VII SA/Wa 235/18

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. K. na postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] grudnia 2017 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: odmówić przyznania A. K. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

A. K. po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. W treści wniosku złożonego na urzędowym formularzu skarżący wskazał, że posiada dom o powierzchni 150 m2, mieszkanie spółdzielcze o powierzchni 60 m2. A. K. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną, utrzymują się z emerytury oraz wynagrodzeń za pracę w łącznej wysokości 7800 zł. Skarżący oświadczył, że "koszty utrzymania przekraczają, bądź są równe przychodom". Rozpoznając wniosek skarżącego stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199). Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Prawo pomocy mogą zatem otrzymać wyłącznie osoby znajdujące się w wyjątkowo ciężkim położeniu materialnym, pozbawione dochodów oraz te, które co prawda uzyskują dochody, ale w wysokości pozwalającej im jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb. Informacje przedstawione w złożonym wniosku nie wskazują natomiast, aby skarżący znajdował się w takiej sytuacji. Jak wynika z wniosku, skarżący posiada dom o powierzchni 150 m2 oraz mieszkanie spółdzielcze o powierzchni 60 m2. A. K. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną, utrzymują się z emerytury oraz wynagrodzeń za pracę w łącznej wysokości 7800 zł. Informacje powyższe nie pozwalają uznać skarżącego za osobę ubogą, znajdującą się w sytuacji uniemożliwiającej zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, brak jest więc podstaw do uwzględnienia wniosku. Uzyskiwane dochody skarżącego i jego żony pozwalają na poniesienie kosztów sądowych, zwłaszcza, że wysokość wpisu od skargi w niniejszej sprawie wynosi tylko 100 zł, taka byłaby również wysokość innych kosztów, które mogą pojawić się na dalszym etapie postępowania (np. ewentualna opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku - w przypadku oddalenia skargi czy wpis od skargi kasacyjnej). Na odmienną ocenę wniosku nie mogło wpłynąć twierdzenie skarżącego, iż "koszty utrzymania przekraczają, bądź są równe przychodom". Prawo pomocy przysługuje wyłącznie w sytuacji, gdy poniesienie kosztów sądowych spowodowałoby uszczerbek utrzymania koniecznego wnioskodawcy i jego rodziny, przy czym przez uszczerbek utrzymania koniecznego należy rozumieć pozbawienie środków na pokrycie najbardziej podstawowych wydatków, a więc kosztów wyżywienia, ubrania, zamieszkania i leczenia. Nie ulega wątpliwości, że przy dochodach dwuosobowej rodziny wynoszących 7800 zł netto miesięcznie taka sytuacja skarżącemu nie grozi. Brak jest zatem uzasadnienia dla przerzucenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie na współobywateli w ramach instytucji przyznania prawa pomocy. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.