VII SA/Wa 1985/17

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła -Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 listopada 2017r. po rozpoznaniu wniosku S. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi J. K. i S. K. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lipca 2017r., znak; [...] w przedmiocie odmowy wpisania do rejestru zabytków postanawia: odmówić S. K. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.

W dniu 16 października 2017r. do Sądu wpłynął formularz wniosku PPF S. K. w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Z treści wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną. Utrzymują się z dochodów z tytułu emerytury w wysokości 3485,75 złotych. Posiada z małżonką dom o pow. 152 m ² i 22 letnią oranżerię o pow. 22, 27 m², działkę o pow. 189 m² oraz samochód Ford Fokus z 2006r. Wskazał, że miesięcznie ponoszone wydatki średnio wynoszą ok. 1600 złotych miesięcznie. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca podniósł, że dochody jego i małżonki zaledwie na skromne codzienne utrzymanie. Z uzyskiwanych dochodów ponoszą koszty utrzymania domu, remontów, telefony, paliwo oraz wydatki na lekarstwa. Wezwaniem z dnia 30 października 2017r. w wykonaniu z zarządzenia z dnia 27 października 2017r. wezwano wnioskodawcę do podpisania nadesłanego do Sądu formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF lub nadesłanie do Sądu nowego wypełnionego i podpisanego formularza PPF. Wezwano również wnioskodawcę S. K. do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: - jakie ponosi z małżonką miesięczne koszty związane z utrzymaniem domu (opłaty za gaz, energię, telefon, podatek od nieruchomości itp.) należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, - orientacyjnie wysokości kwoty pieniężnej jaką przeznacza z małżonką miesięcznie na codzienne utrzymanie ( żywność, odzież, środki czystości itp.) oraz na utrzymanie samochodu (paliwo, ubezpieczenie, naprawy), - jakie ponosi z małżonką miesięczne wydatki na leczenie i lekarstwa należało wskazać wysokość, - czy posiada z małżonką oszczędności pieniężne, jeśli tak należało wskazać ich wysokość, Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W dniu 13 listopada 2017r. do Sądu wpłynął podpisany przez wnioskodawcę formularz w którym wnioskodawca zakreślił, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych, w takim też zakresie wniosek został rozpoznany. W nadesłanym formularzu wnioskodawca podał te same dane co we wniosku nadesłanym do Sądu dniu 16 października 2017r. Zmianie uległa jedynie kwota ponoszonych wydatków, podał, że średnio miesięcznie wynoszą one około 2000 złotych. Wpłynęło również pismo J. K. i S. K. w którym udzielono odpowiedzi na ww. pismo. Wyszczególniono, że wnioskodawca z żoną miesięcznie ponoszą następujące koszty, związane z utrzymaniem domu tj. opłatę za energię w wysokości 100,00 złotych, opłatę za gaz w wysokości 110,00 złotych, ubezpieczenie 57,91 złotych, opłatę za wodę w wysokości 60,00 złotych, wywóz odpadów śmieci 302,00 złotych, remonty 300,00 złotych, opłatę za telefony 100,00 złotych, abonament i internet 159,80 złotych, podatek od nieruchomości ok. 100,00 złotych. Nadto ponoszą wydatki na leki i leczenie, wizyta u okulisty 100,00 złotych lekarstwa ok. 150,00 złotych oraz wydatki związane z utrzymaniem samochodu tj. ubezpieczenie roczne 660,00 złotych, przegląd 100,00 złotych, paliwo miesięczne 200,00 złotych, eksploatacja 200,00 złotych. Wskazano, że łączna kwota ponoszonych wydatków wynosi ok. 2000 złotych miesięcznie. Pozostałą kwotę wnioskodawca z małżonką przeznaczają na codzienne utrzymanie. Do ww. pisma załączono m.in. decyzje z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] o waloryzacji emerytur z dnia 1 marca 2017r., decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2017r. ustalającą podatek od nieruchomości na 2017r. w wysokości 181,00 złotych, rachunki za prąd, gaz, wodę, telewizję, paragony na zakup leków. W tym stanie faktycznym, zważono co następuje: Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, którego domaga się skarżący, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r., poz. 1369 ), zwanej dalej p.p.s.a przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć dopiero takie zachwianie sytuacji i bytowej wnioskodawcy, iż nie byłby on w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005r., sygn. akt: II FZ 137/05). Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Z powyższego wynika, że strona ma prawo do ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych ale po spełnieniu przesłanek wskazanych w przepisie art. 246 § 1 p.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Rozpatrując wniosek S. K. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych uznano, że nie występują przesłanki, które uzasadniałyby przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z formularza wniosku PPF wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Utrzymują się z dochodów z tytułu emerytury w wysokości 3485,75 złotych miesięcznie. Na kwotę tą składa się emerytura wnioskodawcy w wysokości 2366,92 złotych i emerytura małżonki w wysokości 1.118,83 złotych. Stwierdzono zatem, że posiadany przez wnioskodawcę wraz z małżonką miesięczny dochód w wysokości 3.485 złotych netto miesięcznie jest wystarczający na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie bez spowodowania uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i małżonki. Podkreślić bowiem należy, iż instytucja prawa pomocy może mieć zastosowanie jedynie wobec osób znajdujących się w skrajnie trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej zaspokojenie bieżących potrzeb. Wskazać należy, iż wnioskodawca z małżonką uzyskują stałe dochody w wysokości wskazanej wyżej, zatem okoliczność ta nie wskazuje by był osobą ubogą, znajdującą się w trudnej sytuacji materialnej, w szczególności takiej, iż mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mógłby ponieść kosztów sprawy. Jednocześnie wskazać trzeba, że wysokość wpisu sądowego od skargi wynosi jedynie 200 zł. Wysokość innych wpisów, które mogą (lecz nie muszą) pojawić się na dalszym etapie postępowania wynosiłaby 100 zł, a ponadto koszty te byłyby rozłożone w czasie. Okoliczności te pozwalają na przyjęcie, że wnioskodawca z uzyskiwanych z małżonką dochodów jest w stanie wygospodarować środki finansowe na pokrycie kosztów związanych z zainicjowanym postępowaniem sądowym. Oceniono, że poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie w całości przez wnioskodawcę nie spowoduje utraty jego płynności finansowej i nie przyczyni się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.