Sygnatura
VII SA/Wa 2569/19
Wyrok WSA w Warszawie z 24 czerwca 2020 r., VII SA/Wa 2569/19 – uprawnienia do kierowania pojazdami
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 24 czerwca 2020
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Artur Kuś (spr.), Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi A G na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2019 r., nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
1. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: "SKO", "organ odwoławczy"), decyzją z [...] września 2019 r., nr [...], działając na podstawie art. 127 § 2 w zw. z art. 17 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.") oraz art. 1 i 2 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r., poz. 570), art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c ustawy z 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2019 r., poz. 341 ze zm. dalej: "u.k.p."), po rozpatrzeniu odwołania A G (dalej: "skarżącego") od decyzji Prezydenta [...][...]czerwca 2019 r., znak: [...], orzekającej o zatrzymaniu A G na okres 3 miesięcy prawa jazdy kategorii B i zobowiązującej do zwrotu prawa jazdy – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że do organu I instancji wpłynął wniosek Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego (dalej: "GITD") o wydanie wobec A G decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy z powodu przekroczenia dozwolonej prędkości jazdy o więcej niż 50 km/h w terenie zabudowanym. Prezydent [...] decyzją z [...] czerwca 2019 r., postanowił o zatrzymaniu A G na okres 3 miesięcy prawa jazdy kategorii B (dokument nr [...] , nr druku [...]) i zobowiązał A G do zwrotu dokumentu praw jazdy. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu opisano stan faktyczny sprawy oraz wskazano przesłanki merytoryczne i prawne, którymi kierował się Prezydent [...] podejmując rozstrzygnięcie. W szczególności wskazano, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy jest obligatoryjna w przypadku otrzymania informacji od policji, iż kierowca przekroczy o więcej niż 50 km/h prędkość na obszarze zabudowanym. Organ administracji nie może prowadzić własnych ustaleń dotyczących przekroczenia prędkości. 2. A G złożył odwołanie od powyższej decyzji Prezydenta [...] wskazując, że narusza ona zasady postępowania administracyjnego, poprzez nieustosunkowanie się do wszystkich podniesionych przez stronę w postępowaniu wątpliwości co do faktycznie kierującego pojazdem, błędne przyjęcie, że o przekroczeniu prędkości świadczy tylko informacja GITD, która nie jest tożsama z prawdą obiektywną - zaistniała przesłanka uzasadniająca zawieszenie postępowania. 3. SKO po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z [...] września 2019 r., nr [...] – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy powołał się na art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2019 r. poz. 341; dalej: "u.k.p."), zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Podkreślił przy tym, że zatrzymanie prawa jazdy o którym mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. ma charakter obligatoryjny. Oznacza, iż w przypadku gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym organ administracyjny ma obowiązek wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Ani starosta (w analizowanej sprawie – Prezydent [...]), ani SKO nie mogą również skrócić okresu zatrzymania prawa jazdy, ponieważ ustawa nie daje organom administracji publicznej takich możliwości. Starosta wydaje decyzję na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (dalej: "p.r.d."). Przepis ten nie daje organom administracji żadnego luzu decyzyjnego w tym zakresie a nawet nie uzależnia zatrzymanie prawa jazdy od zakończenia postępowania przed sądem powszechnym. Organy administracji nie mogą zatem odmówić stosowania powszechnie obowiązujących przepisów prawa. Starosta ani SKO nie mają również możliwości weryfikowania prawidłowości pomiaru prędkości dokonanego przez uprawniony organ. Stosownie do art. 129g p.r.d., ujawnianie za pomocą stacjonarnych urządzeń rejestrujących zainstalowanych w pasie drogowym dróg publicznych przekraczania dopuszczalnej prędkości należy do Inspekcji Transportu Drogowego. Zdaniem SKO, skarżący nie wskazał, że doszło do kradzieży należącego do niego pojazdu w dacie zdarzenia ani też nie podał osoby, która kierowałaby wówczas pojazdem za zgodą właściciela. SKO (odnosząc się do kwestii dotyczących zapewnienia stronie postępowania gwarancji procesowych w sprawie dotyczącej zatrzymania prawa jazdy w związku z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o ponad 50 km/h na obszarze zabudowanym), zwróciło uwagę, że na podstawie art. 7 k.p.a. i art. 78 § 1 i 2 k.p.a., przedmiotem postępowania dowodowego są fakty mające znaczenie dla sprawy, a zatem dotyczące danej sprawy administracyjnej oraz mające znaczenie prawne Zakres postępowania dowodowego wyznaczają przepisy prawa materialnego. W sprawie zatrzymania prawa jazdy w związku z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o ponad 50 km/h na obszarze zabudowanym o zakresie prowadzonego postępowania dowodowego przesądza art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c u.k.p. w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o zmianie ustawy k.k. Podstawę wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy stanowi informacja Policji o ujawnieniu naruszenia polegającego na przekroczeniu dopuszczalnej prędkości o ponad 50 km/h na obszarze zabudowanym lub prawomocne rozstrzygnięcie za to naruszenie. Informacja o ujawnieniu popełnienia naruszenia, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a p.r.d. jest dokumentem urzędowym i ten jej walor jest weryfikowany w trybie postępowania administracyjnego. Odpowiedzialność za treść tej informacji ponosi podmiot, który ujawnił popełnienie naruszenia, a w aspekcie odszkodowawczym Skarb Państwa. Natomiast w sytuacji podniesienia przez stronę, że do przekroczenia dopuszczalnej prędkości doszło z uwagi na sytuację usprawiedliwiająca spowodowaną stanem wyższej konieczności, mając na względzie treść art. 102 ust. 1aa u.k.p. organ administracji prowadzi postępowanie wyjaśniające w tym zakresie. Podstawę wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 541 ze zm.), może stanowić wyłącznie informacja o ujawnieniu czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Wniosek taki można wyprowadzić nie tylko z literalnego brzmienia art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o zmianie k.k., ale także w oparciu o wykładnię celowościową i funkcjonalną przepisów ustawy o kierujących pojazdami. Zakończenie postępowania administracyjnego ostateczną decyzją o zatrzymaniu prawa jazdy będzie uprawniało stronę do wznowienia tego postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., jeżeli później zostanie ustalone, że pomiar prędkości został błędnie dokonany, albowiem wyjdzie na jaw istotna dla sprawy nowa okoliczność faktyczna istniejąca w dniu wydania decyzji, nieznana organowi, który wydał decyzję. Słowo "może" nie oznacza w kontekście postępowania dotyczącego zatrzymania prawa jazdy możliwości działania lub niedziałania organu, lecz wskazuje na podstawę działania tegoż organu. SKO podzieliło zatem stanowisko dotyczące braku konieczności zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy karnej przez sąd powszechny. Wskazano, że w odwołaniu A G brak jest jakichkolwiek wskazówek, aby w analizowanej sprawie przekroczenie prędkości było spowodowane w celu uchylenia bezpośredniego niebezpieczeństwa grożącego dobru chronionemu prawem (art. 102 ust. 1aa). Nie zaistniały zatem wątpliwości co do treści normy prawnej, ani co do stanu faktycznego sprawy. Organ odwoławczy wskazał, iż akt sprawy wynika, że toczy się postępowanie przed sądem powszechnym, dotyczące zasadności ukarania. Nie ma to jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia. W przypadku uniewinnienia od zarzucanego czynu stronie będzie przysługiwało prawo do żądania wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., co umożliwi uchylenie decyzji ostatecznej o zatrzymaniu prawa jazdy. Rygor natychmiastowej wykonalności nadawany jest przedmiotowej decyzji obligatoryjnie. Zatrzymania prawa jazdy nie można uznać za dowolne, nieproporcjonalne działanie organu. 4. Skargę do WSA w Warszawie na decyzję SKO z [...] września 2019 r., wniósł A G, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie: a) art. 102 ust. 1 pkt. 4 i ust. 1 c i 1 e u.k.p. w zw. z art 6, art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez taką interpretację art. 102 ust. 1 pkt. 4 i ust. 1 c i 1 e u.k.p., jakoby ów przepis zawieszał obowiązywanie przepisów dotyczących zgromadzenia przez organ w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a następnie wyczerpującego rozpatrzenia całokształtu tego materiału celem prawidłowego ustalenia podstawy faktycznej decyzji administracyjnej, uwzględnienie z urzędu słusznego interesu obywateli, swobodnej oceny materiału dowodowego, a tym samym wydanie decyzji administracyjnej o utrzymaniu w całości decyzji o zatrzymaniu dokumentu prawa jazdy w sytuacji braku dokonania czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych niniejszej sprawy, przejawiającymi się między innymi w braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego w sytuacji, kiedy organ II instancji był do tego obowiązany także z urzędu; b) art. 7 ust. 1 pkt. 2 ustawy z 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz innych ustaw w zw. z art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. w zw. z art. 7 k.p.a., poprzez jego błędną interpretacją, a mianowicie stwierdzenie, iż podstawą zatrzymania przez prezydenta miasta prawa jazdy jest informacja o przekroczeniu prędkości, przekazana przez GITD a nie fakt rzeczywistego przekroczenia dopuszczalnej prędkości o więcej niż o 50 km/h w obszarze zabudowanym - a tym samym błędne przyjęcie, iż zasada prawdy obiektywnej nie ma zastosowania do postępowania administracyjnego w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy za przedmiotowy czyn; c) art. 7 k.p.a., poprzez odstąpienia od podjęcia jakichkolwiek kroków zmierzających do wyjaśnienia sprawy - w sytuacji, gdy od samego początku skarżący kwestionuje fakt, iż kierował pojazdem marki [...][...] grudnia 2018 r., w lokalizacji [...] przekraczając dopuszczalną prędkość o więcej niż o 50 km/h w obszarze zabudowanym; d) art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez wydanie decyzji w sytuacji istnienia przesłanki do zawieszenia postępowania ze względu na konieczność rozpatrzenia zagadnienia wstępnego przez sąd powszechny; e) art. 15 k.p.a., poprzez zaniechanie merytorycznego rozpatrzenia sprawy i ograniczeniu się do kontroli decyzji wydanej przez organ I instancji; f) art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a., poprzez niesłuszne utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy w sytuacji, gdy winna być ona uchylona w całości, a postępowanie przed organem I instancji winno zostać umorzone. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, umorzenie postępowania administracyjnego, wstrzymanie wykonania decyzji, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. 5. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, jednocześnie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. 6. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji znalazł odrębne rozpoznanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. 1. Istotę sprawy stanowi kwestia, czy w podjętych rozstrzygnięciach organy w sposób zgodny z prawem orzekły o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy z uwagi na przekroczenie prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. 2. W sprawie poza sporem pozostaje to, że do organu I instancji wpłynął wniosek GITD o wydanie wobec A G decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy z powodu przekroczenia dozwolonej prędkości jazdy o więcej niż 50 km/h w terenie zabudowanym. Okoliczność ta, zdaniem Sądu, zobowiązywała organ do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania zakończonego wydaniem decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy na okres 3 miesięcy oraz do nadania tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Jednocześnie do Sądu Rejonowego w [...][...] Wydział [...] skierowano wniosek o ukaranie Skarżącego za to, że przekroczył na obszarze zabudowanym prędkość o więcej niż 50 km/h. 3. W pierwszej kolejności wskazać należy, że art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. stanowi, że starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy, w przypadku gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Czas, na który orzeka się o zatrzymaniu prawa jazdy, określa art. 102 ust. 1c u.k.p., stanowiąc, że decyzję w powyższym przedmiocie wydaje się na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 p.r.d. Przy czym w myśl art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. podmiot, który ujawnił popełnienie naruszenia, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a p.r.d. lub wydał prawomocne rozstrzygnięcie za to naruszenie, niezwłocznie powiadamia o tym starostę właściwego ze względu na miejsce zamieszkania kierującego pojazdem. Podstawą wydania decyzji w oparciu o art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz ust. 1d i art. 103 ust. 1 pkt 5 u.k.p. jest informacja, o której mowa odpowiednio w pkt 1 lub 3 (art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 marca 2015 r.). Wskazać też należy, że przepis art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a p.r.d. stanowi, że policjant zatrzyma prawo jazdy za pokwitowaniem w przypadku ujawnienia czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Nie dotyczy to jedynie sytuacji, gdy ww. czyn został popełniony w sytuacji działania w celu uchylenia bezpośredniego niebezpieczeństwa grożącego dobru chronionemu prawem, o której mowa w art. 135 ust. 1aa p.r.d. Stosownie do art. 136 ust. 1 p.r.d. zatrzymane prawo jazdy, z wyjątkiem przypadku określonego w art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. c, Policja przekazuje niezwłocznie, nie później niż w ciągu 7 dni, według właściwości, sądowi uprawnionemu do rozpoznania sprawy o wykroczenie, prokuratorowi lub staroście. Z treści powołanych wyżej przepisów wynika, po pierwsze, że to organ administracji (starosta) wszczyna, prowadzi postępowanie administracyjne i wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, która ma charakter obligatoryjny i związany, po drugie że przesłanką do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy przez organ administracji jest przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, a po trzecie, że podstawą jej wydania jest informacja o ujawnieniu popełnienia naruszenia, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a p.r.d. lub prawomocne rozstrzygnięcie za to naruszenie. Biorąc pod uwagę przedmiot zarzutów skarżącego, należ podkreślić, że ustawodawca jasno sprecyzował w art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r., co stanowi źródło ustalenia stanu faktycznego w zakresie stwierdzenia okoliczności przekroczenia dopuszczalnej prędkości na terenie zabudowanym o 50 km/h. Wśród tych źródeł wskazał obok prawomocnego rozstrzygnięcie za naruszenie polegające na przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, także informację o ujawnieniu popełnienia tego naruszenia udzieloną przez podmiot, który ujawnił naruszenie. Tym samym, z woli ustawodawcy wyrażonej wprost i jednoznacznie w przepisie art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. jedyną i wyłączną podstawę, która obliguje organ do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy może stanowić wymieniona informacja, także w sytuacji gdy kierujący pojazdem kwestionuje, że dopuścił się popełnienia przypisanego mu naruszenia prawa. Zatrzymanie prawa jazdy w oparciu o art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. jest sankcją administracyjną o charakterze prewencyjnym, ochronnym i zabezpieczającym. Instytucja zatrzymania prawa jazdy jest instrumentem, który w założeniu ustawodawcy ma służyć zapewnieniu bezpieczeństwa w ruchu drogowym, a przez to przyczyniać się do ochrony życia i zdrowia jego uczestników. Skuteczność realizowania celu prewencyjno-ochronnego sankcji administracyjnej w postaci czasowego zatrzymania prawa jazdy ustawodawca zapewnił poprzez obligatoryjność i natychmiastowość jej zastosowania, aby oddziaływać odstraszająco na kierujących pojazdami i zniechęcić ich do nadmiernego przekraczania prędkości na obszarze zabudowanym. Realizacji powyższego celu służy art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. Wniosek zatem, że podstawę wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. może stanowić wyłącznie informacja o ujawnieniu przedmiotowego naruszenia, można wyprowadzić nie tylko z literalnego brzmienia art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r., ale także w oparciu o uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lipca 2019 r., sygn. I OPS 3/18, z której wynika, że "podstawę wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy zmieniającej może stanowić wyłącznie informacja o ujawnieniu czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym". W uzasadnieniu uchwały NSA wskazał również, że "decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy w oparciu o art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. jest decyzją związaną. Rozstrzygnięcie to oraz jego zakres nie zostały pozostawione uznaniu organu. Zatrzymanie prawa jazdy w oparciu o art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. jest sankcją administracyjną o charakterze prewencyjnym (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 października 2016 r., K 24/15, OTK-A 2016/77)". Z art. 269 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: p.p.s.a.) wynika moc ogólnie wiążąca uchwał, której istota sprowadza się do tego, że stanowisko zajęte w uchwale wiąże wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dopóki zatem nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne powinny je respektować. Powyższe nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony NSA. Stanowisko wynikające z przytoczonej uchwały, rozstrzygającej dotychczasowe rozbieżności w orzecznictwie, pozwala na jednoznaczne przyjęcie, że w rozpatrywanym przypadku wystarczającą podstawą wydania zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu I instancji, była informacja GITD o zaistniałym naruszeniu, polegającym na przekroczeniu dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, a organy nie były zobligowane do prowadzenia dalszego postępowania wyjaśniającego (dowodowego) lub zawieszenia postępowania - jak podnosił to skarżący. W konsekwencji powyższego, wskazać należy, że organ wydający decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy nie prowadzi własnych ustaleń dotyczących faktu przekroczenia prędkości o więcej niż 50 km/h, ale z mocy art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. opiera swoje rozstrzygnięcie na przekazanej mu informacji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a p.r.d. Tym samym organ prowadzący postępowanie w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p., nie może ani powoływać z urzędu, ani na wniosek dowodów na okoliczność potwierdzenia, czy też weryfikacji treści zawartych w informacji, o której mowa w art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. 4. W związku z tym, zdaniem Sądu za bezskuteczne i bezzasadne należy uznać zarzuty Skarżącego dotyczące kwestionowania: - w postępowaniu administracyjnym prawidłowość pomiaru prędkości; - samego faktu, iż to skarżący kierował pojazdem marki [...] w dniu [...] grudnia 2018 r. w miejscowości [...]. Wskazane potencjalne fakty nie mają bowiem znaczenia w sprawie administracyjnej dotyczącej zatrzymania prawa jazdy. Mogą mieć jednak znaczenie w sprawie prowadzonej przez sąd powszechny. Ale to już zupełnie inna kwestia i inny rodzaj postępowania w którym dowody takie powinny być ujawnione, rozpatrzone i ocenione. W niniejszej sprawie nie wykazano także w żaden sposób istnienia tzw. stanu wyższej konieczności. Wskazania, że dokument prawa jazdy jest "narzędziem pracy" skarżącego jest stwierdzeniem faktu, który w postępowaniu administracyjnym nie ma żadnego wpływu na decyzję organów. Wskazane wyżej okoliczności nie powodują również konieczności zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 §1 pkt 4 k.p.a. Prawomocne rozstrzygnięcie w przedmiocie odpowiedzialności wykroczeniowej kierującego pojazdem za przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 ust. 1 pkt 4 k.p.a. w postępowaniu w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (por. uchwałę NSA z 1 lipca 2019 r., sygn. akt I OPS 3/18). 5. W przekonaniu Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę, wskazana uchwała NSA z 1 lipca 2019 r. (sygn. akt I OPS 3/18) odnosi się również do sytuacji, w której funkcjonują niezależnie od siebie dwa odrębne postępowania: postępowanie administracyjne i postępowanie wykroczeniowe. NSA przyjął, że: "(...) postępowania administracyjne w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. i postępowania toczące się przed sądem powszechnym lub organem orzekającym o sprawie w postępowaniu dyscyplinarnym w odniesieniu do stwierdzenia naruszenia, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a p.r.d. są postępowaniami toczącymi się niezależnie od siebie. Z treści art. 102 ust. 3 u.k.p. wynika, że postępowanie administracyjne może zakończyć się wcześniej niż postępowanie sądowe czy też postępowanie toczące się przed organem orzekającym w sprawie w postępowaniu dyscyplinarnym. Organ administracyjny nie jest zobowiązany oczekiwać na zakończenie postępowania sądowego w sprawie wykroczeń, lecz zobowiązany jest do wydania rozstrzygnięcia, a w przypadku niezakończenia postępowania sądowego lub postępowania toczącego się przed organem dyscyplinarnym w okresie 3 miesięcy od zatrzymania prawa jazdy (a w przypadku, o którym mowa w ust. 1d - w okresie 6 miesięcy), wydać ten dokument". Uchwała wskazuje również na relacje pomiędzy tymi postępowaniami i skutki prawne oraz ich wzajemne oddziaływanie (możliwość wznowienia postępowania administracyjnego w razie uniewinnienia). Z uzasadnienia uchwały NSA wynika, że: "(...) zakończenie postępowania administracyjnego ostateczną decyzją o zatrzymaniu prawa jazdy będzie uprawniało stronę do wznowienia tego postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., jeżeli później zostanie ustalone, że pomiar prędkości został błędnie dokonany, albowiem wyjdzie na jaw istotna dla sprawy nowa okoliczność faktyczna istniejąca w dniu wydania decyzji, nieznana organowi, który wydał decyzję". W sytuacji, gdy skarżący kwestionuje ustalenia GITD co do popełnienia wykroczenia, nie przyjmując mandatu karnego, właściwym do rozstrzygnięcia tych zarzutów jest prowadzący postępowanie sąd karny. Trzeba jednocześnie zwrócić uwagę na bezpośredni wpływ ustaleń dotyczących stanu faktycznego sprawy poczynionych w postępowaniu w sprawie o wykroczenie, na prawidłowe zastosowanie przepisu prawa materialnego w postępowaniu administracyjnym, którego przedmiotem jest zatrzymanie prawa jazdy (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 23 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Go 1025/16). Uchwała NSA niewątpliwie określa, co wprost wynika z jej uzasadnienia, dwie równoległe drogi prawnego postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy, które jedynie rozpatrywane łącznie dają pełen obraz ukształtowanego, legalnego postępowania państwa w reakcji na stwierdzone przekroczenie prędkości w obszarze zabudowanym i tylko w takich warunkach działanie państwa może być ocenione jako zgodne z Konstytucją. Ze wskazanej uchwały można i należy wywieść istnienie "szybkiej administracyjnej ścieżki" stanowiącej niemalże natychmiastową reakcję starosty na informację nadesłaną przez Policję o stwierdzonym przekroczeniu prędkości, oraz dłuższą ścieżkę prawnokarną, w ramach której obwiniony o popełnienie wykroczenia może dowodzić swoich racji przed sądem, a w razie uniewinnienia - co wyraźnie podkreślił NSA - wnosić o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego odebraniem mu prawa jazdy na 3 miesiące i żądaniem ewentualnego odszkodowania. Niemniej znamienne jest także to, że uwagi w tym zakresie są czynione przez NSA w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 października 2016 r. (sygn. akt K 24/15), który nie uznał za niekonstytucyjny samego trybu działania organu (istnienia dwóch równoległych dróg - administracyjnej i w sprawie o wykroczenie), a zakwestionował brak stosownych "bezpieczników", które uwzględniałyby sytuacje nadzwyczajne. Inaczej mówiąc, uchwała NSA przesądziła, że informacja z Policji (GITD) stanowi wystarczającą podstawę zatrzymania prawa jazdy, jednakże wtedy i tylko wtedy, gdy istnieje równoległa procedura (zależna od woli strony) umożliwiająca ocenę prawidłowości działania Policji i ewentualnego następczego wzruszenia decyzji starosty o zatrzymaniu prawa jazdy na skutek uzyskanej informacji. 5. Z akt sprawy wynika, że równolegle do sprawy administracyjnej toczy się postępowanie przed sądem powszechnym dotyczące zasadności ukarania. W ocenie Sądu, nie ma to jednak znaczenia dla oceny prawidłowości rozstrzygnięcia organów administracyjnych w niniejszej sprawie. W przypadku ewentualnego uniewinnienia od zarzucanego czynu stronie będzie przysługiwało prawo do żądania wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., co w konsekwencji umożliwi uchylenie decyzji ostatecznej o zatrzymaniu prawa jazdy i podejmowanie przez Skarżącego dalszych kroków prawnych. 6. Nie znajdując zatem podstaw do uznania, że zaskarżone decyzje organów obu instancji pozostają w sprzeczności z prawem i naruszają przepisy prawa materialnego lub zasady postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 12 listopada 2019
- Symbol z opisem
- 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
- Hasła tematyczne
- Ruch drogowy
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Artur Kuś /sprawozdawca/ Mirosława Kowalska /przewodniczący/ Włodzimierz Kowalczyk
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - tekst jedn.
art. 102, 103, 135 · Dz.U. 2019 poz. 341
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
art. 151 · Dz.U. 2019 poz. 2325
Powiązane dokumenty
Sygnatura: VII SA/Wa 2699/19 · 24 czerwca 2020
Wyrok WSA w Warszawie z 24 czerwca 2020 r., VII SA/Wa 2699/19 – uprawnienia do kierowania pojazdami
Sygnatura: III SA/Lu 241/20 · 24 czerwca 2020
Postanowienie WSA w Lublinie z 24 czerwca 2020 r., III SA/Lu 241/20 – uprawnienia do kierowania pojazdami
Sygnatura: II SA/Ol 61/20 · 23 czerwca 2020
Wyrok WSA w Olsztynie z 23 czerwca 2020 r., II SA/Ol 61/20 – uprawnienia do kierowania pojazdami
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny