VII SA/Wa 2058/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Antas po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.P. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi W. P. na decyzję M. W.I. N. B. z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

W. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: [...] ) z [...] września 2020 r. nr [...] , którą utrzymana w mocy została decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. [...] .z [...] sierpnia 2020 r. nr [...] nakazująca skarżącemu jako inwestorowi dokonanie całkowitej rozbiórki tymczasowego obiektu budowlanego konstrukcji drewnianej o wymiarze rzutu [...] m x [...] m znajdującego się na działce nr ew. [...] położonej w miejscowości B. , gmina S. . W skardze skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając go, skarżący podniósł, że wykonanie obowiązków nałożonych decyzją przed rozstrzygnięciem sprawy w postępowaniu sądowoadministracyjnym wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Wskazał, że uwzględnienie skargi przez Sąd spowoduje problem "przywrócenia stanu poprzedniego, co niewątpliwie będzie wiązało się z koniecznością poniesienia znacznych kosztów." Skarżący odniósł się również do specyfiki decyzji administracyjnych wydanych w przedmiocie nakazu rozbiórki. Podnosząc aspekt finansowy, który, jego zdaniem, uzasadnia wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, skarżący podkreślił, że konieczność realizacji nałożonych na niego obowiązków może sięgnąć 35% wartości całego przedsięwzięcia. W tym zakresie wnioskodawca przedstawił potencjalny kosztorys demontażu szopy narzędziowej (kwota 4040,00 zł) oraz operacji ponownego jej montażu (kwota 1400 zł), akcentując, że koszty te są, w jego ocenie, niepotrzebnym i zbędnym wydatkiem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej: p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności konieczne jest spełnienie przynajmniej jednej z przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a., przy czym ciężar wykazania ich istnienia spoczywa na skarżącym. By przesłanki te mogły skutkować przyznaniem ochrony tymczasowej, wnioskodawca musi nie tylko powołać się na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, ale również wykazać związek, jaki zachodzi pomiędzy tymi negatywnymi stanami rzeczy, których chce uniknąć, a aktem objętym skargą. Mając na uwadze użyte w art. 61 § 3 p.p.s.a. zwroty nieostre, Sąd zauważa, że w dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym są one rozumiane w sposób zakładający, iż zagrożenie wyrządzenia znacznej szkody odnosić należy do szkody (majątkowej lub niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia (por. postanowienie NSA z 21 lipca 2020 r. sygn. I OZ 441/20; postanowienie NSA z 26 listopada 2019 r. sygn. I OZ 1094/19). Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne następstwa, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z 10 czerwca 2020 r. sygn. II OZ 346/20). W rozpatrywanej sprawie Sąd uznał, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Należy podkreślić, że samo powołanie się na konsekwencje w sferze finansowej nie uprawnia do oceny, że wykonanie kwestionowanej decyzji skutkować może wyrządzeniem stronie znacznej szkody w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Co więcej, jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 8 stycznia 2015 r. sygn. II OZ 1374/14, okoliczność poniesienia kosztów związanych z realizacją decyzji nie wpływa bezpośrednio na konieczność wstrzymania jej wykonania. Dopiero konkretnie określona wysokość tych kosztów w zestawieniu z sytuacją finansową strony mogłaby dać podstawę do wstrzymania decyzji podlegającej kontroli sądowej (por. postanowienie NSA z 16 października 2019 r. sygn. II OZ 930/19; postanowienie NSA z postanowienie NSA z 5 marca 2013 r. sygn. II OSK 414/13; postanowienie NSA z 1 sierpnia 2012 r. sygn. II OZ 664/12). Pogląd ten w dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym jest bezpośrednio odnoszony również do kosztów dokonania robót rozbiórkowych wywołanych wydanym przez organ nadzoru budowlanego nakazem rozbiórki (por. postanowienie NSA z 4 listopada 2020 r. sygn. II OZ 917/20; postanowienie NSA z 29 października 2020 r. sygn. II OZ 919/20). Mimo że skarżący sporządził kosztorys konkretyzujący skutki finansowe wykonania obowiązków wynikających z decyzji [...], to brak przedstawienia sytuacji materialnej, w jakiej znajduje się wnioskodawca, uniemożliwia Sądowi dokonanie kompletnej oceny zasadności wskazanej przez niego przesłanki, a w konsekwencji nie pozwala ocenić, czy uszczerbek finansowy w majątku skarżącego stanowiłby szkodę o znacznym charakterze. Nie może bowiem budzić wątpliwości wniosek, że wynikające z kosztorysu koszty, abstrahując w tym miejscu od oceny tego, czy można je traktować jako koszty rynkowe zleconych prac, jeżeli oparte są na ofercie tylko jednego przedsiębiorcy, nie wskazują na obciążenie przekraczające w typowych warunkach poziom wydatków możliwych do udźwignięcia. Ocena ta wypływa z uznania, że nałożony na skarżącego obowiązek, uwzględniając jego przedmiot, zasadniczo nie generuje zaangażowania szczególnych sił i środków. Odnosząc się do argumentu skarżącego i przytoczonych przez niego poglądów judykatury dotyczących specyfiki decyzji wydawanych w przedmiocie nakazu rozbiórki, Sąd wskazuje, że choć stwierdzenie, iż rozbiórka obiektu budowlanego może spowodować trudne do odwrócenia skutki, jest zasadne, to należy je odnosić do konkretnej sprawy i nie należy traktować każdej decyzji nakazującej rozbiórkę jako aktu wymagającego wstrzymania jego wykonania. W przytoczonym przez skarżącego postanowieniu z [...] kwietnia 2013 r. sygn. akt II OSK 856/13 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że trudne do odwrócenia skutki w rozumieniu przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. mają miejsce, gdy przywrócenie stanu pierwotnego jest niemalże niemożliwe z powodu konieczności przeznaczenia ogromnych, często niewspółmiernych do osiągniętych korzyści, środków finansowych oraz sił na ten cel. Ponadto, wykonanie decyzji w przedmiocie nakazu rozbiórki powinno cechować się przymiotem nieodwracalności. W tym samym orzeczeniu Naczelny Sąd Administracyjny również zauważył, do czego odnosiły się wcześniej przedstawione wyjaśnienia, że nie każda grożąca szkoda wynikająca z wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę będzie znaczna, a tylko taka warunkuje wstrzymanie wykonania decyzji. Podzielając przedstawione poglądy, Sąd stwierdza, że wykonanie decyzji nakazującej rozbiórkę tymczasowego obiektu budowlanego konstrukcji drewnianej ("szopy narzędziowej") nie stworzy nieodwracalnych skutków i nie powoduje sytuacji, by szczególnie utrudnione było doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, jeżeli ocena sądowa decyzji [...] z [...] września 2020 r. będzie skutkowała podważeniem zaskarżonego aktu. Wniosek ten wynika już z samej analizy pozycji objętych przedstawionym kosztorysem, w którym zestawiony został koszt "operacji demontażu" z kosztem "ponownego montażu" szopy, uwzględniającym rozbieralność elementów konstrukcyjnych obiektu, co każe kwestię tę uznawać za niesporną w sprawie. Na marginesie powyższych uwag Sąd dodatkowo wskazuje, że rozpatrując wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ocenie podlega wyłącznie zasadność tego wniosku oraz zaistnienie przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania rozstrzygnięcia organu. Podnoszone przez skarżącego zastrzeżenia dotyczące zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej nie wpływają tym samym na ocenę zasadności udzielenia ochrony tymczasowej, gdyż zarzuty te mogą być rozpatrzone przez Sąd dopiero w momencie rozpatrywania skargi strony na wydany przez organ nadzoru budowlanego akt. W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.