VII SA/Wa 2084/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA – Justyna Wtulich – Gruszczyńska po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. L. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 listopada 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 598/20 postanawia: I. odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego; II. zwrócić M. L. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi o wznowienie postępowania sądowego.

M. L. (dalej: "Skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 listopada 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 598/20. W skardze skarżąca wskazała jako podstawę wznowienia art. 273 § 2 p.p.s.a. w związku z ujawnieniem nowych, istotnych dowodów mających fundamentalne znaczenie dla sprawy ochrony konserwatorskiej Miasta S. Jako nowy dowód Skarżąca wskazała materiały Biura Planowania Przestrzennego w G. z 1980 r. Podała, że w zeszycie nr 2 znajduje się opracowanie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków zatytułowane "Konserwatorskie Aspekty Ochrony i Kształtowania Dziedzictwa Kulturowego S.", gdzie na pierwszej stronie opracowania zawarte są istotne informacje nieznane Sądowi w dniu wydania wyroku. Informacje te świadczą o nieprawomocnym uchyleniu ostatecznej decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z [...] kwietnia 1975 r., nr [...] przez Wojewodę [...] decyzją z [...] maja 1975 r., co nastąpiło na wniosek Naczelnika Miasta S. z 6 maja 1975 r. Autor opracowania stwierdza, że "decyzja ta nadal zachowała moc obowiązującą w świetle ciągle jeszcze obowiązującego k.p.a., nie ma możliwości uchylenia raz wydanej ostatecznej decyzji w administracyjnym toku instancji/Generalnego Konserwatora Zabytków". Skarżąca podniosła, że ostateczna decyzja Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z [...] kwietnia 1975 r. w świetle przepisów k.p.a. nie została prawomocnie unieważniona, natomiast kolejna decyzja w tej samej sprawie sporządzona przez WKZ w [...] z [...] lutego 1979 r., nr [...] została podjęta z naruszeniem prawa, ze względu na obowiązującą ostateczną decyzję z [...] kwietnia 1975 r. o wpisie S. do wojewódzkiego rejestru zabytków. Skarżąca zarzuciła, że podczas prowadzonego postępowania sądowego pod sygn. akt VII SA/Wa 598/20 Sąd nie przeprowadził badania w sprawie uzyskania dowodów prawomocnego unieważnienia decyzji ostatecznej WKZ w [...] z [...] kwietnia 1975 r. i nie ustalił statusu prawnego przedmiotowej decyzji, co stanowi rażącą wadę postępowania zakończonego wyrokiem z 12 listopada 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skargę o wznowienie należało odrzucić z powodu braku ustawowych podstaw do wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem prawnym, który może być zastosowany wyłącznie z powodów nadzwyczajnych, ściśle określonych w ustawie. Zgodnie z art. 270 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 dalej: "p.p.s.a."), w przypadkach przewidzianych w dziale VII tej ustawy można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Nie jest to "zwykły" środek odwoławczy (zaskarżenia), zaś przesłanki wznowienia postępowania sądowego zostały sformułowane w sposób odmienny od przesłanek skargi kasacyjnej. W myśl art. 280 § 1 p.p.s.a. sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę o wznowienie odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Podanie podstawy wznowienia następuje poprzez powołanie i wyraźne określenie, które z podstaw wymienionych w art. 271-273 p.p.s.a. uzasadniają wznowienie postępowania w danej sprawie. Natomiast, uzasadnienie podstawy wznowienia powinno polegać na dokładnym i precyzyjnym określeniu zarówno okoliczności wskazujących na istnienie powołanej podstawy wznowienia, jak i (przy przyczynach restytucyjnych) wpływu na rozstrzygnięcie, jaki wywiera istnienie tych okoliczności (zob. H. Knysiak-Molczyk (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 677). Zatem pierwszą czynnością sądu jest wstępne badanie skargi o wznowienie postępowania na posiedzeniu niejawnym pod względem formalnym. Sąd bada, czy skarga o wznowienie postępowania jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Przy czym samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający ustawie nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Dlatego też konieczne jest zbadanie, czy twierdzenia skargi będą stanowiły ustawową podstawę wznowienia postępowania (por. postanowienie NSA z 17 kwietnia 2007 r., sygn. akt I FSK 607/06, LEX nr 341337; postanowienie WSA w Warszawie z 26 kwietnia 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 667/06, LEX nr 337773 i postanowienie WSA w Gdańsku z 9 czerwca 2005 r., sygn. akt I SA/Gd 730/04, LEX nr 220331). Niespełnienie choćby jednego z wymienionych warunków powoduje niemożność merytorycznego rozpoznania sprawy, a w konsekwencji odrzucenie skargi o wznowienie postępowania. Skarga o wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie oparta została na podstawie określonej w art. 273 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. W piśmiennictwie wskazuje się, że w przepisie tym chodzi o takie okoliczności faktyczne i dowody, które istniały w czasie trwania postępowania, którego wznowienia strona się domaga, ale nie były znane stronom i z tego tylko względu nie mogły one z nich skorzystać. Środkiem dowodowym, o którym mowa w art. 273 § 2 p.p.s.a. może być każdy środek, który zgodnie z prawem służyć może wykazaniu konkretnego faktu. Okolicznością faktyczną jest zaś zdarzenie, fakt lub wydarzenie zaistniałe w sensie fizycznym lub ich niewystąpienie. Okoliczności te i dowody muszą być przy tym tego rodzaju, że ich znajomość w dacie wydania prawomocnego orzeczenia mogłaby spowodować wydanie rozstrzygnięcia odmiennej treści. Zgodnie z orzecznictwem sądów oraz poglądami doktryny, brak ustawowych podstaw wznowienia nie wynika tylko z braku przytoczenia określonego przepisu, ale również z braku okoliczności pozwalających na ustalenie, że w konkretnej sprawie wskazana podstawa wznowienia postępowania istnieje. Jeżeli już z samego uzasadnienia skargi wynika, że podnoszona podstawa wznowienia postępowania nie zachodzi, to taka skarga, jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia, podlega odrzuceniu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 sierpnia 2006 r., sygn. akt I OSK 1006/06, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie nie zostały spełnione przesłanki dopuszczalności wznowienia postępowania sądowego. Rozpatrywana skarga o wznowienie postępowania sądowego nie opiera się bowiem na ustawowej podstawie wznowienia. Odnosząc powyższe wymogi do okoliczności niniejszej sprawy trzeba stwierdzić, że skarżąca wprawdzie powołała podstawę wznowienia z art. 273 § 2 p.p.s.a., ale przedstawiona w skardze o wznowienie postępowania argumentacja, nie uzasadnia w żadnym stopniu wznowienia postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem Sądu z 12 listopada 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 598/20. W przedmiotowej sprawie, Skarżąca wskazała, że w dniu 7 czerwca 2023 r. uzyskała dostęp do materiałów Biura Planowania Przestrzennego w G. z 1980 r. z których wynika, że decyzja WKZ w [...] z [...] kwietnia 1975 r., nr [...] nie została prawomocnie unieważniona. Natomiast kolejna decyzja podjęta w tej samej sprawie przez WKZ w [...] z [...] lutego 1979 r. została podjęta z naruszeniem prawa, ze względu na obowiązującą w obrocie prawnym ostateczną decyzję organu z [...] kwietnia 1975 r. o wpisie S. do wojewódzkiego rejestru zabytków. W ocenie Skarżącej, Sąd wydając wyrok w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 598/20 nie przeprowadził badania w sprawie uzyskania dowodów potwierdzających prawomocne unieważnienie decyzji ostatecznej WKZ w [...] z [...] kwietnia 1975 r. i nie ustalił statusu prawnego tej decyzji, co stanowi rażącą wadę postępowania zakończonego wyrokiem Sądu z 12 listopada 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 598/20. Zaznaczyć należy, że Skarżąca powołuje się na dokument który istniał już w dacie orzekania przez tut. Sąd., tj. materiały Biura Planowania Przestrzennego w G. z 1980 r. Ponadto, wyrokiem z 12 listopada 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 598/20 Sąd oddalił skargi B. J. i M. L. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 3 lutego 2020 r., utrzymująca w mocy decyzję własną z 16 kwietnia 2018 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności własnej decyzji z 9 marca 2010 r., którą organ stwierdził nieważność decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z [...] lutego 1979 r., (dalej jako : "WKZ w [...]") o wpisie do rejestru zabytków zespołu urbanistyczno-krajobrazowego miasta S., w części. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał, że "...uznał za prawidłowe stanowisko Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, który w orzeczeniu z 9 marca 2010 r. stwierdził, że decyzja WKZ w [...] z [...] lutego 1979 r. dotknięta jest ciężką wadą kwalifikowaną, określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.". Stwierdzić zatem należy, że przedmiotem kontroli Sądu ww. wyroku była decyzja wydana w jednym z nadzwyczajnych trybów tj. nieważnościowym, w którym kontrolowana była decyzja stwierdzającą nieważność decyzji WKZ w [...] z [...] lutego 1979 r. W postępowaniu tym nie była jednak kontrolowana decyzja WKZ w [...] z [...] kwietnia 1975 r., nr [...] lecz decyzja WKZ w [...] z [...] lutego 1979 r. Podkreślić należy, że podstawą do wznowienia postępowania sądowego jest późniejsze wykrycie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Bez wątpienia takim dokumentem, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy nie są materiały Biura Planowania Przestrzennego w G. z 1980 r. na które powołuje się Skarżąca w skardze. Z przedstawionych powyżej względów, uznając, że skarga o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem z 12 listopada 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 598/20 jest niedopuszczalna, Sąd na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O zwrocie Skarżącej uiszczonego wpisu sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.