VII SA/Wa 2489/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Wojciech Sawczuk, Sędzia WSA Karolina Kisielewicz (spr.), Asesor WSA, , Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Sawicka-Bożek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2018 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2017 r. znak [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne oddala skargę

J. G. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] września 2017r. (nr [...]), którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] marca 2017 r. (nr [...]) o skierowaniu skarżącego na badania psychologiczne w celu istnienia lub braku przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. Z okoliczności faktycznych sprawy ustalonych przez organy administracji i przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia wynika, że Komendant [...] Policji w dniu 17 lutego 2017 r. zwrócił się do Prezydenta [...] na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.) oraz art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2016 r., poz. 627), z wnioskiem o sprawdzenie kwalifikacji J. G. do kierowania pojazdami silnikowymi oraz na podstawie art. 99 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, o skierowanie skarżącego na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu. Wnioskodawca podał, że J. G. przekroczył liczbę 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego w okresie od 5 maja 2016 r. do 11 lutego 2017 r. W pismach z 24 lutego 2017 r. organ I instancji zawiadomił J. G. o wszczęciu postępowań w tych sprawach (organ wszczął również postępowanie w sprawie zatrzymania skarżącemu prawa jazdy) i pouczył skarżącego o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i złożenia dowodów, w terminie 7 dni (art. 10 § 1 k.p.a.). Prezydent [...] decyzją z [...] marca 2017 r. (nr [...]) wydaną na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, orzekł o skierowaniu skarżącego na badania psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań do kierowania pojazdami (organ I instancji decyzją z [...] marca 2017 r., nr [...] skierował skarżącego na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdami, z uwagi na przekroczenie przez niego liczby 24 punktów karnych, a decyzją z [...] marca 2017 r., nr [...] orzekł o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy kategorii B, do czasu poddania się sprawdzeniu kwalifikacji i zobowiązał skarżącego do natychmiastowego zwrotu dokumentu). J. G. wniósł odwołanie od tej decyzji, zarzucając naruszenie art. 7, art. 9, art. 10 § 1, art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. Odwołujący się podniósł, że punkty karne zostały naliczone nieprawidłowo i stwierdził, że w okresie od 5 maja 2016 r. do 11 lutego 2017 r. "wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego" za co otrzymał "bazując na doręczonych [mu] w tym okresie rozstrzygnięciach" 22 a nie 28 punktów karnych. Organ nie wyjaśnił w decyzji, na jakiej podstawie uznał, że przypisano mu 28 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, nie ustalił "kiedy i w jakiej ilości" skarżący "zdobył" punkty, a jedynie powołał się na uzyskaną, niezweryfikowaną "informacje". J. G. dodał, że organ uniemożliwił mu zapoznanie się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji. Z tego wynika, zdaniem skarżącego, że decyzja organu I instancji orzekająca o jego skierowaniu na badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu, narusza prawo. Po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez skarżącego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] września 2017 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] marca 2017 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że skarżący w okresie nieprzekraczającym jednego roku otrzymał łącznie 28 punktów za wielokrotne naruszanie przepisów ruchu drogowego. Zatem organ I instancji kierując skarżącego na badanie psychologiczne, w oparciu o art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, który stanowi, że starosta wydaje decyzje administracyjną o skierowaniu kierowcy na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, jeżeli przekroczył liczbę 24 punktów karnych otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego, nie naruszył prawa. Organ podkreślił, że w postępowaniu w sprawie skierowania kierowcy na badania psychologiczne, nie jest dopuszczalne badanie zasadności przyznanych punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Decyzja o skierowaniu kierowcy na badanie psychologiczne jest decyzją związaną, co oznacza, że organ jest obowiązany skierować kierowcę na badanie, zawsze wtedy, gdy z takim wnioskiem wystąpi Komendant Wojewódzki Policji, w razie przekroczenia przez kierowcę w ciągu roku 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Organ wyjaśnił również, że wpis do ewidencji prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego policji stanowi czynność materialnoprawną o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302), a zatem przysługuje od niej prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. J. G. nie skorzystał z tego prawa. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ I instancji art. 10 § 1 k.p.a. organ odwoławczy stwierdził, że w piśmie z 24 lutego 2017 r. zawiadomił skarżącego o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i złożenia wyjaśnień. To pismo zostało doręczone stronie przez awizo (w trybie doręczenia zastępczego). J. G. w skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] września 2017 r. wniósł o jej uchylenie. Skarżący podniósł, że ewidencja jest prowadzona nierzetelne, o czym świadczy np. to że są tam ujęte punkty za wykroczenie drogowe, którego, jego zdaniem, nie popełnił (nie przyjął mandatu i zwrócił się do funkcjonariusza o skierowanie sprawy do sądu) oraz że popełnił inne wykroczenia drogowe, które nie zostały ujęte w rejestrze. J. G. zarzucił, że organ I instancji naruszył jego prawo do czynnego udziału w postępowaniu i w związku z tym nie miał możliwości zakwestionowania wpisanych w ewidencji punktów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona przez J. G. decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. została wydana na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, jeżeli przekroczyła liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Stosownie do art. 99 ust. 2 pkt 2 tej ustawy, starosta wydaje tę decyzję na wniosek organu kontroli ruchu drogowego. Zwrot "wydaje decyzję " świadczy o tym, że orzeczenie ma charakter związany i nie zostało pozostawione swobodnemu uznaniu organu. W razie przekroczenia 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego - na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji - starosta zobowiązany jest zatem skierować osobę uprawnioną do kierowania pojazdem na badanie psychologiczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyjaśnia, że w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją organ nie "docieka" okoliczności towarzyszących przypisywaniu naruszeń (prawidłowości naliczenia kierowcy punktów karnych za naruszenia przepisów ruchu drogowego) i wydaje rozstrzygnięcie w tej sprawie w oparciu o dane z ewidencji kierowców naruszających przepisy o ruchu drogowym, wskazane we wniosku organu kontroli ruchu drogowego. Zgodnie z art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, przypisując określonemu naruszeniu odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i tylko ten organ, jest uprawniony zarówno do dokonywania wpisu przypisanych kierowcy punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, jak i do ich usuwania. Należy dodać, że wpis do ewidencji prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji stanowi czynność materialnoprawną, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a zatem przysługuje od niej prawo wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego (oraz prawo wniesienia skargi na bezczynność tego organu w usunięciu punktów karnych). To też oznacza, że w przypadkach spornych, tylko sąd administracyjny, kontrolując zgodność z prawem czynności materialno-technicznej, może stwierdzić nieprawidłowość dokonanego wpisu do wspomnianej wyżej ewidencji. Inny organ administracyjny, w toku prowadzonego przez siebie postępowania, takich kompetencji nie posiada i jest związany treścią danych zawartych w ewidencji (por. np. wyroki NSA z 4 kwietnia 2013 r., I OSK 127/13, z 19 marca 2015 r. I OSK 1808/13, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Z niespornych okoliczności faktycznych sprawy wynika, że skarżący nie zakwestionował we właściwym trybie wpisu punktów karnych do ewidencji. Z powyższego wynika, że Prezydent [...], po otrzymaniu wniosku Komendanta Policji z 17 lutego 2017 r. (wskazującego na otrzymanie przez skarżącego 28 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego), zobowiązany był do wszczęcia postępowania i wydania decyzji o skierowaniu skarżącego na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, nie mając żadnych podstaw prawnych do tego, aby weryfikować liczbę punktów podaną przez organ kontroli ruchu drogowego, przypisaną kierowcy. W związku z tym podnoszone przez skarżącego zarzuty dotyczące prawidłowości wpisów dokonanych w ewidencji kierowców, nie mogły w sprawie odnieść zamierzonego skutku. Zważyć przy tym ponownie należy, a to za Naczelnym Sądem Administracyjnym (por. wyrok z 9 sierpnia 2013 r. sygn. akt I OSK 855/12), że "jeżeli jedynie komendant wojewódzki Policji jest organem, który dokonuje wpisów do ewidencji a więc w drodze czynności materialno-technicznych ujawnia w ewidencji punkty karne przyznane poszczególnym kierowcom i dokonuje ich wykreśleń, a zainteresowany kierowca może zaskarżyć do sądu administracyjnego powyższe czynności, to kwestia prawidłowości takich wpisów, a co za tym idzie, ilości punktów karnych przyznanych danemu kierowcy, może być jedynie rozważana w sprawie ze skargi na taką czynność". Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżona przez J. G. decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. nie narusza prawa i dlatego na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.