Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

VII SA/Wa 2095/20

Wyrok WSA w Warszawie z 22 stycznia 2021 r., VII SA/Wa 2095/20 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
22 stycznia 2021
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik ( spr.), , Sędzia WSA Andrzej Siwek, Sędzia WSA Tomasz Janeczko, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi A. D. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]marca 2017 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB", "organ odwoławczy"), postanowieniem z [...] marca 2017 r., znak: [...] - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm., dalej: ,,k.p.a.’’), po rozpatrzeniu zażalenia A. D. (dalej: "skarżąca") na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...]WINB", "organ I instancji") z [...]grudnia 2016 r., znak: [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał, że Starosta [...]decyzją z [...]marca 2013 r., nr [...], zatwierdził projekt budowlany i udzielił [...]sp. z o.o. z siedzibą w [...], pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej wraz z infrastrukturą techniczną obejmującą linie kablowe, złącze kontrolno-pomiarowe zk - sn, plac manewrowy i drogę wewnętrzną na działce nr [...]w miejscowości [...], gm. [...]. Decyzją Starosty [...]z [...]października 2015 r., znak. [...], ww. pozwolenie zostało przeniesione na [...]sp. z o.o. z siedzibą w [...]. Następnie, Starosta [...]decyzją z [...]czerwca 2016 r., nr [...], zmienił własną decyzję z [...]marca 2013 r. o pozwoleniu na budowę w zakresie zmiany w projekcie budowlanym elektrowni wiatrowej: zmiany turbiny wiatrowej, zmiany konstrukcji i wysokości wieży nośnej. Wojewoda [...]decyzją z [...]października 2016 r., znak: [...], stwierdził z urzędu nieważność decyzji Starosty [...]z [...]marca 20013 r. oraz decyzji Starosty [...]z [...]czerwca 2016 r. W uzasadnieniu ww. decyzji wskazał, że decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana w oparciu o uchwałę Rady Miejskiej w [...]z [...]września 2010 r., nr [...], w sprawie zmian w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy [...]obszaru poza granicami administracyjnymi miasta [...] (Dz. Urz. Woj. [...]. z 2010 r., nr [...], poz. [...], dalej: "m.p.z.p."), której nieważność stwierdził WSA w Lublinie wyrokiem z 22 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Lu 369/14. GINB zaznaczył, że decyzja Wojewody z [...]października 2016 r. nie jest ostateczna. [...]WINB decyzją z [...]listopada 2016 r., znak: [...], udzielił pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej elektrowni wiatrowej wraz z infrastrukturą techniczną. Pismem z [...]grudnia 2016 r. skarżąca zwróciła się do [...]WINB z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie rozbiórki elektrowni wiatrowej w miejscowościach [...]oraz [...]na podstawie: a) art. 48 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego wobec stwierdzenia, że co najmniej część robót budowlanych prowadzonych w związku z budową elektrowni wiatrowych wykonana była bez zezwolenia na budowę, lub b) art. 50a pkt 2 Prawa budowlanego wobec stwierdzenia, że prace budowlane były kontynuowane pomimo wstrzymania ich wykonania przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w [...], lub c) art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego wobec stwierdzenia, że po zakończeniu prac budowlanych w związku z budową elektrowni wiatrowych decyzje o pozwoleniu na budowę tych inwestycji zostały wyeliminowane z obrotu prawnego. Postanowieniem z [...]grudnia 2016 r. , znak: [...]- na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. - organ I instancji odmówił skarżącej wszczęcia postępowania w sprawie rozbiórki elektrowni wiatrowej. W uzasadnieniu postanowienia [...]WINB podał, że skarżąca nie posiada interesu prawnego w złożeniu wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie rozbiórki spornej inwestycji. A. D., pismem z [...]stycznia 2017 r., wniosła zażalenie na powyższe postanowienie. GINB, po rozpatrzeniu powyższego zażalenia, ww. postanowieniem z [...] marca 2017 r., utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że skarżąca interes prawny w żądaniu wszczęcia postępowania w sprawie nakazania rozbiórki ww. elektrowni wiatrowej wywodzi z prawa własności nieruchomości położonej w sąsiedztwie przedmiotowej elektrowni. W złożonym zażaleniu (jak i wniosku o wszczęcie postępowania) brak jest jednak informacji na temat tego, które konkretnie nieruchomości należą do skarżącej. [...]WINB podał, że pismem z [...]lutego 2017 r. wezwano A. D. do wykazania interesu prawnego (art. 28 k.p.a.), w oparciu o który domaga się wydania nakazu rozbiórki przedmiotowej elektrowni wiatrowej, w szczególności do wskazania numerów działek znajdujących się w sąsiedztwie ww. elektrowni wiatrowej, w stosunku, do których przysługuje jej prawo własności (lub inne prawo, ze wskazaniem jakie) oraz podania numerów ksiąg wieczystych tych działek. Zaznaczył, że skarżąca nie udzieliła odpowiedzi na ww. wezwanie, w związku z czym rozpatrzono zażalenie w oparciu o posiadany materiał dowodowy. Organ odwoławczy (po sprawdzeniu pod adresem [...]) ustalił, że działka, której przypisany jest adres: [...]ma nr ew. [...] zaś jej odległość w linii prostej od działki nr [...] (na której umieszczona jest przedmiotowa elektrownia) wynosi 1350 m. Wskazał także, że z map [...] wynika, iż działka skarżącej nie sąsiaduje bezpośrednio z działkami gruntu, na którym znajduje się sporna elektrownia. W konsekwencji GINB stwierdził, że właścicielowi działki nr ew. [...] nie przysługuje interes prawny do żądania wszczęcia postępowania w sprawie spornej elektrowni wiatrowej w trybie art. 48-51 Prawa budowlanego. Organ odwoławczy podniósł również, że nie sposób przyjąć, iż interes prawny w niniejszej sprawie wynika z przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przedmiotowa elektrownia została wybudowana na podstawie decyzji Starosty [...]z [...] marca 2013 r. o pozwoleniu na budowę. Nie stwierdzono wygaśnięcia tej decyzji. Obecnie toczy się przed GINB postępowanie odwoławcze od decyzji z [...] października 2016 r., w której Wojewoda [...], stwierdził z urzędu nieważność decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę przedmiotowej elektrowni wraz z infrastrukturą techniczną (wraz z decyzją ją zmieniającą). Wskazana decyzja Wojewody [...] nie jest ostateczna. W związku z czym decyzje Starosty [...] z [...] marca 2013 r. oraz z [...] czerwca 2016 r. nadal funkcjonują w obrocie prawnym. W ocenie organu odwoławczego na obecnym etapie nie sposób również przyjąć, że obiekt budowlany wybudowany na podstawie obowiązującego pozwolenia na budowę, był wybudowany niezgodnie z ustaleniami m.p.z.p. w dniu wydania tego pozwolenia. Wpływ stwierdzenia nieważności przez WSA w Lublinie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na samo pozwolenie na budowę, będzie przedmiotem rozważań GINB w postępowaniu odwoławczym od decyzji Wojewody [...]z [...] października 2016 r. GINB podkreślił, że w przedmiotowej sprawie interesu prawnego nie można także wywodzić z norm prawnych zawartych w ustawie z 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz.U. z 2016 r., poz. 961). Ustawa ta określa warunki lokalizacji i budowy elektrowni wiatrowych oraz warunki lokalizacji elektrowni wiatrowych w sąsiedztwie istniejącej albo planowanej zabudowy mieszkaniowej (art. 1 ust. 1). W art. 4 ww. ustawy określono odległość w jakiej mogą być budowane i lokalizowane względem siebie elektrownie wiatrowe i budynki mieszkalne albo budynki o funkcji mieszanej, w skład której wchodzi funkcja mieszkaniowa. Jednakże, przepisy dotyczące lokalizacji elektrowni wiatrowych wprowadzone ww. ustawą o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, nie mają zastosowania do elektrowni, których lokalizacja została już ustalona przed dniem wejścia w życie ww. ustawy. Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 ww. ustawy pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowych, wydane przed dniem wejścia w życie ww. ustawy, podobnie jak pozwolenia na budowę dotyczące budynków mieszkalnych, zachowują swoją moc, z tym że w przypadku elektrowni wiatrowych jest to uzależnione od tego, czy w ciągu 3 lat od dnia wejścia w życie ustawy wydana została decyzja o pozwoleniu na użytkowanie. Organ zaznaczył, że w przypadku elektrowni wiatrowej w [...] pozwolenie na budowę zostało wydane w 2013 r., a pozwolenie na użytkowanie elektrowni zostało wydane w ciągu 3 lat od dnia wejścia w życie ww. ustawy. Pozwolenie na budowę przedmiotowej elektrowni zachowuje więc swoją moc, w związku z czym usytuowanie przedmiotowej elektrowni nie może być oceniane na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. Zdaniem GINB, interes prawny skarżącej nie wynika także z przepisu art. 144 kodeksu cywilnego, zgodnie z którym właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które zakłócałyby korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Skutki korzystania z nieruchomości polegające na oddziaływaniu na okoliczne nieruchomości określane są jako immisje. Skarżąca powołując się na przepisy regulujące ochronę prawa własności w pierwszej kolejności winna wykazać, że jest właścicielem działki sąsiadującej z działką, na której znajduje się przedmiotowa elektrownia, czego nie uczyniła. Zdaniem GINB, prawo własności działki nr ew. [...] nie jest ograniczane przez zakłócenia - immisje wynikające ze sposobu korzystania z działki nr [...]w miejscowości [...], w tym immisję pośrednią materialną, jaką jest wskazany przez skarżącą hałas. Organ odwoławczy podał również, że w decyzji Burmistrza [...]z [...]lutego 2009 r., znak: [...] (określającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia, polegającego na budowie elektrowni wiatrowej) wskazano, że ponadnormatywna emisja hałasu powodowana pracą turbiny wiatrowej będzie w trakcie dnia wynosić 281 m i 731 m podczas nocy. Emisja ta nie powinna więc docierać do nieruchomości położonej 1350 m od elektrowni. GINB nie podzielił stanowiska skarżącej, że można wywodzić interes prawny w postępowaniu rozbiórkowym z art. 144 k.c. w sytuacji, gdy zakłócenia z nieruchomości wyjściowej (np. hałas) nie przekraczają dopuszczalnych norm. Interes prawny oznacza ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby. Organy nadzoru budowlanego nie są kompetentne, aby nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego, w przypadku, gdy został on wybudowany w sposób nienaruszający przepisów techniczno-budowlanych, ale mimo to oddziaływujący na inne nieruchomości. Stąd, nawet gdyby skarżąca słyszała przedmiotową elektrownię na terenie swojej nieruchomości, ale poziom hałasu nie przekraczałby dopuszczalnych norm, nie byłoby podstaw do nakazania rozbiórki przedmiotowego obiektu. Skarżąca nie mogłaby więc uzyskać w wyniku działania organu, tj. przeprowadzenia postępowania w trybie art. 48 lub 50-51 Prawa budowlanego, zaspokojenia swojej potrzeby, jaką jest zaniechanie zakłóceń nie przekraczających dopuszczalnych norm. To samo dotyczy immisji pośrednich niematerialnych (np. poczucia estetyki). Nie można uzyskać orzeczenia nakazującego rozbiórkę obiektu budowlanego w trybie przepisów Prawa budowlanego z tego powodu, że jak wskazuje skarżąca; "osoby mieszkające co najmniej w promieniu 2 kilometrów od planowanej inwestycji, zamiast cieszyć się z widoku spokojnej okolicy i obrazów charakterystycznych dla polskiej wsi i małych miejscowości, każdego dnia zmuszone są znosić widok elektrowni wiatrowej. W ocenie GINB, zakłócanie krajobrazu przez widok elektrowni nie stanowi niedopuszczalnej immisji pośredniej. Widok elektrowni wiatrowej nie wpływa na możliwość rozporządzania nieruchomością przez skarżącą, ani nie zakłóca korzystania z niej. Skarżąca nie wykazała, że przysługuje jej prawo własności do nieruchomości sąsiadującej, bezpośrednio lub pośrednio, z nieruchomością, na której znajduje się przedmiotowa elektrownia. Nawet zakładając (tak jak uczynił organ wojewódzki), że skarżącej przysługuje prawo własności działki, do której przypisany jest adres zamieszkania [...], nie ma ona atrybutu strony w postępowaniu o nakazanie rozbiórki elektrowni wiatrowej w Wierzbówce. Organ odwoławczy zaznaczył, że skoro na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty – należało przyjąć, że w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 k.p.a., organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się bowiem aktem formalnym, a nie merytorycznym. Na powyższe postanowienie GINB z [...]marca 2017 r., znak: [...] A. D. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a., polegające na uznaniu, że skarżąca nie posiada interesu prawnego w żądaniu wszczęcia postępowania w sprawie nakazania rozbiórki przedmiotowej elektrowni wiatrowej. Podniosła, że art. 61 a § 1 k.p.a. ma zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy oczywistym jest, że z żądaniem wszczęcia postępowania występuje podmiot niemający charakteru strony i nie wymaga to poczynienia dodatkowych ustaleń i wyjaśnień. Zwróciła uwagę, że organ podjął czynności wyjaśniające w tej sprawie, tak więc nie był oczywisty brak oddziaływania elektrowni na jej nieruchomość. Czynności wyjaśniające nie zostały przeprowadzone w sposób wyczerpujący i wszechstronny. W obszernym uzasadnieniu skarżąca przede wszystkim ponowiła argumentację zawartą w zażaleniu. W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej oddalenie. Wyrokiem z 6 marca 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 1219/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Sądu I instancji wniósł GINB. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 13 listopada 2020 r., sygn. akt II OSK 1677/18, uchylił zaskarżony wyrok WSA w Warszawie z 6 marca 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 1219/17 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu Sądowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na wstępie wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydając niniejszy wyrok związany jest powołanym wyżej wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2020 r., sygn. akt II OSK 1677/18. Zgodnie bowiem z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") sąd któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Związanie Sądu w rozumieniu powyższego przepisu oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych – sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2006 r., sygn. akt I FSK 506/05, Nr LEX 187499). Istnieje możliwość odstąpienia od zawartej w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni prawa ale może to wystąpić jedynie w sytuacjach wyjątkowych, w szczególności, jeżeli stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy prawa odmienne od wcześniej wyjaśnionych przez Naczelny Sąd Administracyjny, jak również w przypadku, gdy przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny zostanie wydana przez ten Sąd uchwała w innej sprawie w trybie art. 269 p.p.s.a. zawierająca odmienną wykładnię prawa albo zmienił się stan prawny i to jedynie w odniesieniu do przepisów proceduralnych. Żadna z tych sytuacji nie wystąpiła w rozpatrywanej sprawie. Dlatego też, rozpatrując ponownie sprawę, wojewódzki sąd administracyjny związany jest nie tylko wykładnią prawa dokonaną przez sąd kasacyjny, ale również wyrażonymi w orzeczeniu tego sądu ocenami prawnymi i wskazaniami co do dalszego postępowania. Kontrolując ponownie postanowienie GINB z [...]marca 2017 r., utrzymujące w mocy postanowienie [...]WINB z [...]grudnia 2016 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie nakazu rozbiórki elektrowni wiatrowej zlokalizowanej na działce nr [...]w miejscowości [...]– Sąd uznał, że skarga jest niezasadna. I tak, Naczelny Sąd Administracyjny uchylając wyrok Sądu I instancji z 6 marca 2018 r. i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania wskazał w uzasadnieniu, że "(...) GINB trafnie uznał, że możliwe jest merytoryczne rozpatrzenie zagadnienia interesu prawnego skarżącej w odniesieniu do zakreślonego jej wnioskiem przedmiotu sprawy. Koniecznym warunkiem sanowania trwającej procedury było umożliwienie skarżącej obrony swych praw poprzez udział w postępowaniu zażaleniowym. GINB, pismem z [...]lutego 2017 r., wezwał skarżącą do wykazania interesu prawnego. Z możliwości tej skarżąca nie skorzystała. Organ zażaleniowy, mimo braku reakcji skarżącej, uzupełnił materiał dowodowy. Ustalił jaka nieruchomość, stanowiąca własność skarżącej, może być rozważana jako ta, na którą może oddziaływać inwestycja. Ustalił odległość między działkami oraz przytoczył ustalenia z decyzji środowiskowej. Odnotował, że decyzja o pozwoleniu na budowę z [...]marca 2013 r. oraz decyzja (zmieniająca tę decyzję) z dnia [...]czerwca 2016 r., w dalszym ciągu funkcjonują w obrocie prawnym. (...) Ustalenia te pozwalały na ocenę posiadania przez skarżącą interesu prawnego we wszczęciu postępowań wskazanych we wniosku. Zastosowanie formy postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania zamiast decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego nie miało więc istotnego wpływu na wynik sprawy. Kontrola zaskarżonego postanowienia powinna zostać dokonana pod względem merytorycznym, a zatem powinna polegać na zbadaniu stanowiska organów co do posiadania przez skarżącą interesu prawnego w sprawie. (...) Zawarta w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wypowiedź GINB o braku interesu prawnego, w sytuacji, gdy nie doszło do przekroczenia dopuszczalnych norm jest błędna. Wypowiedź ta, jakkolwiek błędna, miała jednak, jak to określił sam GINB, charakter marginalny. Z całości uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oraz z powyższych rozważań wynika, że nie miała ona decydującego wpływu na ocenę przez GINB, legitymacji skarżącej do uruchomienia postępowania administracyjnego w przedmiocie wskazanym we wniosku. Sąd odwoławczy podkreślił, że "ponownie rozważyć należy posiadanie przez skarżącą interesu prawnego w świetle art. 4 ust. 1 ustawy z 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 961 ze zm. - obecnie: Dz. U. z 2020 r. poz. 981 ze zm.). GINB rozważył te kwestię. Sąd pierwszej instancji nie podzielił stanowiska skarżącej, wskazując, że unormowanie art. 4 ust. 1 tej ustawy wprowadza ograniczenia co do przyszłych inwestycji budowlanych obejmujących budowę nowego obiektu budowlanego, nie zaś jego rozbudowę, przebudowę, czy nadbudowę." Dalej NSA wskazał, że "nie kwestionując zastosowania art. 4 ust. 3 omawianej ustawy do sytuacji faktyczno - prawnych wskazanych w hipotezie tej normy, należy jednak podkreślić, że w dotychczasowym orzecznictwie posługiwano się pojęciem ograniczeń w zagospodarowaniu nieruchomości wynikających z wejścia ustawy w życie (patrz m.in. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 1697/17; wyrok NSA z dnia 26 września 2018 r., sygn. akt II 106/18; wyrok NSA z dnia 26 lutego 2020 r., sygn. akt II OSK 1503/18). Stanowisko to znajduje umocowanie w treści art. 4 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1-3 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego postanowienia). Pogląd ten był prezentowany na tle postępowań o pozwolenie na budowę elektrowni wiatrowej oraz postępowań o stwierdzenie nieważności takiego pozwolenia. W niniejszej sprawie należy tę kwestię rozważyć na tle podstawy materialnej podanej we wniosku." Dalej NSA stwierdził, że "(...) Niezależnie od podkreślanego w niniejszych rozważaniach związku między przedmiotem sprawy i interesem wnioskodawczym w załatwieniu sprawy objętej tym przedmiotem, kwestia materialnoprawna ma znaczenie autonomiczne, wpływające na możliwość wszczęcia postępowania. W okolicznościach niniejszej sprawy, możliwość wszczęcia postępowania ukierunkowanego na rozbiórkę obiektu budowlanego jest ponadto uwarunkowana, funkcjonowaniem w obrocie prawnym decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Utrwalone jest stanowisko, według którego, nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 oraz 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.), jeżeli została wydana ostateczna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego (...). W tym miejscu wskazania również wymaga, że Sądowi znane jest z urzędu, że wyrokiem z dnia 9 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1328/18 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną A. D. od wyroku WSA w Warszawie z dnia 17 stycznia 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 637/17 w sprawie ze skargi skarżącej na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] stycznia 2017 r., znak: [...]. Tą ostatnia decyzją GINB umorzył postępowania odwoławcze od decyzji [...]WINB z [...]listopada 2016 r. znak: [...]w przedmiocie udzielenia [...]sp. z.o.o. z siedzibą w [...]pozwolenia na użytkowanie: elektrowni wiatrowej wraz z infrastrukturą techniczną. W konsekwencji, zdaniem Sądu, zaistniała w sprawie przeszkoda przedmiotowa, która uzasadnia odmowę wszczęcia postępowania. Skoro bowiem wykonywanie robót w warunkach dysponowania pozwoleniem na budowę, o którym mowa w art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, zostało rozstrzygnięte ostateczną decyzją o pozwoleniu na użytkowanie, to do czasu ewentualnego wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego, nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie samowoli budowlanej (art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego). Prowadzenie takiego postępowania stanowiłoby, w odniesieniu do decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego, naruszenie zasady trwałości decyzji ostatecznej (art. 16 K.p.a.). Warto zauważyć, że rozumowanie prowadzące do powyższego stanowiska jest zbieżne z poglądami wyrażanymi w orzecznictwie na tle możliwości prowadzenia postępowania naprawczego na podstawie art. 50-51 Prawa budowlanego, po wydaniu w stosunku do tego samego obiektu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (patrz: wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2015 r., sygn. akt II OSK 201/15, ONSA i WSA 2017/3/49). W rezultacie należy uznać, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego przesądza o zgodności z prawem wzniesionego obiektu i czyni bezprzedmiotowym ewentualne niezakończone postępowanie nadzorcze dotyczące procesu budowlanego oraz ma takie znaczenie, że wzniesione obiekty budowlane nie mogą podlegać ponownemu sprawdzeniu (pod kątem legalności wybudowania) przez organy nadzoru budowlanego (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2018 r. sygn. II OSK 807/16). Bezprzedmiotowość postępowania w ujęciu przedmiotowym skutkuje więc zastosowaniem art. 105 § 1 k.p.a. i jak zaznaczył NSA zastosowanie formy postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania zamiast decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Informacje o sprawie

Data wpływu
23 listopada 2020
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Sędziowie
Andrzej Siwek Marta Kołtun-Kulik /przewodniczący sprawozdawca/ Tomasz Janeczko

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny