VII SA/Wa 2356/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA- Tomasz Janeczko po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2023r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. J. o wznowienie postępowania sądowego w sprawie VII SA/Wa 800/21 zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 października 2021r. sygn. akt VII SA/Wa 800/21 w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia postanawia: 1. odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego; 2. zwrócić skarżącej ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi.

Wyrokiem z 11 października 2021r. sygn. akt VII SA/Wa 800/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym oddalił skargę B. J. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 11 lutego 2021r., znak: DON.7201.28.2020.1.KPI. Powyższy wyrok wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącej w dniu 15 grudnia 2021r. Ww. wyrok Sądu jest prawomocny od 15 stycznia 2022r. Pismem z 7 listopada 2022 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżąca wniosła o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego ww. wyrokiem Sądu z 11 października 2021r. sygn. akt VII SA/Wa 800/21 i zmianę ww. wyroku przez uchylenie postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 11 lutego 2021r., znak: DON.7201.28.2020.KPI. Ponadto wniosła o zwrot kosztów postępowania. Skarżąca wskazała, że w postępowaniu zakończonym ww. wyrokiem zaistniała przesłanka nieważnościowa, o której mowa 271 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ została pozbawiona przez Sąd dostępu do jawnej rozprawy a tym samym możliwości działania w czasie pandemii. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że występując bez pełnomocnika w czasie pandemii, będąc obłożnie chora, została pozbawiona wiedzy jakimi dokumentami organ administracji dysponuje. Ponadto wyjaśniła, że została pozbawiona prawa do jawnego, rzetelnego sądu oraz informacji ze strony Sądu, prawa do kopii dokumentów i tym samym całkowicie pozbawiona możliwości działania i przedstawienia swojego stanowiska. Skutki tych ograniczeń nie zostały usunięte przed wydaniem orzeczenia kończącego sprawę. Skarżąca podniosła również, że z sentencji ani uzasadnienia wyroku nie wynika, w oparciu o jakie dokumenty urzędowe Sąd procedował. Zdaniem skarżącej w sprawie doszło do naruszenia przepisów procesowych, w tym prawa do informacji, prawa do kopii dokumentów i prawa do jawnego procesu, co skutkowało niemożnością działania w swojej sprawie i skończyło się rażąco wadliwym orzeczeniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Powodem nieskuteczności uruchomionego przez skarżącą trybu, służącego wzruszeniu prawomocnego rozstrzygnięcia sądu administracyjnego jest niezachowanie ustawowego terminu wniesienia skargi o wznowienie. W pierwszej kolejności jednak należy podkreślić, iż postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania ma charakter nadzwyczajny, gdyż może doprowadzić do wzruszenia prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego - art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023r. poz. 259.; dalej: "p.p.s.a.") Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego stanowi instytucję obalania prawomocnych orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Dopuszczalność wznowienia postępowania sądowego uwarunkowana jest od spełnienia dwóch przesłanek: po pierwsze, skarga o wznowienie musi opierać się na ustawowej podstawie wznowienia, a po drugie, winna być wniesiona w terminie (art. 280 p.p.s.a.) Jak stanowi art. 280 § 1 p.p.s.a. sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę o wznowienie odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Zgodnie z art. 277 p.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Ponadto, zgodnie z art. 278 p.p.s.a., po upływie lat pięciu od uprawomocnienia się orzeczenia nie można żądać wznowienia, z wyjątkiem przypadku, gdy strona była pozbawiona możności działania lub nie była należycie reprezentowana. Jednakże, aby w danej sprawie mógł znaleźć zastosowanie art. 278 p.p.s.a. strona musi zachować termin z art. 277 p.p.s.a., bądź art. 272 § 2 lub 3 p.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2017r., sygn. akt II OZ 89/17). Skarga o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie została wniesiona po 9 miesiącach od dnia prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 800/21 i oparto ją na podstawie określonej w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania zależy od podstawy wznowienia. Jeżeli istnieje kilka podstaw wznowienia postępowania, termin do wniesienia skargi o wznowienie biegnie odrębnie dla każdej z nich (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2006 r., sygn. akt II FSK 1139/05). Przechodząc do analizy terminowości wniesienia skargi z przyczyny wskazanej w art. 271 pkt 2 p.p.s.a., Sąd wskazuje, że przy jej ustalaniu, zastosowanie znajdzie art. 277 p.p.s.a., tj. a mianowicie zbadanie czy strona wniosła skargę w terminie 3 miesięcznym od dnia, w którym strona pozbawiona możności działania lub braku należytej reprezentacji, dowiedziała się o orzeczeniu. Sąd podkreśla przy tym, że świadomość strony o istnieniu podstaw wznowienia i data, kiedy strona dowiedziała się o nich, decyduje o dniu rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia skargi, zaś wniesienie skargi o wznowienie postępowania po upływie tego terminu jest niedopuszczalne i powoduje odrzucenie tej skargi. Analiza sprawy o sygn. akt VII SA/Wa 800/21 wskazuje, że strona w toku postępowania występowała bez pełnomocnika, a odpis wyroku Sądu z 11 października 2021r. wraz z uzasadnieniem został przez nią osobiście odebrany (na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje podpis sygnowany nazwiskiem skarżącej – k. – 66 akt o sygnaturze VII SA/Wa 800/21). W tej sytuacji, termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, o którym mowa wyżej, rozpoczął swój 3-miesięczny bieg w dniu 15 grudnia 2021r. (data odebrania ww. odpisu wyroku z uzasadnieniem), a upłynął z dniem 15 marca 2022 r. Tymczasem przedmiotowa w skarga o wznowienie postępowania została wniesiona w dniu 7 listopada 2022r. (data nadania w urzędzie pocztowym), a więc ze znacznym przekroczeniem ustawowego terminu. Przy ustalaniu terminowości wniesienia skargi, Sąd miał także na uwadze orzecznictwo sądowoadministracyjne, a zwłaszcza orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2020r. (sygn. akt I OSK 3328/18), które mówi że, "skoro art. 277 p.p.s.a. wiąże początek biegu terminu do wniesienia skargi z dniem, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, to istotne znaczenie należy przypisać powzięciu przez stronę faktycznej wiedzy o okoliczności decydującej o zaistnieniu tej podstawy. Wiedza ta powinna umożliwić stronie zakwalifikowania danej okoliczności jako spełniającej przesłanki podstawy wznowienia." Skarżąca nie wskazała na żadne zdarzenie, okoliczność, która przemawiałaby za tym, że o podstawie wznowienia dowiedziała się później aniżeli w dniu 15 grudnia 2021r. W związku z powyższym analiza akt obu spraw nie pozwala uznać, iż strona w innym czasie, niż w dacie doręczenia odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem z 11 października 2021r. (sygn. akt VII SA/Wa 800/21) powzięła faktyczną wiedzę o okoliczności decydującej o zaistnieniu podstawy do wznowienia z art. 271 pkt 2. p.p.s.a. W tej sytuacji, Sąd uznał, iż termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania nie mógł rozpocząć się później aniżeli w dniu 15 grudnia 2021r., a upłynął w dniu 15 marca 2022 r. Odnosząc się jeszcze do podnoszonej okoliczności do wznowienia postępowania z art. 271 pkt 2 p.p.s.a., która przedkłada się także na rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia skargi, Sąd zaznacza, że analiza akt sprawy o sygn. akt VII SA/Wa 800/21 doprowadza do wniosku, że strona nie została pozbawiona możności działania w postępowaniu. Skarżąca brała bowiem czynny udział w każdej fazie tego postępowania, składała pisma do Sądu, była również pouczana przez Sąd o przysługujących jej prawach i ciążących na niej obowiązkach. Fakt, iż skarżąca działała w sprawie osobiście, a nie przez profesjonalnego pełnomocnika, nie świadczy o tym, że pozbawiono lub ograniczono w jakikolwiek sposób jej możliwość działania. Okoliczność taka miałaby miejsce jedynie w przypadku, gdyby z winy Sądu skarżąca została pozbawiona możliwości skorzystania z przysługujących jej w postępowaniu środków, a taka sytuacja w sprawie nie wystąpiła. Odnosząc się do podnoszonej przez skarżącą okoliczności, iż "została pozbawiona przez Sąd dostępu do jawnej rozprawy a tym samym możliwości działania w czasie pandemii" wskazać należy, że rozpoznanie sprawy o sygn. akt VII SA/Wa 800/21) nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Na podstawie tego przepisu, sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 800/21 zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował bowiem sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1867/17). Przy czym podkreślić należy, że zgodnie z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 277 oraz z art. 280 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu Sąd postanowił na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.