VII SA/Wa 2023/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Stawecki po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. S. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi S. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.

Wyrokiem z dnia 21 czerwca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S. S. ("skarżąca"), na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2016 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki. Na wniosek pełnomocnika skarżącej z dnia [...] czerwca 2017 r., złożony w ustawowym terminie, Sąd sporządził uzasadnienie ww. wyroku. Pismem z dnia [...] października 2017 r. skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła, w terminie, skargę kasacyjną od ww. wyroku. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] listopada 2017 r., doręczonym pełnomocnikowi skarżącej w dniu [...] listopada 2017 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru, k. 107) pełnomocnik skarżącej został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej przez złożenie jednego odpisu skargi kasacyjnej oraz do złożenia wniosku o rozpoznanie sprawy na rozprawie, lub o zrzeczeniu się rozprawy, wraz z odpisami – w terminie siedmiu dni – pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upływał w dniu [...] listopada 2017 r. Pełnomocnik skarżącej uzupełnił brak formalny w postaci złożenia oświadczenia o rozpoznaniu sprawy na rozprawie, jednak nie wykonał prawidłowo wezwania w zakresie nadesłania odpisu skargi kasacyjnej. Nadesłany w wykonaniu ww. wezwania odpis skargi kasacyjnej nie był tożsamy z wniesionym do Sądu egzemplarzem skargi kasacyjnej. Postanowieniem z dnia 18 grudnia 2017 r. Sąd odrzucił ww. skargę kasacyjną z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych. Powyższe postanowienie doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu [...] stycznia 2018 r. (k. 164). Pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. (data nadania: [...] stycznia 2018 r.) pełnomocnik skarżącej wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, nadsyłając jednocześnie prawidłowy odpis skargi kasacyjnej z dnia [...] października 2017 r. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżącej wskazał, że wezwanie o nadesłanie jednego odpisu skargi kasacyjnej zostało przez niego wykonane w sposób nieprawidłowy wskutek błędu popełnionego przez jego sekretarkę. Zdaniem pełnomocnika skarżącej, wysłanie różniących się egzemplarzy skargi kasacyjnej nie może być traktowane jako wynik niedbalstwa czy niezachowania należytej staranności, a tego rodzaju błędu nie można uznać za zawiniony na podstawie art. 87 § 2 P.p.s.a. Omyłkowe działanie pracownika kancelarii należy, w jego ocenie, uznać za zdarzenie losowe, stanowiące przypadkową i zarazem oczywistą (z uwagi na duży wpływ korespondencji) pomyłkę pracownika, na którą pełnomocnik skarżącej nie miał, de facto, wpływu. O popełnieniu tego błędu pełnomocnik skarżącej, jak stwierdził, dowiedział się w dniu otrzymania postanowienia z dnia [...] grudnia 2017 r. (tj. [...] stycznia 2018 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., dalej "P.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Natomiast stosownie do art. 87 § 1, 2 i 4 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać tej czynności. Z przywołanych przepisów wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może znaleźć zastosowanie tylko wtedy, gdy wszystkie określone w nich przesłanki zostaną spełnione łącznie. Samo złożenie, we wskazanym terminie, wniosku przez skarżącego oraz dokonanie czynności, dla której zakreślono termin, nie jest wystarczające dla przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, której uchybił. Niezbędne jest także uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę, że nie ponosi on winy w niedochowaniu terminu. W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżącej zachował siedmiodniowy termin, określony w art. 87 § 1 P.p.s.a. do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Z uzasadnienia wniosku wynika, że ustanie przyczyny, dla której uchybiono dokonaniu czynności nastąpiło w dniu doręczenia postanowienia Sądu z dnia [...] grudnia 2017 r. – [...] stycznia 2018 r. (vide zwrotne potwierdzenie odbioru, k. 164, a nie w dniu [...] stycznia 2018 r., jak wskazał pełnomocnik skarżącej), natomiast w dniu [...] stycznia 2017 r. został nadany wniosek (koperta z pieczęcią nadawczej placówki pocztowej, k. 160) oraz została dokonana czynność – złożenie odpisu skargi kasacyjnej. Warunkiem niezbędnym do przywrócenia terminu dla dokonania czynności jest brak winy wnioskodawcy w jego uchybieniu. Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. O braku winy można więc mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nagłej, której nie można było przezwyciężyć. Należy jednak dodać, że w przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika (w niniejszej sprawie – przez adwokata), to jego brak winy jest warunkiem przywrócenia terminu przez Sąd, ponieważ to na nim spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Dla przyjęcia winy profesjonalnego pełnomocnika procesowego wystarczy natomiast nawet lekkie niedbalstwo (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2009 r., sygn. akt I FZ 69/09, LEX nr 565 711). W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, pełnomocnik skarżącej nie dopełnił należytej staranności przy prowadzeniu spraw skarżącej, czego konsekwencją stało się nieprawidłowe wykonanie wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. Nie można zgodzić się z argumentacją pełnomocnika skarżącej, że omyłkowe działanie jego pracownika jest zdarzeniem losowym, a więc że nie można pełnomocnikowi skarżącej przypisać nawet najlżejszego rodzaju winy. W przedmiotowej sprawie przesłanka braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia uiszczonego wpisu nie została zatem spełniona. Okoliczności podane we wniosku przez pełnomocnika skarżącej nie pozwalają na uznanie, że wniosek o przywrócenie terminu jest zasadny. Skoro skarżąca ustanowiła w sprawie profesjonalnego pełnomocnika do prowadzenia swoich spraw, to w zakresie dokonywania wszystkich łączących się ze sprawą czynności procesowych mieści się także kontrolowanie podlegających pełnomocnikowi pracowników, którzy są odpowiedzialni za przygotowanie korespondencji do wysyłki (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 sierpnia 2002 r., sygn. akt II GZ 254/12, LEX nr 1 332 656). W orzecznictwie sadów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że jakiekolwiek zaniedbanie pracownika odpowiedzialnego za sprawy napływającej korespondencji w zakładzie osoby prawnej, bądź osoby go zastępującej, nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2008 r., sygn. akt II FZ 260/08, LEX nr 493 774), wynikający z ogólnej zasady, zgodnie z którą osoba prowadząca działalność gospodarczą ponosi odpowiedzialność za zaniedbania personelu administracyjnego, którym posługuje się przy wykonywaniu swoich czynności (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2012 r., sygn. akt I GZ 403/12, LEX nr 1 239 403). Ponadto, jeśli czynności związane z obiegiem korespondencji są utrudnione z uwagi na jej dużą ilość, tym bardziej pełnomocnik skarżącej powinien, działając z należytą starannością na rzecz mocodawcy, kontrolować przekazywane mu, przed wysłaniem, do podpisu, pisma. Nie ma bowiem wątpliwości, że prawidłowe wykonywanie wezwań Sądu jest podstawowym warunkiem skutecznego składania pism, w tym uzupełniania braków formalnych pism wszczynających postępowanie, i jako takie powinno stanowić przedmiot szczególnej uwagi profesjonalnego pełnomocnika Z powyższych przyczyn, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.