VII SA/Wa 2040/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska- Rzepecka (spr.), , Sędzia WSA Mirosław Montowski, Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi P. J. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 lipca 2021 r. znak: DOA.7111.180.2021.JWO w przedmiocie zawieszenia postępowania odwoławczego oddala skargę

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżonym postanowieniem z 14 lipca 2021 r., nr DOA.7111.180.2021.JWO, po rozpoznaniu zażalenia P. J. (dalej: "skarżący"), utrzymał w mocy postanowienie Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z 13 maja 2021 r., nr WIN-II.7840.4.54.2021 w przedmiocie zawieszenia postępowania odwoławczego. Powyższe postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym sprawy. Prezydent O. decyzją z [...] lipca 2020 r., nr [...], zatwierdził projekt budowlany i udzielił W. J. pozwolenie na budowę budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej (4 szeregi po 6 budynków oraz 3 szeregi po 4 budynki) i bliźniaczej (2 zespoły) wraz z zewnętrzną instalacją gazu i elektryczną, na działce nr ew. [...], obręb [...] przy ul. [...] w O. Decyzja ta stała się ostateczna. Postanowieniem z [...] listopada 2020 r. Prezydent O., na wniosek skarżącego, wznowił postępowanie zakończone ww. decyzją z [...] lipca 2020 r. Decyzją z [...] marca 2021 r., nr [...] Prezydent O. odmówił uchylenia, po wznowieniu, decyzji ostatecznej Prezydenta O. z [...] lipca 2020 r. 31 marca 2021 r. do Wojewody Warmińsko-Mazurskiego wpłynął wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta O. z [...] lipca 2020 r. Następnie 7 kwietnia 2021 r. (data wpływu do Wojewody Warmińsko-Mazurskiego) skarżący złożył odwołanie od decyzji z [...] marca 2021 r., odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej Prezydenta O. z [...] lipca 2020 r. Wojewoda Warmińsko-Mazurski pismem z 20 kwietnia 2021 r., znak: WIN-II.7840.4.50.2021, zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Prezydenta O. z [...] lipca 2020 r. Postanowieniem z 13 maja 2021 r., nr WIN-II.7840.4.54.2021, Wojewoda Warmińsko-Mazurski, zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie rozpatrzenia odwołania skarżącego od decyzji Prezydenta O. z [...] marca 2021 r. Na powyższe postanowienie Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z 13 maja 2021 r., skarżący wniósł zażalenie. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w Warszawie powołanym na wstępie zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z 13 maja 2021 r. W uzasadnieniu postanowienia wyjaśnił, że uruchomienie trybu wznowieniowego i trybu stwierdzenia nieważności decyzji powoduje odmienne następstwa prawne dla weryfikowanej decyzji i sprawy administracyjnej. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ono zapadło, było dotknięte co najmniej jedną z kwalifikowanych wadliwości procesowych wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1 k.p.a. Stwierdzenie nieważności decyzji oznacza, iż weryfikowana decyzja jest dotknięta ciężką wadliwością od chwili jej wydania (skutek ex tunc). Wobec tego, że zastosowanie trybu stwierdzenia nieważności decyzji powoduje następstwa prawne dalej idące niż zastosowanie trybu wznowienia postępowania, należy dać priorytet pierwszemu z nich. Z tego względu wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, w trakcie toczącego się już postępowania w sprawie wznowienia powoduje w zasadzie konieczność zawieszenia wznowionego postępowania. W konsekwencji powyższego organ uznał, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta O. z [...] lipca 2020 r., stanowi zagadnienie, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. dla postępowania odwoławczego od decyzji Prezydenta O. z [...] marca 2021 r. Tym samym w przedmiotowej sprawie zachodzą podstawy do zawieszenia postępowania ze względu na wystąpienie przesłanki z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Na powyższe postanowienie skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o jego uchylenie oraz zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów procesu wg norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., przez jego błędne zastosowanie. W ocenie skarżącego błędnie organ uznał, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności stanowi zagadnienie wstępne w postępowaniu wznowieniowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest ocena, czy w niniejszej sprawie zasadnie zostało zawieszone, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., postępowanie wszczęte na wniosek skarżącego o wznowieniowe postępowania zakończonego decyzją Prezydent O. decyzją z [...] lipca 2020 r., z uwagi na wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji. Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zwrócić należy uwagę, że postępowanie o wznowienie postępowania, jak i stwierdzenie nieważności decyzji, są nadzwyczajnymi trybami umożliwiającymi wzruszenie decyzji ostatecznych, które wywołują różne skutki prawne. Stanowiące podstawy wznowienia postępowania administracyjnego wady z art. 145 § 1, art. 145a § 1, art. 145aa § 1 i art. 145b § 1 k.p.a. są istotnymi wadami postępowania, jednakże skutkują jedynie wzruszalnością decyzji. Wznowienie postępowania polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy w celu ustalenia, czy wada postępowania nie wpłynęła na treść rozstrzygnięcia. Następstwa prawne decyzji wzruszalnych są uznane przez prawo, a nowym aktem pozbawia się jedynie zdolności ich wywoływania w przyszłości. Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, wymienione w art. 156 § 1 k.p.a., stanowią natomiast wady tkwiące w samej decyzji. W ich wyniku następuje zatem nie wzruszalność, ale nieważność decyzji. Skutki prawne decyzji nieważnej – na mocy nowego aktu decyzji stwierdzającej nieważność – całkowicie nie są uznawane przez prawo (por. J. Goździewicz-Biechońska, Wadliwość decyzji administracyjnych w procesie inwestycyjno-budowlanym, Warszawa 2011, s. 139). Następstwo prawne takiej decyzji zostają więc uchylone od samego początku. Są zatem dalej idące niż ma to miejsce w przypadku postępowań wznowieniowych. Zaznaczyć przy tym należy, że powyższe tryby są względem siebie odrębne i niekonkurencyjne. Tym samym okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania nie mogą jednocześnie stanowić podstaw do żądania stwierdzenia nieważności ostatecznych decyzji (por. wyrok WSA w Warszawie z 14 lutego 2006 r., VII SA/Wa 1332/05; wyroki NSA: z 14 sierpnia 2001 r., I SA 343/01; z 19 września 2013 r., II OSK 533/12; z 3 lutego 2017 r., II OSK 2496/15; z 24 lipca 2018 r., II OSK 2132/16). W sprawie stwierdzenia nieważności nie można natomiast powoływać się na podstawy wznowienia. Nie jest też dopuszczalne przyjęcie, aby którakolwiek z podstaw wznowienia postępowania mogłaby zarazem stanowić jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji (por. wyroki NSA z 14 sierpnia 2001 r., I SA 343/01; z 3 lutego 2017 r., II OSK 2496/15). Wskazać także trzeba, że w niektórych przypadkach może dochodzić do zbiegu podstaw stosowania obu powyższych instytucji. Niekiedy bowiem decyzje mogą zawierać zarówno wady skutkujące nieważnością, jak i wady skutkujące wznowieniem postępowania. W orzecznictwie przyjmuje się, że wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania nie wyłącza możliwości wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. Strona może równocześnie żądać wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania i postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. O zastosowaniu jednego z nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji administracyjnej nie powinna jednak w żadnym razie przesądzać data wszczęcia postępowania, lecz donioślejsze dla sprawy następstwa prawne zastosowania danego trybu postępowania. Jak już skazano powyżej, wystąpienie przesłanek przesłanki stwierdzenia nieważności powodują dalej idące skutki prawne niż ma to miejsce w przypadku przesłanek wznowienia postępowania. Niewątpliwie bowiem następstwem prawnym stwierdzenia nieważności decyzji jest bezprzedmiotowość postępowania w sprawie wznowienia postępowania i konieczność jego umorzenia, gdyż stwierdzenie nieważności oznacza wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji będącej przedmiotem postępowania wznowieniowego. Z tego względu wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w trakcie toczącego się już postępowania w sprawie wznowienia powoduje w zasadzie konieczność zawieszenia wznawianego postępowania. Wobec tego należy dać pierwszeństwo zastosowaniu trybu nieważności przed trybem wznowienia postępowania (por. wyroki: NSA z 9 sierpnia 1990 r., IV SA 543/90, OSP 1992/5, poz. 120, z glosami B. Adamiak i J. Borkowskiego; NSA z 17 stycznia 2006 r., II OSK 406/05; NSA z 21 listopada 2012 r., II OSK 1318/11; WSA w Krakowie z 20 maja 2009 r., III SA/Kr 389/08; wyrok WSA w Warszawie z 14 listopada 2022 r., I SA/Wa 644/21). W konsekwencji powyższego za zasadne uznać należy stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu, iż złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej Prezydenta O. z [...] lipca 2020 r., uzasadniało zawieszenie - na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. – postępowanie w sprawie w rozpatrzenia odwołania skarżącego od decyzji Prezydenta O. z [...] marca 2021 r., które zostało złożone w toku postępowania wznowieniowego. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. ----------------------- #