Sygnatura
VII SA/Wa 2261/25
Wyrok WSA w Warszawie z 4 marca 2026 r., VII SA/Wa 2261/25 – pozwolenie na budowę
Wynik
Uchylono decyzję I i II instancji
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 4 marca 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Izabela Ostrowska Sędziowie: sędzia WSA Andrzej Nogal asesor WSA Wojciech Białogłowski (sprawozdawca) Protokolant: sekretarz sądowy Grażyna Dmitruk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2026 r. sprawy ze skarg I.Sp. z o.o. Sp.k. z siedzibą w .R. oraz S.Sp. z o.o. z siedzibą w T. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 lipca 2025 r., znak: DOR.7110.231.2025.RKR w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2025 r., znak: [...]; 2. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz I.Sp. z o.o. Sp.k. z siedzibą w R. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz S. Sp. z o.o. z siedzibą w T. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
I 1. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego skargi na decyzję tego organu z 24 lipca 2025 r. (znak: DOR.7110.231.2025.RKR) zostały wniesione: a) w dniu 27 sierpnia 2025 r. (data stempla pocztowego) przez spółkę I. Sp. z o.o. Sp.k. z siedzibą w R., zastępowaną przez pełnomocnika procesowego w osobie radcy prawnego – sprawa ta została zarejestrowana pod sygn. akt VII SA/Wa 2261/25, b) w dniu 26 sierpnia 2025 r. (data stempla pocztowego) przez spółkę S. Sp. z o.o. z siedzibą w T., zastępowaną przez pełnomocnika procesowego w osobie radcy prawnego – sprawa ta została zarejestrowana pod sygn. akt VII SA/Wa 2262/25. 2. Obie skargi zostały wniesione w związku z następującym stanem faktycznym: 2.1. Decyzją z [...] maja 2023 r. (nr [...]) Wójt Gminy [...], na podstawie art. 4 ust. 2 pkt 2, art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1 i 4, art. 61 ust. 1, art. 63 ust. 2 i art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2022 r. poz. 503, ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, ze zm.; dalej: k.p.a.), ustalił dla spółki S. Sp. z o.o. z siedzibą w T. warunki zabudowy dla terenu obejmującego działkę ewidencyjną o numerze [...] (w części) z obrębu [...] [...]w gminie [...]w zakresie budowy budynku handlowo-usługowego wraz z infrastrukturą towarzyszącą. 2.2. W dniu 27 października 2023 r. (data prezentaty) do Starostwa Powiatowego w [...]wpłynął wniosek spółki S. Sp. z o.o. z siedzibą w T. o wydanie pozwolenia na budowę dla zamierzenia budowlanego pn. "Budowa budynku usługowo-handlowego wraz z zagospodarowaniem terenu i infrastrukturą techniczną". 2.3. Jako strony postępowania Starosta [...] uznał: a) spółkę S. Sp. z o.o. z siedzibą w T. – jako inwestora na działce ewidencyjnej o numerze [...] oraz właściciel sąsiedniej działki ewidencyjnej o numerze [...], b) Gminę [...] – jako właściciela sąsiedniej działki ewidencyjnej o numerze [...], c) Instytut [...] – Państwowy Instytut Badawczy w [...] k. [...] – jako właściciela sąsiedniej działki ewidencyjnej o numerze [...], d) Zarząd Dróg Wojewódzkich w [...] – jako zarządcy drogi wojewódzkiej DW[...], która znajduje się na sąsiedniej działce ewidencyjnej o numerze [...]. 2.4. Decyzją z [...]marca 2024 r. (znak: [...]) Starosta [...], na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682, ze zm.; dalej: p.b.) oraz art. 104 k.p.a., zatwierdził projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla spółki S. Sp. z o.o. z siedzibą w T. odnośnie do budowy budynku usługowo-handlowego (powierzchnia zabudowy: 2675,00 m2, powierzchnia użytkowa: 2523,54 m2, kubatura brutt: 18419,65 m2) wraz z zagospodarowaniem terenu i infrastrukturą techniczną, do której należą: stacja transformatorowa, pylon reklamy, wiaty śmietnikowe, wiaty na wózki sklepowe, zbiornik przeciwpożarowy, zbiornik wody deszczowej, parking, drogi wewnętrzne, do realizacji na działce ewidencyjnej o numerze [...]z obrębu [...][...]w miejscowości [...]w gminie [...]. 2.5. Pismem z 17 maja 2024 r. spółka I. Sp. z o.o. Sp.k. z siedzibą w R. złożyła do Wojewody Kujawsko-Pomorskiego wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] marca 2024 r. na zasadzie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., podnosząc brak uzyskania przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia. 2.6. Zawiadomieniem z 27 listopada 2024 r. (znak: WIn.VII.7840.2.4.2024.JB) Wojewoda Kujawsko-Pomorski, na podstawie art. 61 § 4 w związku z art. 157 § 1 i 2 k.p.a., zawiadomił o wszczęciu postępowania z wniosku spółki I. Sp. z o.o. Sp.k. z siedzibą w R. 2.7. Powyższe zawiadomienie zostało skierowane do: a) spółki S. Sp. z o.o. z siedzibą w T., b) Starosty [...], c) Gminy [...], d) Instytutu [...]– Państwowego Instytutu Badawczego w [...]k. [...], e) Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...], f) spółki I. Sp. z o.o. Sp.k. z siedzibą w R. 2.8. Pismem z 20 grudnia 2024 r. spółka S. Sp. z o.o. z siedzibą w T. wniosła o umorzenie postępowania nieważnościowego. 2.9. Zawiadomieniem z 27 lutego 2025 r. (znak: WIn.VII.7840.2.4.2024.JB) Wojewoda Kujawsko-Pomorski, na podstawie art. 9 i art. 10 § 1 k.p.a., zawiadomił o zakończeniu zbierania materiału dowodowego, możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz o zakreśleniu terminu załatwienia sprawy do 27 marca 2025 r. 2.10. Decyzją z 26 marca 2025 r. (znak: WIn.VII.7840.2.4.2024.JB) Wojewoda Kujawsko-Pomorski, na podstawie art. 157 § 1 i art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 i 4 k.p.a. oraz art. 82 ust. 3 p.b., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z [...]marca 2024 r., uznawszy zamierzenie inwestycyjne – jako nieosiągające powierzchni, o której mowa w § 3 ust. 1 pkt 56 lit. b i pkt 58 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. poz. 1839, ze zm.; dalej: rozporządzenie z 2019 r.) – nie wymagało uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia, a zatem brak takiego rozstrzygnięcia nie stał na przeszkodzie organowi administracji architektoniczno-budowlanej do wydania pozwolenia na budowę. 2.11. Powyższą decyzję doręczono: a) spółce S. Sp. z o.o. z siedzibą w T., b) Staroście [...], c) Gminie [...], d) Instytutowi [...]– Państwowemu Instytutowi Badawczemu w [...] k. [...], e) Zarządowi Dróg Wojewódzkich w [...], f) radcy prawnemu reprezentującemu spółkę I. Sp. z o.o. Sp.k. z siedzibą w R. jako jej pełnomocnik. 2.12. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła spółka I. Sp. z o.o. Sp.k. z siedzibą w R. 2.13. Decyzją z 24 lipca 2025 r. (znak: DOR.7110.231.2025.RKR) Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję z 26 marca 2025 r., uznawszy projektowaną inwestycję, jako niepodlegającą reżimowi uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia. 2.14. Powyższą decyzję doręczono: a) radcy prawnemu reprezentującemu spółkę I. Sp. z o.o. Sp.k. z siedzibą w R. jako jej pełnomocnik, b) spółce S. Sp. z o.o. z siedzibą w T., c) Gminie [...], d) Instytutowi [...]– Państwowemu Instytutowi Badawczemu w [...] k. [...], e) Zarządowi Dróg Wojewódzkich w [...]. 3. W skardze na decyzję z 24 lipca 2025 r. spółka I. Sp. z o.o. Sp.k. z siedzibą w R. zarzuciła temu rozstrzygnięciu obrazę: 1) art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. "poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy Organ w toku postępowania odwoławczego, jak również Organ I instancji nie sprostał regułom postępowania dowodowego, w szczególności poprzez dowolną, nie swobodna ocenę dowodów, nie zgromadzenie materiału dowodowego do rozpatrzenia sprawy i niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, co skutkowało błędną oceną w zakresie konieczności uzyskania decyzji środowiskowej i połączenia inwestycji"; 2) art. 77 § 1 k.p.a. "poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego polegające na nierozpatrzeniu wniosku dowodowego dotyczącego nagrania z portalu YouTube, z którego jednoznacznie wynika, że całość inwestycji jest traktowana jako jedność i obejmuje nieruchomość o powierzchni 33.425 m2, z powierzchnią użytkową wynoszącą 11.693 m2 oraz 444 miejscami parkingowymi"; 3) art. 77 § 2 w związku z art. 77 § 1 i art. 8 k.p.a. "poprzez niewydanie postanowień dowodowych w przedmiocie przeprowadzenia dowodów lub oddalenia wniosków dowodowych, co skutkowało wydaniem decyzji opartej na materiale dowodowym niewłączonym do akt postępowania dowodow[ego]"; 4) art. 78 § 1 k.p.a. "poprzez nieuwzględnienie żądania przeprowadzenia dowodu z nagrania znajdującego się na portalu YouTube, w sytuacji gdy wskazywane we wniosku dowodowym fakty miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie"; 5) art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a. "poprzez brak oznaczenia strony w zaskarżonej decyzji, albowiem w akcie nie wskazano Skarżącej spółki, jako adresata decyzji, a jedynie pełnomocnika Spółki"; 6) § 3 ust. 1 pkt 58 rozporządzenia z 2019 r. "poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż w niniejszej sprawie nie zmaterializowały się przesłanki stanowiące o inwestycji potencjalnie oddziałującej na środowisko, gdyż prawidłowo obliczona powierzchni[a] wynosi ponad 1 ha". Ponadto wniesiono o przeprowadzenie przez Sąd dowodu uzupełniającego z nagrania wideo opublikowanego na portalu internetowym YouTube. W konkluzji wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także o zasądzenie na rzecz skarżącej od organu zwrotu kosztów postępowania sądowego. 4. W skardze na decyzję z 24 lipca 2025 r. spółka S. Sp. z o.o. z siedzibą w T. zarzuciła temu rozstrzygnięciu obrazę art. 157 § 2 w związku z art. 61a § 1 w związku z art. 105 k.p.a. w związku z art. 28 ust. 2 p.b. "poprzez wydanie decyzji co do meritum w sprawie z zakresu odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, podczas gdy wniosek o stwierdzenie nieważności w/w decyzji został złożony przez podmiot niebędący stroną ani nieposiadający interesu prawnego, zatem Organ winien wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, a w przypadku uznania, że koniecznym jest zbadanie okoliczności w zakresie statusu wnioskodawcy, powinien umorzyć postępowani[e] po jego wszczęciu". W konkluzji wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o umorzenie postępowania, a także o zasądzenie na rzecz skarżącej od organu zwrotu kosztów postępowania sądowego. 5. W odpowiedziach na powyższe skargi, zawartych w pismach procesowych z 11 września 2025 r., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o ich oddalenie. 6. Postanowieniami z 15 października 2025 r. (sygn. akt VII SA/Wa 2261/25 oraz VII SA/Wa 2262/25) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.), zarządził połączenie obu spraw do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz prowadzenia pod wspólną sygn. akt VII SA/Wa 2261/25. 7. Pismem procesowym z 4 lutego 2026 r. spółka I. Sp. z o.o. Sp.k. z siedzibą w R. wniosła o oddalenie skargi spółki S. Sp. z o.o. z siedzibą w T. 8. Do dnia wydania wyroku uczestnicy postępowania (Instytut [...]– Państwowy Instytut Badawczy w [...]k. [...], Gmina [...] oraz Zarząd Dróg Wojewódzkich w [...]) nie przedstawili stanowisk pisemnych w niniejszej sprawie. II 1. Na rozprawę w dniu 4 marca 2025 r. stawił się pełnomocnik substytucyjny spółki I. Sp. z o.o. Sp.k. z siedzibą w R., który poparł skargę oraz podtrzymał wniosek o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego. Natomiast w imieniu spółki S. Sp. z o.o. z siedzibą w T., Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz uczestników postępowania nie stawił się nikt. 2. Na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z nagrania wideo opublikowanego na portalu internetowym YouTube. III Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone w art. 184 zdanie pierwsze Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a skonkretyzowane m.in. w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej: p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. m.in. kontroli zgodności decyzji organu administracji publicznej z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną; sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. 2. W pierwszej kolejności Sąd ocenia jako oczywiście bezzasadne zawarte w skardze spółki I. Sp. z o.o. Sp.k. z siedzibą w R. zarzuty obrazy: a) art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 7, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691; dalej: k.p.a.), b) art. 77 § 1 k.p.a., c) art. 77 § 2 w związku z art. 77 § 1 i art. 8 k.p.a., d) art. 78 § 1 k.p.a. Należy bowiem zwrócić uwagę, że postępowanie zakończone zaskarżoną do Sądu decyzją toczyło się w jednym z nadzwyczajnych trybów postepowania – trybie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, który to tryb ogranicza się do oceny legalności decyzji jurysdykcyjnej w aspekcie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie jej wydania i dotyczy tejże decyzji. Powyższe oznacza, że oceny legalności decyzji jurysdykcyjnej, w stosunku do której toczy się postępowanie administracyjne o stwierdzenie jej nieważności, dokonuje się na podstawie zamkniętego materiału dowodowego, tj. materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym zakończonym wydaniem decyzji podlegającej kontroli – takich, którymi dysponował organ wydając kwestionowaną decyzję. W ramach postępowania nieważnościowego organ je prowadzący nie może zatem dokonywać nowych lub dodatkowych ustaleń faktycznych, ani też kwestionować stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzją stanowiącą przedmiot kontroli (tak m.in. wyroki NSA z: 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1822/11, Legalis i 16 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1617/12, Legalis oraz prawomocne wyroki WSA w Warszawie z 14 stycznia 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 2436/24, jeszcze niepubl. i 13 maja 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 236/25, jeszcze niepubl.). Stwierdzenie nieważności decyzji jest bowiem wyjątkiem od zasady trwałości decyzji ostatecznych i nie może stanowić trybu konkurencyjnego w stosunku do postępowania administracyjnego prowadzonego w trybie zwykłym, w którym doszłoby do ponownego badania sprawy od strony faktycznej. Z tego względu w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności nie mogą być korygowane ewentualne nieprawidłowości w zakresie postępowania dowodowego. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może dotyczyć tylko ustalenia, czy decyzje – których wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy – obarczone są wadami, enumeratywnie wymienionymi w art. 156 § 1 k.p.a. (por. prawomocne wyroki WSA w Warszawie z 14 stycznia 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 2436/24 i 13 maja 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 236/25). 3. Także zawarty w skardze spółki I. Sp. z o.o. Sp.k. z siedzibą w R. zarzut obrazy art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a. Sąd ocenia jako oczywiście bezzasadny. Po pierwsze bowiem – w osnowach obu wydanych decyzji jako stronę wskazano tę spółkę, a nie jej pełnomocnika, na co nota bene wskazują następujące fragmenty tychże: a) w decyzji Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z 26 marca 2025 r. (znak: WIn.VII.7840.2.4.2024.JB): "...po rozpatrzeniu sprawy wszczętej na wniosek I.Sp. z o.o. s.k. ul. [...] reprezentowanej przez radcę prawnego M.T....", b) w decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 24 lipca 2025 r. (znak: DOR.7110.231.2025.RKR): "...po rozpatrzeniu odwołania I. sp. z o.o. sp.k, zastępowanej przez radcę prawnego M.T...". Po drugie – skoro wskazana spółka była zastępowania w toku postępowania przed organami obu instancji przez pełnomocnika procesowego w osobie radcy prawnego, to prawidłowo w rozdzielnikach wskazano, aby wydane rozstrzygnięcia doręczyć ustanowionemu pełnomocnikowi – zgodnie z art. 40 § 2 k.p.a. 4. Niezależnie jednak od powyższego Sąd uznaje, że decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 24 lipca 2025 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z 26 marca 2025 r. należy uchylić z powodów proceduralnych. 4.1. W niniejszej sprawie wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...]z [...]marca 2024 r. (znak: [...]) złożyła spółka I. Sp. z o.o. Sp.k. z siedzibą w R. Jak zaś wynika z administracyjnego akt postępowania jurysdykcyjnego, nie była ona stroną tamtego postępowania, gdyż organ administracji architektoniczno-budowlanej za takowe uznał wyłącznie następujące podmioty: a) spółkę S. Sp. z o.o. z siedzibą w T. – jako inwestora na działce ewidencyjnej o numerze [...] oraz właściciela sąsiedniej działki ewidencyjnej o numerze [...], b) Gminę [...]– jako właściciela sąsiedniej działki ewidencyjnej o numerze [...], c) Instytut [...]– Państwowy Instytut Badawczy w [...] k. [...]– jako właściciela sąsiedniej działki ewidencyjnej o numerze [...], d) Zarząd Dróg Wojewódzkich w [...]– jako zarządcę drogi wojewódzkiej DW[...], która znajduje się na sąsiedniej działce ewidencyjnej o numerze [...]. 4.2. Należy w związku z tym przypomnieć, że kontrola dopuszczalności prowadzenia postępowania jest pierwszą czynnością jaką podejmuje organ po otrzymaniu wniosku. Zatem merytoryczne rozpatrzenie określonej sprawy – niezależnie, czy w postępowaniu jurysdykcyjnym czy w postępowaniu nadzwyczajnym – przez uprawniony organ może nastąpić dopiero wówczas, jeśli po wstępnej kontroli okaże się, że jest ono dopuszczalne, tj. wnioskodawca ma przymiot strony w rozumieniu odnośnych przepisów proceduralnych oraz istnieje przedmiot sprawy podlegający kognicji danego organu administracji publicznej. Brak którejkolwiek z powyższych przesłanek uniemożliwia więc formalny bieg postępowania i skutkuje odmową jego wszczęcia. Zgodnie bowiem z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Przy czym – stosownie do treści art. 61a § 1 k.p.a. – gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. 4.3. Podkreślenia zatem wymaga, że zadaniem spoczywającym na Wojewodzie Kujawsko-Pomorskim było zweryfikowanie, czy spółce I. Sp. z o.o. Sp.k. z siedzibą w R. przysługuje status strony zainicjowanego postępowania nieważnościowego. W ocenie Sądu organ nieprawidłowo zaniechał tego ustalenia, tylko przeszedł nad tą kwestią "do porządku dziennego" i wydał decyzję merytoryczną o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. Okoliczności tej również nie zauważył Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, który jedynie merytorycznie odniósł się do odwołania wskazanej spółki. W tym kontekście należy przypomnieć obu organom, że ustalając, czy wnioskodawcy przysługiwał przymiot strony, należało uwzględnić art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r. poz. 418, ze zm.; dalej: p.b.), stanowiący przepis szczególny względem art. 28 k.p.a. w postępowaniu tak w sprawie dotyczącej udzielenia pozwolenia na budowę, jak i w tejże sprawie prowadzonej w trybie nadzorczym. Należy tu podzielić pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 16 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 1540/08 (Legalis), zgodnie z którym przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest rozpoznanie i rozstrzygnięcie w trybie unormowanym przepisami prawa procesowego prawidłowości rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej materialnej pod kątem kwalifikowanych wad prawnych decyzji administracyjnej kończącej postępowanie zwykłe lub nadzwyczajne (por. B. Adamiak, Przedmiot postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, "Państwo i Prawo" 2001, nr 8, s. 31). Ponieważ postępowanie nadzwyczajne w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę stanowi jedynie odrębną sprawę procesową, a nie materialnoprawną w stosunku do postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę, brak jest racjonalnych przesłanek do ustalenia kręgu stron postępowania nadzwyczajnego inaczej niż w postępowaniu jursydykcyjnym. Status strony postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wyznacza co do zasady treść przepisów kształtujących zakres podmiotowy postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę; powoduje to, że stronami tego postępowania są podmioty, które powinny w tym postępowaniu uczestniczyć ze względu na treść art. 3 pkt 20 w związku z art. 28 ust. 2 p.b. (por. prawomocny wyrok WSA w Warszawie z 30 października 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 661/20, Legalis). 4.4. Reasumując, bez wstępnego ustalenia, czy spółka I. Sp. z o.o. Sp.k. z siedzibą w R. w ogóle miała legitymację do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności, wydanie decyzji merytorycznych z 26 marca 2025 r. i 24 lipca 2025 r. było co najmniej przedwczesne. 4.5. W tym stanie rzeczy – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. – należało orzec, jak w punkcie 1 sentencji. 5. Uchylenie decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z powodów opisanych w punkcie poprzedzającym czyni na tym etapie zbędnym odnoszenie się do zarzutów sformułowanych: a) w skardze spółki I. Sp. z o.o. Sp.k. z siedzibą w R. odnośnie do naruszenia § 3 ust. 1 pkt 58 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. poz. 1839, ze zm.), gdyż kwestia ta – jako dotycząca ewentualnej obrazy prawa materialnego – podlegać mogłaby kontroli sądowoadministracyjnej tylko w razie uznania wskazanego podmiotu za legitymowanego do zainicjowania postępowania nieważnościowego i wydania w jego następstwie decyzji merytorycznej, b) w skardze spółki S. Sp. z o.o. z siedzibą w T. odnośnie do naruszenia art. 157 § 2 w związku z art. 61a § 1 w związku z art. 105 k.p.a. w związku z art. 28 ust. 2 p.b., albowiem jeszcze organy nie przeprowadziły analizy, czy spółka I. Sp. z o.o. Sp.k. z siedziba w R. miała legitymację do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej. 6. Stosownie do art. 153 p.p.s.a. – przy ponownym rozpatrzeniu sprawy – Wojewoda Kujawsko-Pomorski zastosuje się do wyrażonej w niniejszym wyroku oceny prawnej, i w pierwszej kolejności zbada, czy spółka I. Sp. z o.o. Sp.k. z siedzibą w R. ma przymiot strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 p.b. W razie ustalenia, że wskazana spółka przymiotu strony nie posiada, organ wyda postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania na zasadzie art. 61a § 1 k.p.a. Natomiast, gdyby organ uznał przeciwnie, to w uzasadnieniu nowej decyzji (nie przesądzając w tym miejscu jej kierunku) wyraźnie przedstawi w uzasadnieniu motywy, którymi się kierował, uznając legitymację tejże spółki do zainicjowania postępowania nieważnościowego. 6. Rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zawarte w punktach 2 i 3 wynikają z art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2026 r. poz. 118).
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 15 września 2025
- Symbol z opisem
- 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
- Hasła tematyczne
- Administracyjne postępowanie
- Skarżony organ
- Inspektor Nadzoru Budowlanego
- Sędziowie
- Andrzej Nogal Izabela Ostrowska /przewodniczący/ Wojciech Białogłowski /sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c · Dz.U. 2026 poz. 143
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SA/Gd 972/25 · 4 marca 2026
Wyrok WSA w Gdańsku z 4 marca 2026 r., II SA/Gd 972/25 – pozwolenie na budowę
Sygnatura: II OZ 166/26 · 4 marca 2026
Postanowienie NSA z 4 marca 2026 r., II OZ 166/26 – pozwolenie na budowę
Sygnatura: VII SA/Wa 2223/25 · 4 marca 2026
Wyrok WSA w Warszawie z 4 marca 2026 r., VII SA/Wa 2223/25 – pozwolenie na budowę
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny