VII SA/Wa 2584/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi S. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej postanawia: 1. odmówić zmiany postanowienia z dnia 13 stycznia 2017 r., wydanego w przedmiocie przyznania skarżącej prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi oraz od wpisu od skargi kasacyjnej i oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałym zakresie, 2. przyznać skarżącej S. R. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata.

S. R. po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, w którym wskazała, że jest współwłaścicielką (w ½ części) domu o powierzchni 150 m2, nieruchomości rolnej (grunty orne – 8,8 ha, łąki – 0,38 ha), budynku gospodarczego (192 m2), przy czym należąca do niej część gruntów ornych nie jest uprawiana od kilku lat. Skarżąca oświadczyła, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymuje się z emerytury w wysokości 1913,47 zł netto miesięcznie. Skarżąca podniosła, że jest inwalidką I grupy, choruje na reumatoidalne zapalenie stawów, z czym wiążą się wysokie koszty leczenia. Do zobowiązań i stałych wydatków S. R. zaliczyła m.in.: wydatki na opał – 3320 zł rocznie, PZU – 960 zł rocznie, podatek – 620 zł rocznie, opłaty za energię elektryczną – 90 zł miesięcznie, za gaz – 80 zł, za telefon – 70 zł, za wodę i wywóz nieczystości – 120 zł, wydatki na leki – 250 zł miesięcznie. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 13 stycznia 2017 r. przyznano skarżącej prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi oraz od wpisu od skargi kasacyjnej, w pozostałym zakresie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oddalono. S. R. w dniu 24 marca 2017 r. złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpoznając wniosek S. R. z dnia 24 marca 2017 r., w którym zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, zauważyć przede wszystkim trzeba, że w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych jest to kolejny już wniosek skarżącej w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia 13 stycznia 2017 r., po rozpoznaniu wcześniejszego wniosku, referendarz sądowy przyznał S. R. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi oraz od wpisu od skargi kasacyjnej. W pozostałym zakresie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych referendarz sądowy oddalił uznając, iż skarżąca będzie w stanie zgromadzić środki na ewentualne poniesienie pozostałych kosztów sądowych w niniejszej sprawie. W takiej sytuacji kolejny wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych należy traktować jako wniosek o zmianę postanowienia z 13 stycznia 2017 r. w trybie art. 165 ustawy, który stanowi, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Orzeczenie w przedmiocie prawa pomocy może być zatem zmienione, musi jednak nastąpić zmiana okoliczności sprawy (stanu majątkowego strony i jej możliwości płatniczych), które stanowiły podstawę wcześniejszego orzeczenia. Wniosek taki może zatem być uwzględniony wówczas, gdy nastąpiło istotne pogorszenie sytuacji materialnej wnioskodawcy. Z treści kolejnego wniosku skarżącej (z dnia 24 marca 2017 r.) wynika, że S. R. jest współwłaścicielką (w ½ części) domu o powierzchni 150 m2, posiada grunty orne (ok. 9 ha). Skarżąca oświadczyła, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymuje się z emerytury w wysokości 1922,49 zł netto miesięcznie. S. R. dokonując zestawienia wydatków wymieniła zobowiązania roczne: wydatki na opał (3320 zł), PZU – 960 zł, podatki – 620 zł oraz wydatki miesięczne: opłaty za energię elektryczną – 90 zł, za gaz – 80 zł, za telefon – 70 zł, za wodę i wywóz nieczystości – 120 zł, wydatki na leki – 250 zł. Porównując zatem treść pierwotnego wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych oraz wniosku z 24 marca 2017 r. stwierdzić trzeba, że nie zaistniała przesłanka, która dawałaby podstawę do zmiany postanowienia z 13 stycznia 2017 r., którym zwolniono skarżącą od wpisu od skargi oraz od wpisu od skargi kasacyjnej i odmówiono zwolnienia od innych kosztów sądowych. Z treści wniosku z dnia 24 marca 2017 r. nie wynika bowiem, aby nastąpiło pogorszenie sytuacji finansowej skarżącej w stosunku do sytuacji opisanej we wniosku, który został rozpoznany postanowieniem z dnia 13 stycznia 2017 r. Dochody uzyskiwane przez skarżącą nie uległy obniżeniu, nie wzrosły przy tym ponoszone przez skarżącą wydatki. Brak jest więc podstaw do zmiany ww. postanowienia. Odnośnie wniosku S. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata uznano natomiast, iż zasługuje on na uwzględnienie. Uzyskiwane dochody przy ponoszonych wydatkach nie pozwalają skarżącej na opłacenie usług profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 165 oraz art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.