VII SA/Wa 2363/15

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi V. B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: odmówić zmiany postanowienia z dnia 5 lutego 2016 r., odmawiającego przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.

V. B. po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi złożyła na urzędowym formularzu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Wskazała, iż posiada mieszkanie własnościowe o powierzchni 53,11 m2, prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z synem, a źródłem ich utrzymania są dochody z tytułu wynagrodzeń za pracę w łącznej wysokości 3961,33 zł netto miesięcznie. Do miesięcznych wydatków skarżąca zaliczyła: opłaty za mieszkanie – 639,46 zł, opłaty za media – 219 zł, koszty leczenia - 100 zł, ubezpieczenie – 20 zł. Postanowieniem z dnia 5 lutego 2016 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Od powyższego postanowienia V. B. złożyła sprzeciw. Postanowieniem z dnia 5 lipca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia 5 lutego 2016 r. Skarżąca V. B. w dniu 20 grudnia 2016 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Zauważyć przede wszystkim trzeba, że wniosek z dnia 20 grudnia 2016 r. jest kolejnym wnioskiem V. B. o przyznanie prawa pomocy złożonym w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia 5 lutego 2016 r., po rozpoznaniu wcześniejszego wniosku, referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W takiej sytuacji kolejny wniosek V. B. należy traktować jako wniosek o zmianę postanowienia z dnia 5 lutego 2016 r. w trybie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), który to przepis stanowi, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Orzeczenie w przedmiocie prawa pomocy może być zmienione, na co wskazuje treść art. 165 ustawy, musi jednak nastąpić zmiana okoliczności sprawy (stanu majątkowego strony i jej możliwości płatniczych), które stanowiły podstawę wcześniejszego orzeczenia. Wniosek taki może być zatem uwzględniony wówczas, gdy nastąpiło istotne pogorszenie sytuacji materialnej wnioskodawcy. Z treści wniosku złożonego w dniu 20 grudnia 2016 r. wynika, że V. B. posiada mieszkanie o powierzchni 53,11 m2, prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z synem. Skarżąca wskazała, że ma na utrzymaniu kota. V. B. otrzymuje wynagrodzenie za pracę w wysokości 2761,33 zł, natomiast jej syn – w kwocie 1200,14 zł netto (łącznie dochody wynoszą 3961,47 zł netto miesięcznie). Do zobowiązań i stałych wydatków skarżąca zaliczyła: opłaty za mieszkanie – 685,23 zł, opłaty za media – 219 zł, koszty leczenia - 200 zł, ubezpieczenie – 44 zł, wydatki na utrzymanie kota – 240 zł miesięcznie. Jak wynika z wniosku z 20 grudnia 2016 r., wysokość dochodów skarżącej i jej syna nie uległa zmianie w porównaniu z sytuacją przedstawioną w poprzednim wniosku, zwiększyły się natomiast o kwotę około 150 zł wydatki skarżącej z tytułu opłat mieszkaniowych, ubezpieczenia i kosztów leczenia. Dodatkowo we wniosku z dnia 20 grudnia 2016 r. V. B. wymieniła wydatki na utrzymanie kota – 240 zł miesięcznie. Podkreślenia wymaga, że prawo pomocy może być przyznane osobom znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji finansowej, które rzeczywiście nie mogą pokryć kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego należy natomiast rozumieć pozbawienie środków na pokrycie najbardziej podstawowych potrzeb, a więc kosztów wyżywienia, ubrania, leczenia i zamieszkania. Dla oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy istotna jest zatem nie tyle wysokość deklarowanych przez stronę wydatków, co kwota wydatków uznawanych za niezbędne do zaspokojenia podstawowych potrzeb rodziny i zapewnienia jej prawidłowego funkcjonowania. Zauważyć wobec tego trzeba, że nie wszystkie z wydatków wymienionych przez skarżącą w treści wniosku z dnia 20 grudnia 2016 r. to wydatki, którym należy przyznać pierwszeństwo przed kosztami związanymi z udziałem strony w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Do wydatków niezbędnych do zaspokojenia podstawowych potrzeb wnioskodawcy i rodziny nie można bowiem zaliczyć wydatków związanych z utrzymaniem zwierząt domowych. W odniesieniu natomiast do pozostałych wymienionych we wniosku z dnia 20 grudnia 2016 r. wydatków zauważyć trzeba, że wprawdzie zwiększyły się one o około 150 zł w porównaniu do wydatków podanych w pierwotnym wniosku, to jednak biorąc pod uwagę wysokość dochodów skarżącej i jej syna stwierdzić trzeba, że nie wpłynęło to na sytuację finansową skarżącej na tyle istotnie, aby uzasadniona była modyfikacja rozstrzygnięcia wydanego w przedmiocie prawa pomocy. V. B. nie wykazała, aby nastąpiło istotne pogorszenie jej sytuacji materialnej, brak jest więc podstaw do zmiany postanowienia z dnia 5 lutego 2016 r., którym odmówiono przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 165 oraz art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.