadaniu organu. W rozpoznawanej sprawie wniosek skarżącej dotyczył wydania poświadczonych za zgodność z oryginałem kopii dokumentów zgromadzonych w sprawie prowadzonej na okoliczność wykonania decyzji rozbiórkowej murowanego budynku garażowo-gospodarczego usytuowanego na działce stanowiącej współwłasność skarżącej. W świetle wyżej cytowanego art. 73 § 2 k.p.a. żądanie skarżącej wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów oznaczonych dokumentów, winno być uzasadnione "ważnym interesem strony". W tym aspekcie właściwy organ miał podstawy do oceny owej przesłanki w oparciu o informacje przedstawione przez stronę. O ile więc zawarte we wniosku żądanie nie zostało skonkretyzowane, o tyle argumentacja zażalenia wskazywała, że asumptem do wystąpienia z żądaniem wydania uwierzytelnionych kopii dokumentów jest "skuteczna obrona w zajęciu stanowiska we własnej sprawie". Zauważano, że sporządzone samodzielnie notatki i fotokopie nie są urzędowym źródłem informacji. Wobec tak sformułowanego uzasadnienia wniosku na uwagę zasługuje spostrzeżenie, że obrona własnych interesów wnioskodawczyni w sprawie, w której wskazywane dokumenty zostały sporządzone oraz na okoliczność innych postępowań, nie wymagała ich uwierzytelnienia. W odrębnych sprawach prowadzonych przez PINB dla m.st. Warszawy, które dotyczą zabudowań na działce skarżącej nie jest konieczne przedłożenie uwierzytelnionego dokumentu, na który skarżąca może się powołać bez potrzeby przedłożenia ich uwierzytelnionego odpisu czy uwierzytelnionej kopii. Natomiast dla potrzeb własnych strona mogła w trybie art. 73 § 1 k.p.a. sporządzić z akt notatki, kopie lub odpisy. W orzecznictwie sądów administracyjnych zauważa się, że sama potrzeba (chęć) posiadania uwierzytelnionych odpisów dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, czy też chęć ich weryfikacji z zebranymi przez siebie dowodami, nie stanowi o jej ważnym interesie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 marca 2022 r., sygn. akt II OSK 890/19, CBOSA). W wyroku z 23 listopada 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1846/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreślił zaś, że żądanie uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy ze względu na ewentualną perspektywę ich wykorzystania w przyszłości w nieskonkretyzowanym postępowaniu nie stanowi ważnego interesu strony. Podkreślić ponownie trzeba, że żądanie skarżącej dotyczyło wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów dokumentów, a zatem uzasadnione mogło być tylko ważnym interesem strony, rozumianym jako wykraczający poza samą chęć posiadania i posługiwania się utrwalonymi technicznie kopiami akt. Wskazywanie, że odmowa wydania z akt sprawy wnioskowanego dokumentu skutecznie uniemożliwiła skarżącej obronę w zajęciu stanowiska we własnej sprawie z pewnością nie jest ważnym interesem strony, o jakim mowa w art. 73 § 2 k.p.a. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż swój zamiar strona mogłaby osiągnąć wnosząc do organu żądanie, mające oparcie w uprawnieniu o jakim mowa w art. 73 § 1 k.p.a. W okolicznościach sprawy nie ma podstaw do żądania uwierzytelnionych dokumentów, skoro rzeczywistą intencją strony jest otrzymanie od organu i posiadanie kopii dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę jako bezzasadną.