VII SA/Wa 2434/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi T. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2017 r., znak: [...] w sprawie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia: odmówić T. S. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu.

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek T. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj., zwolnienia kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Z treści złożonego wniosku wynika, iż T. S. jest osobą mieszkającą wspólnie z żoną w domu o pow. 60 m2. Utrzymuje się z prowadzenia gospodarstwa rolnego o pow. 15,08 ha. W uzasadnieniu wniosku podał, że gospodarstwo rolne przyniosło w zeszłym roku straty z uwagi na ulewne deszcze i grad. Uprawy, które nie były ubezpieczone, w 80% zostały zniszczone. Wnioskodawca uprawia zboże, kukurydzę i ziemniaki. Posiada traktor C-360 z 1990 r. oraz kombajn zbożowy z 1980 r. Średni wskazany dochód gospodarstwa to 1 300 zł. Wnioskodawca wskazał, że ma zaciągnięty kredyt, a dochody bilansują się z wydatkami. W sprawie zważono, co następuje. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie zawodowego pełnomocnika jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ww. ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową T. S. uznać należy, iż nie jest uzasadnione przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika, gdyż wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ich ponieść. Z przedłożonego wniosku nie przedstawia się obraz wnioskodawcy jako osoby ubogiej, której nie stać na zaspokojenie podstawowych potrzeb. Wnioskodawca posiada gospodarstwo rolne o pow. 15 ha, z którego się utrzymuje, posiada w nim sprzęt rolniczy. Wnioskodawca prowadzi normalnie funkcjonujące gospodarstwo rolne. Oprócz dochodu z gospodarstwa rolnego wnioskodawca uzyskał ponadto, nieujawniony w formularzu PPF, dochód z dopłat z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Za 2017 r. przyznano wnioskodawcy kwotę 16 016,61 zł. Należy również zauważyć, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że posiadanie majątku, w szczególności nieruchomości wyklucza w zasadzie możliwość przyznania prawa pomocy. Wszak udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, gdy zdobycie przez stronę środków na koszty postępowania w inny sposób jest rzeczywiście (obiektywnie) niemożliwe. Strona może chociażby zaciągnąć pożyczkę, a jako jej zabezpieczenie czy kredytu skorzystać z posiadanego majątku nieruchomego, jeśli właścicielowi brakuje pieniędzy na koszty postępowania. Także strona, która dysponuje wolnymi od obciążeń składnikami majątku, takimi jak gospodarstwo rolne, mieszkanie mogące służyć do wynajmu jest w stanie bez pomocy państwa pokryć wydatki związane ze swym udziałem w sprawie (por. J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 571., tak też NSA w uzasadnieniu postanowienia z dnia 26 września 2012 r., sygn. akt I OZ 704/12). Z uwagi na powyższe wskazać należy, że brak jest podstaw do finansowania za stronę z środków budżetowych kosztów sadowych, czy opłacać pełnomocnika z urzędu, skoro strona posiada majątek, który może wykorzystać do pozyskania środków finansowych (wynajem, zabezpieczenie pożyczki). Wnioskodawcy nie można zaliczyć do osób ubogich, które nie posiadają źródeł dochodu, a nawet jeżeli takowe posiadają, to wystarczają im jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych. Z tych względów wniosek nie został uznany za zasadny. W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.