VII SA/Wa 2214/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Bożena Marciniak, Protokolant spec. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi W. J. na decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] lipca 2016 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania organu I instancji I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej na rzecz W. J. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

VII SA/Wa 2214/16 Uzasadnienie [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...] maja 2016 r. znak: [...] stwierdził z urzędu nieważność decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. Nr [...] nakładającej na G. G., zamieszkałą przy ulicy [...] w E., obowiązek zmiany kierunku otwierania drzwi. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ podał art. 156 § 1 pkt 2 i 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z przepisami art. 3 i 4 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz.U. 2009 r., Nr 178, poz. 1380 ze zm.) zapewnienie wymaganego prawem poziomu ochrony przeciwpożarowej budynku należy do obowiązków jego właściciela. Obowiązek ten może być scedowany w całości lub w części na zarządcę lub użytkownika obiektu na podstawie zawartej umowy cywilnoprawnej ustanawiającej zarząd lub użytkowanie. W ocenie tego organu, skoro budynek, w którym doszło do naruszenia przepisów przeciwpożarowych, znajduje się w zasobach spółdzielni mieszkaniowej, to zgodnie z ustawą o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1222 ze zm.) spółdzielnia ta jako zarządca budynku winna być adresatem decyzji nakładającej obowiązki znajdujące swoją podstawę w ustawie o ochronie przeciwpożarowej. Nałożenie obowiązków na lokatora mieszkania, a nie zarządcę obiektu wskazuje na wystąpienie przesłanki określonej w art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. Jako drugą podstawę stwierdzenia nieważności organ wskazał art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Podkreślił, że wydanie nakazu w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) jest możliwe wyłącznie w przypadku uznania kontrolowanego budynku za zagrażający życiu ludzi. Przesłanki zastosowania tego przepisu nie zostały, w ocenie organu, wykazane. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła W. J.. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej, po rozpatrzeniu odwołania uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji wskazujące, że decyzja Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. Nr [...] została błędnie skierowana do G. G.. W ocenie tego organu podmiotem do którego powinna być skierowana decyzja Komendanta Miejskiego jest spółdzielnia mieszkaniowa jako zarządca budynku. Organ odwoławczy wskazał jednocześnie, iż w jego ocenie również decyzja [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej dotknięta jest wadą nieważności. Jak zauważył organ odwoławczy decyzję tę, zgodnie z rozdzielnikiem doręczono osobom, które nie są stronami postępowania, tj. W. J. oraz I. C.. Osoby te, w ocenie organu, mają jedynie interes faktyczny a nie prawny. Doręczenie decyzji organu pierwszej instancji oznacza, zdaniem tego organu, że decyzja [...] KW PSP z dnia [...] maja 2016 r. spełnia przesłankę nieważności z art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. z uwagi na skierowanie jej do osób niebędących stronami postępowania. Z tych przyczyn, mając na uwadze orzecznictwo sądów administracyjnych, organ zastosował w postępowaniu odwoławczym art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a – uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie organu I instancji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła W. J.. Wskazała, że w jej ocenie obowiązek zdemontowania drzwi wejściowych powinien obciążać G. G. jako inwestora. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna, jednakże z innych przyczyn niż podane w skardze. Zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzja Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej została wydana z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Prawidłowo organ odwoławczy uznał, że przepis ten ma zastosowanie w przypadku stwierdzenia w toku postępowania odwoławczego, że rozpatrywana decyzja dotknięta jest jedną z wad wyliczonych w art. 156 § 1 K.p.a. Prawidłowo również organ odwoławczy wiązał konieczność zastosowania powyższego przepisu w wypadku skierowania decyzji organu pierwszej instancji do osób niebędących stronami postępowania. Wadliwie jednakże organ ten utożsamił doręczenie decyzji osobom niebędącym, w jego ocenie, stronami tj. W. J. oraz I. C. ze skierowaniem decyzji, o którym jest mowa w art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. Na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji stwierdza nieważność decyzji, jeżeli została ona skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. Skierowanie decyzji administracyjnej do osoby niebędącej stroną należy rozumieć jako nałożenie na daną konkretną osobę obowiązków lub przyznanie jej określonych praw w sytuacji, gdy zarówno stan faktyczny sprawy, jak również przepis prawa, nie wskazują i nie przewidują możliwości wydania decyzji w odniesieniu do tej właśnie osoby. Decyzja jako akt stosowania prawa ma, co do zasady, wskazywać jej adresatowi, jakie konsekwencje prawne wiążą się z zastosowaniem przepisu prawa materialnego. W tym znaczeniu, skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną polega na nieprawidłowym określeniu adresata rozstrzygnięcia, a więc wadliwym ustaleniu praw lub obowiązków zawartych w decyzji administracyjnej względem podmiotu, który nie dysponuje interesem prawnym w rozumieniu art. 28 k.p.a. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 107 § 1 k.p.a., nie występuje przesłanka nieważności, w sytuacji gdy organ administracji rozstrzygnął decyzją o prawach i obowiązkach strony postępowania, jednakże decyzję tę doręczył również innemu podmiotowi nieposiadającemu interesu prawnego. Wynika to z faktu, że kwestia doręczenia decyzji (wprowadzenia jej do obrotu prawnego) ma charakter wyłącznie procesowy. Wobec powyższego błędne określenie kręgu podmiotów, którym decyzja jest doręczana może być rozważane jedynie w kontekście naruszenia przez organ administracji art. 109 § 1 i 2 k.p.a. Nie wpływa ona natomiast na poprawność decyzji w sytuacji, gdy decyzja ta zawiera prawidłowe "oznaczenie strony lub stron" (art. 107 § 1 k.p.a.). Takie znaczenie przesłanki nieważności decyzji, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., jest przyjmowane w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 15 września 2011 r. sygn. II OSK 1347/10; wyrok NSA z 25 sierpnia 2010 r. sygn. II OSK 1324/09; wyrok z dnia 15 stycznia 2008 r. sygn. I OSK 1931/06; wyrok NSA z 24 maja 2007 r. sygn. II GSK 400/06). W tym kontekście zwraca uwagę niekonsekwencja organu odwoławczego. Z jednej strony uznaje, że skarżąca W. J. nie ma przymiotu strony, z drugiej, po rozpoznaniu jej odwołania, wydaje decyzję opartą o przepis art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. co oznacza, że rozpoznał odwołanie, w ocenie organu, osoby niebędącej stroną postępowania. Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyrażone w niniejszym uzasadnieniu wyroku. Brak podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] maja 2016 r. z przyczyn wymienionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oznacza, że organ odwoławczy winien ponownie rozpatrzyć odwołanie skarżącej, również w zakresie przysługujących jej uprawnień jako strony postępowania. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a., przy czym na wysokość zasądzonych kosztów składa się opłacony przez skarżącą wpis od skargi.