VII SA/Wa 1978/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, Sędzia WSA Tomasz Janeczko, Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , Protokolant specjalista Ewa Sawicka-Bożek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi Krajowej Rady Spółdzielczej na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 10 sierpnia 2022 r. znak DOZ-OAiK.650.211.2022.KPA-1 w przedmiocie nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia konserwatorskiego oddala skargę

Zaskarżoną decyzją z dnia 10 sierpnia 2022 r., znak:DOZ-OAiK.650.311.2022.KPA-1 Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego (dalej: "MKiDN", "organ II instancji"), na podstawie art. 44 ust. 1 pkt 2, art. 89 pkt 1 oraz art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. 2021 r., poz.840, dalej: "u.o.z.o.z.") oraz art. 17 pkt 2, art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania radej [...] od decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (dalej: "MWKZ", "organ I instancji") z dnia 3 lutego 2022 r., znak: WSK.5180.3.2021.AS, zobowiązującej G. Sp. z o. o. z siedzibą w W. do uzyskania pozwolenia konserwatorskiego na prowadzenie robót budowlanych oraz do złożenia wniosku o wydanie tego pozwolenia w terminie nie dłuższym niż 7 dni od dna doręczenia ww. decyzji – uchylił zaskarżoną decyzję w pkt 2 sentencji, zobowiązał G. Sp. z o. o. z siedzibą w W. do złożenia wniosku o uzyskanie pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych w sali operacji znajdującej się budynku przy ul. [...] w W. w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszej decyzji oraz utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałej części. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków decyzją z 15 marca 2021 r., sygn. WSK.5180.3.2021 EC, nakazał G. Sp. z o. o. przywrócenie przestrzeni usytuowanej na poziomie o-patio tzw. sali operacji znajdującej się budynku przy ul. [...] w W. do poprzedniego stanu poprzez: przywrócenie historycznych lad bankowych w ich pierwotnym układzie, materiale i z wykorzystaniem zachowanych materiałów; przywrócenie elementów wydzielających stanowiska wraz z oświetleniem w pierwotnym materiale oraz formie; przywrócenie historycznego parkietu w pierwotnym materiale, układzie oraz formie w terminie do 31 grudnia 2021 r. Decyzji tej został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Następnie, w wyniku rozpatrzenia odwołania G. Sp. z o. o. oraz Krajowej [...], Minister Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu decyzją z dnia 27 maja 2021 r., sygn. DOZ-OAiK.650.452.2021.KPA-1, uchylił ww. orzeczenie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy MWKZ decyzją z dnia 3 lutego 2022 r., sygn. WSK.5180.3.2021.AS, zobowiązał G. Sp. z o. o. z siedzibą w W. do uzyskania pozwolenia konserwatorskiego na prowadzenie robót budowlanych w sali operacji znajdującej się budynku przy ul. [...] w W. oraz do złożenia wniosku o wydanie tego pozwolenia w terminie nie dłuższym niż 7 dni od dna doręczenia ww. decyzji. Odwołanie wniosła Krajowa [...] będąca stroną postępowania - właścicielem obiektu. W wyniku rozpatrzenia odwołania, MKiDN decyzją z 10 sierpnia 2022 r. uchylił decyzję MWKZ z 3 lutego 2022 r. w pkt 2 sentencji, zobowiązał G. Sp. z o. o. z siedzibą w W. do złożenia wniosku o uzyskanie pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych w sali operacji znajdującej się budynku przy ul. [...] w W. w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszej decyzji oraz utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałej części. W uzasadnieniu organ II instancji podkreślił, że właściwość rzeczowa organu ochrony zabytków w rozpatrywanej sprawie wynika z faktu, że budynek przy ul. [...] w W. został wpisany do rejestru zabytków decyzją Konserwatora Zabytków [...] W. z dnia 20 listopada 1968 r., 1. dz. 382/0 - 713/675-65. Zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 1 u.o.z.o.z., prowadzenie prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków wymaga uzyskania pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 44 ust. 1 u.o.z.o.z., zgodnie z którym decyzja o wstrzymaniu prac konserwatorskich, wykonywanych bez pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków lub w sposób odbiegający od zakresu i warunków określonych w pozwoleniu, o której mowa w art. 43 ust. 1 pkt 1 tej u.o.z.o.z., wygasa po upływie 2 miesięcy od dnia jej doręczenia, jeżeli w tym terminie wojewódzki konserwator zabytków nie wyda decyzji: 1) nakazującej przywrócenie zabytku do poprzedniego stanu lub uporządkowanie terenu, z określeniem terminu wykonania tych czynności, albo 2) nakładającej obowiązek uzyskania pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków na prowadzenie wstrzymanych badań, prac, robót lub innych działań przy zabytku, przy czym wniosek o wydanie tego pozwolenia składa się w terminie nie dłuższym niż 7 dni od dnia doręczenia decyzji, albo 3) nakładającej obowiązek podjęcia określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych badań, prac, robót lub innych działań przy zabytku do zgodności z zakresem i warunkami określonymi w pozwoleniu, wskazując termin wykonania tych czynności, albo 4) zakazującej prowadzenia wstrzymanych działań. W myśl ustępu 1a powyższego artykułu, wojewódzki konserwator zabytków wydaje decyzję w sprawie powyższego pozwolenia w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia złożenia wniosku o wydanie tego pozwolenia. Stosownie do art. 44 ust. 2 u.o.z.o.z., w przypadku nieuzyskania tego pozwolenia albo niewykonania obowiązku określonego w ust. 1 pkt 3, powyższy organ wydaje decyzję nakazującą przywrócenie zabytku do poprzedniego stanu lub uporządkowanie terenu, z określeniem terminu wykonania tych czynności. Jednocześnie organ odwoławczy wyjaśnił, że wydanie decyzji o wstrzymaniu prac, o której mowa wart. 43 u.o.z.o.z. nie wszczyna automatycznie postępowań w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 44 ust. 1 u.o.z.o.z. O ile więc wraz z doręczeniem ww. decyzji zaczyna biec termin na wydanie rozstrzygnięcia z art. 44 ust. 1, organ musi wszcząć z urzędu postępowanie i przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, mające na celu wybór rozstrzygnięcia, o którym mowa w ww. przepisie. W szczególności obejmować to może oględziny, których celem jest wykazanie zakresu wykonanych badań, prac, robót lub innych działań przy zabytku, a także ocenę dopuszczalności ich kontynuowania. Organ wskazał na fakt, że podczas oględzin przeprowadzonych w przy udziale przedstawiciela Krajowej [...] oraz reprezentantów najemcy pomieszczenia – G. Sp. z o. o. stwierdzono: demontaż wyposażenia sali obejmującego lady i cokoły kamienne stanowiące ich obudowę, towarzyszące im konstrukcje aluminiowe i oświetlenie wykonane w latach 90. XX w., a także usunięcie wykładziny i klepki oraz wykonanie wylewki samopoziomującej. Powyższe kamienne elementy wyposażenia, po samowolnym demontażu przez G. Sp. z o. o., zostały zabezpieczone w centralnej części sali operacji oraz przyległych pomieszczeniach. Brak informacji o miejscu przechowywania usuniętego parkietu drewnianego prowadzi do wniosku, iż ww. warstwa wykończeniowa nie została zachowana po zdemontowaniu. Odnotowano, iż działania te zostały zrealizowane bez pozwolenia konserwatorskiego. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, iż MWKZ w sposób właściwy określił adresata nakazu. Nie ulega wątpliwości, iż działania te przeprowadził najemca ww. sali – G. Sp. z o. o. Zastrzeżeń organu odwoławczego nie budzi również ustalenie, iż na działania zrealizowane przez ten podmiot nie uzyskano pozwolenia konserwatorskiego. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego uważa dokonane rozstrzygniecie zobowiązujące inwestora do uzyskania pozwolenia konserwatorskiego za merytorycznie słuszne. Organ wskazał, że każda ingerencja w komponenty wnętrz historycznej nieruchomości, jak demontaż posadzek, okładzin ścian czy oświetlenia stanowić może zagrożenie dla zachowanych wartości zabytkowych tego obiektu. Zdaniem MKiDN bezspornym pozostaje, iż wojewódzki konserwator zabytków nie miał możliwości formalnej wypowiedzi odnośnie wpływu planowanych prac na walory zabytkowe budynku przy ul.[[...]., reprezentowanych przez wnętrza głównego pomieszczenia tego obiektu, którego dyspozycja oraz zasadnicza część wystroju została ukształtowana w dobie powojennej odbudowy. Inwestor nie wystąpił bowiem z wnioskiem o wydanie pozwolenie konserwatorskiego na realizację wstrzymanych działań, do czego obligował go zapis art. 36 ust. 1 pkt 1 u.o.z.o.z. Skargę na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Krajowa [...] w W., domagając się jej uchylenia. Jednocześnie skarżąca zarzuciła kwestionowanemu rozstrzygnięciu naruszenie: - art. 44 ust. 1 pkt. 2 u.o.z.o.z., poprzez wydanie decyzji nakazującej uzyskanie pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych w sali operacji w budynku przy ul. [...] w W. uznając, iż na przeprowadzane przez G. Sp. z o.o. prace w sali operacyjnej, w tym m. in. demontaż lad, cokołów kamiennych, parkietu i wykładzin, jest wymagana zgoda konserwatora zabytków; - art. 3 u.o.z.o.z. w zw. z art. 46 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1740, z późn. zm.) Kodeks Cywilny poprzez dorozumiane przyjęcie, iż m.in. lady bankowe, cokoły kamienne, posadzki, wykładziny i klepka parkietowa stanowią substancję zabytku podlegającą ochronie, podczas gdy są to ruchomości stanowiące wyposażenie Sali operacyjnej pozostałe po poprzednich najemcach Sali; - art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez oparcie zaskarżonej decyzji wyłącznie na podstawie 3 projektów technicznych "Przebudowa, front, żelbet 4p., bankowy", "Budowa, front, żelbet 4p., bankowy." z roku 1947 oraz "Projekt techniczny architektoniczny adaptacji pomieszczeń [...]. w W., ul. [...] " z grudnia 1994 r., co skutkowało niezasadnym i nielogicznym uznaniem przez organ, iż lady bankowe, cokoły kamienne i klepki parkietowe były elementem wystroju sali w momencie wpisania budynku do rejestru zabytków oraz, że przez 44 lata użytkowania sali operacji hakowych nie dokonano w niej remontów, ani zmian aranżacji obejmujących również budowę lub zmianę położenia albo wyglądu lad bankowych, cokołów kamiennych, wykładzin i klepki parkietowej, a w konsekwencji przyjęcie, że prace były wykonywane w sposób nieuprawniony bez pozwolenia konserwatorskiego, - art. 7 i 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności jaki był rzeczywisty wygląd sali operacji bankowych w momencie wpisu do rejestru zabytków, co skutkowało niewyjaśnieniem wszystkich okoliczności leżących u podstaw wydanej decyzji, a w konsekwencji przyjęciem, iż przeprowadzone prace zaburzają pierwotną formę zabytku, podczas gdy brak w aktach sprawy dowodów na to, że nieodłącznym elementem substancji zabytkowej gmachu dawnego [...], na podstawie decyzji Miejskiego Konserwatora Zabytków w W. z dnia [...] listopada 1968 r. były lady bankowe, cokoły kamienne oraz posadzki, wraz z klepką parkietową, - art. 8 k.p.a., poprzez nieprzyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować bezstronność i równe traktowanie wobec prawa. - art. 11 k.p.a., poprzez niedostateczne wyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy, w szczególności braku wyjaśnienia, na jakiej podstawie organ dokonał ustalenia faktycznego wyglądu sali operacji, w tym układu, aranżacji, wyglądu, czy nawet faktu istnienia lad bankowych, cokołów kamiennych oraz posadzek w sali operacji w dniu wpisania budynku do rejestru zabytków, oraz przyczyn uznania, iż pomiędzy rokiem 1950 - 1994 zdaniem organu nie dokonywano zmiany i przebudowy w tym zakresie. W odpowiedzi na skargę Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest reformatoryjna decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 10 sierpnia 2022r. uchylająca pkt 2 decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 3 lutego 2022 r., w zakresie terminu i orzekająca w tym zakresie o zobowiązaniu G. Sp. z o. o. z siedzibą w W. do złożenia wniosku o uzyskanie pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych w sali operacji znajdującej się budynku przy ul. [...] w W. w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszej decyzji oraz utrzymująca w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałej części. W pierwszej kolejności wyjaśnić trzeba, że cały budynek przy ul. [...] w W., decyzją Prezydium Stołecznej Rady Narodowej Wydział Kultury Miejskiego Konserwatora Zabytków z dnia 20 listopada 1968r. został wpisany do rejestru zabytków pod numerem [...]. Jednocześnie przedmiotowy budynek został włączony zarządzeniem z dnia 24 lipca 2012 r. do Gminnej Ewidencji Zabytków ( [...]) oraz do Wojewódzkiej Ewidencji Zabytków. Głównym elementem wnętrza ( podlegającym ochronie ) jest zlokalizowana na parterze sala operacyjna poprzedzona hallem. Pierwotnie hall miał plan poprzecznego prostokąta ze ściętymi narożami, rozczłonkowanego filarami w przyziemiu, a na wysokości antresoli wielkie wewnętrzne okno w kształcie leżących prostokątów. W karcie adresowej karty ewidencyjnej zabytków architektury i Budownictwa wskazano, że obecnie hall przedzielony jest w połowie długości stopniami wyrównawczego biegu schodów. Na wprost wejścia głównego znajduje się sala operacyjna z rzędem czworobocznych filarów po wschodniej i zachodniej stronie. Okładziny ścian i posadzki, a także elementy kontuarów bankowych i małej architektury z marmuru. Do karty załączona została dokumentacja fotograficzna w tym Sali operacyjnej z 2006r. Budynek powyższy powstał w latach 1912-17 dla [...]. Autorem projektu był J.H. [...], zaś twórcą orłów wieńczących główną fasadę – Z.O.. W 1923 r. fasadę budynku wyłożono trybowaną blachą miedzianą. W czasie Powstania [...] budynek uległ zniszczeniu lecz jego żelbetowa konstrukcja pozwoliła mu przetrwać działania wojenne w relatywnie dobrym stanie. W latach 1938-1950 budynek został odbudowany oraz powiększony w kierunku ul. [...], według projektu B. B. ( projekt "Przebudowa, front, żelbet 4p., bankowy" oraz "Budowa, front, żelbet 4p., bankowy" ). Obecnie budynek jest siedzibą Krajowej [...], która nabyła go od Narodowego Banku Polskiego w 1959 r. Sala operacyjna znajdująca się na parterze budynku była wynajmowana przez NBP aż do 1989r. Kolejnym najemcą sali w latach 1989-1992 był [...], który zmienił nazwę na [...] i pod taką nazwą wynajmował salę w latach 1992-1998. Następnie w latach 1998-2007 najemcą sali był [...], a w latach kolejnych od 2007 do 2020 najemcą sali operacji był bank [...] Zmiana aranżacji pomieszczenia sali operacyjnej nastąpiła w 1994r. na podstawie "projektu technicznego architektonicznego adaptacji pomieszczeń [...] zleconego przez inwestora [...] , po uzyskaniu akceptacji organu konserwatorskiego. W dniu 19 sierpnia 2020r. pomiędzy Krajową [...], a G. sp. z o.o. z siedzibą w P. zawarto umowę najmu lokalu użytkowego, którego przedmiotem był lokal użytkowy znajdujący się na parterze budynku przy ul. [...] w W. o powierzchni 1291,29 m2 , obejmujący przedmiotowa salę operacji, w którym najemca planował prowadzenie działalności klubowo-artystycznej. W dniu 26 sierpnia 2020r. G. sp. z o.o. z siedzibą w P., zawiadomiła Mazowiecki Urząd Konserwatorski o zamiarze zmiany przeznaczenia Sali operacji na przestrzeń o charakterze bankietowo-eventowym, co wiązać się będzie z przeprowadzeniem rearanżacji ustawienia mebli po [...]. Inwestor zaznaczył jednocześnie, że nie zamierza w żaden sposób ingerować w posadzki, ściany czy sufity i świadomy jest faktu, że sala znajduje się pod nadzorem konserwatorskim. Jak wynika z odpowiedzi e-mailowej pracownik organu konserwatorskiego wyjaśnił, że na przearanżowanie ruchomego wyposażenia Sali nie jest potrzebna zgoda konserwatora. Jak wynika z protokołu kontroli przeprowadzonej przez MWKZ w dniu 26 stycznia 2021r. " w Sali operacyjnej zostało zdemontowane wyposażenie : lady , cokoły kamienne, którymi były obudowane lady, wykonano demontaż wykładziny i klepek, a następnie wylano wylewkę samopoziomującą w celu uzupełnienia i wyrównania ubytków". Stan po wykonaniu robót został uwidoczniony na fotografiach dołączonych do protokołu oględzin w których udział brali również przedstawiciele KRS oraz inwestora G. sp. z o.o. Z uwagi na poczynione ustalenia Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków decyzją z dnia 26 stycznia 2021r. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych w Sali operacji w budynku przy ul. [...] w W., na podstawie art. 43 ust 1pkt 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Biorąc pod uwagę poczynione w sprawie ustalenia, nie podważone skutecznie przez skarżącego na żadnym etapie postępowania (w tym we wniesionej skardze), oraz obowiązujący stan prawny, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, tj. nie narusza prawa. Jednocześnie Sąd przyjął, że zarzuty skargi nie zmieniają tak dokonanej oceny; oparte są na okolicznościach nie mających istotnego znaczenia w sprawie. Zgodnie natomiast z art. 36 ust. 1 ww. ustawy, pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga prowadzenie prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru, w tym prac polegających na usunięciu drzewa lub krzewu z nieruchomości lub jej części będącej wpisanym do rejestru parkiem, ogrodem lub inną formą zaprojektowanej zieleni (pkt 1); podejmowanie innych działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru, z wyłączeniem działań polegających na usuwaniu drzew lub krzewów z terenu nieruchomości lub jej części niebędącej wpisanym do rejestru parkiem, ogrodem albo inną formą zaprojektowanej zieleni. Sąd dostrzega przy tym, że zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków zabytek nieruchomy to nieruchomość, jej część lub zespół nieruchomości, o których mowa w pkt 1 (a więc: będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością i stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową). Stosownie zaś do art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o ochronie zabytków do zabytków nieruchomych zalicza się w szczególności zabytki nieruchome będące, w szczególności dziełami architektury i budownictwa. Zatem, wykonanie robót budowlanych przy zabytku czy też podjęcie innych działań wpływających na wygląd zabytku musi być poprzedzone uzyskaniem pozwolenia konserwatorskiego, o czym stanowi cyt. pow. art. 36 ust. 1 pkt 1 i 11 ustawy o ochronie zabytków. Na żadne z wykonanych robót budowlanych, a będących przedmiotem niniejszego postępowania, inwestor nie uzyskał pozwolenia konserwatorskiego o którym mowa w art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Wbrew twierdzeniom skarżącego e-mail stanowiący odpowiedź na pismo inwestora z dnia 26 sierpnia 2020r. nie stanowi decyzji administracyjnej o pozwoleniu na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków. Tym bardziej, że zakres prac rzeczywiście wykonanych w Sali operacji znacząco odbiegał od tych deklarowanych w przywołanym piśmie i dokonywał ingerencji w posadzki i ściany, co potwierdziły oględziny z dokonane w dniu 26 stycznia 2021r. i 1 lutego 2021r. Zgodnie z brzmieniem art. 44 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, decyzja, o której mowa w art. 43, wygasa po upływie 2 miesięcy od dnia jej doręczenia, jeżeli w tym terminie wojewódzki konserwator zabytków nie wyda decyzji nakładającej obowiązek uzyskania pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków na prowadzenie wstrzymanych badań, prac, robót lub innych działań przy zabytku, przy czym wniosek o wydanie tego pozwolenia składa się w terminie nie dłuższym niż 7 dni od dnia doręczenia decyzji. Obowiązek prowadzenia m.in. prac konserwatorskich i robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru na podstawie pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wynika natomiast wprost z dyspozycji przepisu art. 36 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. W tym miejscu wyjaśnić należy, że termin 2 miesięcy został zachowany poprzez wydanie decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 15 marca 2021r. na podstawie art. 44 ust 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków, następnie uchylonej decyzją Ministra Kultury Dziedzictwa Narodowego i Sportu z dnia 27 maja 2021r. Wymaga podkreślenia, że okoliczność wydania przez organ pierwszej instancji decyzji w trybie art. 43 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, daje możliwość wszczęcia swoistej procedury legalizacji robót budowlanych prowadzonych samowolnie bądź niezgodnie z zakresem i warunkami wydanego pozwolenia, jaką jest postępowanie w trybie art. 44 tej ustawy. Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami szczegółowo określa postępowanie, jakie powinno następować po wstrzymaniu robót budowlanych decyzją, wydaną na podstawie art. 43. Będąc upoważnionym do wydawania rozstrzygnięć, które stanowią analogiczny do uprawnień organu nadzoru budowlanego sposób reakcji na samowolne wykonywanie przy zabytku robót budowlanych, wojewódzki konserwator zabytków ma możliwość wydania decyzji: (1) nakazującej przywrócenie zabytku do poprzedniego stanu lub uporządkowanie terenu, z określeniem terminu wykonania tych czynności, albo (2) nakładającej obowiązek uzyskania pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków na prowadzenie wstrzymanych badań, prac, robót lub innych działań przy zabytku, przy czym wniosek o wydanie tego pozwolenia składa się w terminie nie dłuższym niż 7 dni od dnia doręczenia decyzji, albo (3) nakładającej obowiązek podjęcia określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych badań, prac, robót lub innych działań przy zabytku do zgodności z zakresem i warunkami określonymi w pozwoleniu, wskazując termin wykonania tych czynności - art. 44 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Wyjaśnić trzeba nadto, że wydanie decyzji na podstawie art. 44 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków opiece nad zabytkami, nakładającej obowiązek uzyskania pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków na prowadzenie wstrzymanych badań, prac, robót lub innych działań przy zabytku, nie obliguje organu ochrony zabytków do wydania w konsekwencji decyzji pozytywnej, tj. pozwolenia na kontynuację rozpoczętych działań. Niemniej jednak, powyższa regulacja daje organowi możliwość dokładnego przeanalizowania przedłożonej przez stronę dokumentacji projektowej w porównaniu z oceną stanu faktycznego i prawnego oraz dokonania merytorycznej analizy wpływu i konsekwencji całości inwestycji budowlanej, rozpoczętej bez wymaganego pozwolenia tego organu. W konsekwencji możliwe jest więc zaakceptowanie przez organ ochrony zabytków wstrzymanie inwestycji oraz wydanie pozwolenia na jej kontynuację. Nie ulega także wątpliwości, wbrew twierdzeniom skargi, że indywidualny wpis do rejestru zabytków stanowi ochronę konserwatorską nie tylko dla samej bryły budynku ale także dla układu funkcjonalno-przestrzennego wnętrza oraz jego wystroju wnętrz. Potwierdza to także karta ewidencyjna zabytków architektury i budownictwa towarzysząca gminnej ewidencji zabytków w której przedmiotowy budynek został ujęty. O ile wątpliwości skarżącego może budzić rozszerzenie tej ochrony na meble stanowiące ruchomą aranżację Sali operacji o tyle bezwzględna ochrona dotyczy posadzek i ścian w tym okładzin kamiennych. Ingerencja w te części składowe budynku wymagała pozwolenia konserwatorskiego, bez względu na czy dotyczyła ona klepki podłogowej ułożonej przed 1968r. ( data wpisu do rejestru zabytków) czy też po tej dacie. Przedmiotem postępowania wyjaśniającego w sprawach dotyczących pozwolenia na prowadzenie prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru jest ustalenie stanu faktycznego, tj. stanu zachowania obiektu oraz zakresu prac, jakie mają być prowadzone. Następnie wymaga to oceny, z punktu widzenia obowiązków wypływających z art. 4 u.o.z.o.z., czy proponowane prace konserwatorskie, restauratorskie lub roboty budowlane nie doprowadzą do zniszczenia zabytku, czy też nie stworzą innego zagrożenia mogącego spowodować uszczerbek dla wartości zabytków. W orzecznictwie wyraźnie podkreśla się, że celem przepisu art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami jest weryfikacja projektu działań właściciela zabytku lub innej osoby uprawnionej w świetle przepisów ustawy pod kątem ochrony konserwatorskiej. Analiza organu sprowadza się do kwestii, czy możliwe jest prowadzenie wnioskowanych prac w taki sposób, że prace te nie wpłyną negatywnie na zabytek wpisany do rejestru zabytków. Wykładnia art. 36 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami prowadzi do wniosku, że w postępowaniu prowadzonym w trybie tego przepisu organ ochrony konserwatorskiej bada jedynie, czy projektowane prace wpłyną na zabytek . Organy ochrony konserwatorskiej, wyposażone w odpowiednie kompetencje i specjalistyczną wiedzę, wydają decyzję w trybie art. 36 ustawy, mając na względzie wyłącznie ochronę dziedzictwa narodowego, dokonują oceny projektowanych robót z uwagi na zachowanie zabytku czy objętego ochroną układu przestrzennego. (wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 marca 2014 r., sygn. VII SA/Wa 2606/13). Odnosząc się zaś do zarzutu skargi, Sąd wyjaśnia, że konserwator jako wyspecjalizowany organ w zakresie ochrony zabytków może w ramach własnej kompetencji stwierdzić, że wykonane roboty ingerują w materię zabytku, a także które z nich (z uwagi na dobro zabytku i jego ochronę) mogą być zaakceptowane. W konsekwencji Sąd nie znajduje podstaw do podważenia oceny organów wyspecjalizowanych wyrażonej w niniejszej sprawie, z której to wynika, że dokonano samowolnych robót budowlanych ingerujących w sposób ewidentny w przedmiot ochrony. Z tych przyczyn Sąd nie podzielił zarzutu skargi wskazującego na wadliwe zastosowanie w sprawie przepisów ustawy o ochronie zabytków. Sąd akcentuje w tym miejscu ponownie to, że ustalony niespornie stan faktyczny wypełniał dyspozycję ww. art. 44 ust. 1 pkt 2 ustawy. Zauważa także, że wszystkie okoliczności ważne dla zastosowania wskazanego art. 44 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków zostały w sprawie wyjaśnione . Nadto obowiązek uzyskania pozwolenia konserwatorskiego prawidłowo został skierowany do spółki G., a to – stosownie do art. 44 ust. 4 ustawy. Ochrona zabytków polega między innymi na zapewnieniu warunków prawnych, organizacyjnych i finansowych umożliwiających trwałe zachowanie zabytków oraz ich zagospodarowanie i utrzymanie. Celem działania organów konserwatorskich jest także zapobieganie zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków (art. 4 pkt 1 i 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami). Należy również podkreślić, że ochronie podlegają zabytki, zwłaszcza zabytki nieruchome bez względu na stan ich zachowania (art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy). Wskazane wyżej przepisy ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami przesądzają zatem jednoznacznie, jakie są cele i wartości, które powinien przyjmować wojewódzki konserwator zabytków w przypadku rozpatrywania spraw dotyczących ochrony zabytków. Nie może więc budzić wątpliwości, że jeśli jakiś obiekt ma charakter zabytkowy, to celem organów konserwatorskich jest zachowanie go w możliwie najlepszym, ale jednocześnie autentycznym stanie. Z tego punktu widzenia wszelkie prace, jakie mogłyby skutkować zastąpieniem substancji zabytkowej nowymi obiektami lub nowymi materiałami są dopuszczalne tylko jako absolutne wyjątki. W świetle analizy przepisów materialnoprawnych ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami widać też wyraźnie, że ustawa ta przyznała organom konserwatorskim możliwość własnej oceny aktualnego stanu obiektu zabytkowego oraz najlepszych sposobów zachowania zabytku i wartości, jakie reprezentuje, co w żadnym wypadku nie oznacza dowolności i arbitralności. Tym samym w sprawie nie doszło do naruszenia art. 4 polegającego na podjęciu przez organ działań, które nie są adekwatne ani proporcjonalne dla osiągnięcia określonych ustawą. Konkludując trzeba wskazać, że zgodnie z art. 5 ustawy o ochronie zabytków, opieka nad zabytkiem sprawowana przez jego właściciela lub posiadacza polega w szczególności na zapewnieniu warunków naukowego badania i dokumentowania zabytku; prowadzenia prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych przy zabytku, zabezpieczenia i utrzymania zabytku oraz jego otoczenia w jak najlepszym stanie; korzystania z zabytku w sposób zapewniający trwałe zachowanie jego wartości; popularyzowania i upowszechniania wiedzy o zabytku oraz jego znaczenia dla historii i kultury. Wynika z niego, że istotę zachowania polegającą na "utrzymywaniu" zabytku zgodnie z przepisami o ochronie zabytków można sprowadzić do przestrzegania w szczególności tych przepisów, które nakładają na właściciela zabytku obowiązek realizacji działań wynikających z definicji opieki nad zabytkami spoczywającej na właścicielu, a zatem zabezpieczenie i utrzymanie zabytku oraz jego otoczenia w jak najlepszym stanie i korzystanie z zabytku w sposób zapewniający trwałe zachowanie jego wartości. W konsekwencji Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Jednocześnie Sąd nie podzielił zarzutów w niej podniesionych odnoszących się do art. 7, 77 i art. 8 i 80 k.p.a. czy też art. 11 k.p.a. W ocenie Sądu, sprawa została należycie wyjaśniona. W uzasadnieniach obu wydanych decyzji organy orzekające wskazały nie tylko na okoliczności faktyczne, stan prawny sprawy, ale też przywołały konkretną argumentację odnoszącą się przedstawionego stanu faktycznego w świetle art. 44 ust 1 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. W odróżnieniu od skarżącej, Sąd nie dostrzega ani braku wyjaśnienia przez organ istoty sprawy, ani też braku wyjaśnienia zajętego stanowiska. Nie ma zatem potrzeby w sprawie, która toczy się z urzędu, powoływania biegłych i zasięgania ich opinii. Pozycja organów konserwatorskich, zatrudnianie w nich osób z wykształceniem kierunkowych w ochronie zabytków są w tym przypadku wystarczającą gwarancją prawidłowej oceny istoty sprawy. Wobec powyższego, odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, iż są one niezasadne. Zdaniem Sądu postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone wnikliwie, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceniony został właściwie, a mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane. Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, w tym wskazanych w skardze, które miałyby jakikolwiek wpływ na wynik sprawy, a zatem skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Z tych wszystkich względów należy uznać, że rozstrzygniecie organu zasługuje na aprobatę, zaś skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 329).