Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

VII SA/Wa 1912/23

Wyrok WSA w Warszawie z 22 listopada 2023 r., VII SA/Wa 1912/23 – wstrzymanie robót budowlanych

Wynik

Uchylono postanowienie I i II instancji

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
22 listopada 2023
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Artur Kuś, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, asesor WSA Aneta Żak (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 listopada 2023 r. sprawy ze skargi M.K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 1 czerwca 2023 r. nr 876/23 w przedmiocie wstrzymania budowy 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. D. z dnia [...]stycznia 2023 r. nr [..] 2) zasądza od Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz M. K. kwotę 580 (słownie: pięćset osiemdziesiąt ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z 1 czerwca 2023 r. nr 876/23 Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: MWINB), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.), dalej: k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U z 2023 r. poz. 682 z późn. zm.), dalej: p.b., po rozpatrzeniu zażalenia M.K., utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej jako: PINB) z [...]stycznia 2023 r. nr [...]wstrzymujące budowę wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę budynku magazynowego oznaczonego nr [...], zlokalizowanego na terenie działki nr ew. [...]w miejscowości [...], gm. [...]. Postanowienie to zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym tej sprawy. W dniu 22 listopada 2022 r. do PINB wpłynął wniosek M.K. (dalej jako: skarżąca lub inwestor) o wszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego dla budynku magazynowego zlokalizowanego na opisanej powyżej działce. W przedmiotowym wniosku jako datę zakończenia budowy podano rok 1998. PINB postanowieniem z [...]listopada 2022 r. nr [...], na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 49f ust. 1 p.b., odmówił wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego na wniosek skarżącej wskazując, że na podstawie archiwalnej ortofotomapy ustalił, iż budynek, którego dotyczył przedmiotowy wniosek nie widniał na zdjęciach satelitarnych z 2007 r., co wskazuje, że od zakończenia jego budowy nie upłynęło 20 lat. Jednocześnie, zawiadomieniem z 22 listopada 2022 r. PINB poinformował o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie legalności budynku magazynowego oznaczonego nr [...], zlokalizowanego na ww. działce będącej własnością skarżącej. Postanowieniem z [...]stycznia 2023 r. nr [...]PINB, na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1, ust. 3,4,5 i art. 52 oraz art. 83 ust. 1, art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 80 ust. 2 pkt 1 p.b., wstrzymał budowę budynku magazynowego, oznaczonego nr [...], zlokalizowanego na terenie działki nr ew. [...]w miejscowości [...], gm. [...], wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, poinformował skarżącą na podstawie art. 48 ust. 3 p.b. o możliwości złożenia na podstawie art. 48a p.b. wniosku o legalizację ww. obiektu oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej, o której mowa w art. 49d ust. 1 pkt 1 p.b. w wysokości 250 000 (dwieście pięćdziesiąt tysięcy) złotych. Uzasadniając to rozstrzygnięcie PINB wyjaśnił, że w związku z ustaleniem, iż przedmiotowy budynek powstał po roku 2007, wezwał jego właścicielkę do przedstawienia dokumentów potwierdzających legalność jego realizacji. W publicznym rejestrze RWDZ nie odnaleziono bowiem pozycji wskazującej na uzyskanie przez skarżącą wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. W wyznaczonym terminie skarżąca wymaganej dokumentacji jednakże nie przedstawiła. W postępowaniu przed MWINB zainicjowanym zażaleniem skarżącej na ww. postanowienie PINB z [...]stycznia 2023 r., organ II instancji postanowieniem z [...]marca 2023 r. nr [...], na podstawie art. 136 k.p.a., zlecił organowi powiatowemu przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia wymiarów i funkcji jaką pełni przedmiotowy budynek oraz czy stanowi on całość techniczno-użytkową, czy też podzielony jest na dwie części, które są konstrukcyjnie i funkcjonalnie odrębne. W związku z ww. postanowieniem, w dniu [...]kwietnia 2023 r. organ I instancji przeprowadził oględziny, w toku których ustalił, że na działce o nr ew. [...]znajduje się budynek inwentarsko-składowy murowany o konstrukcji stalowej, o wymiarach 20 m x 14,6 m, z dachem dwuspadowym o konstrukcji z dźwigarów kratowych pokrytych blachą. Przedmiotowy budynek jest samodzielnym obiektem. W toku postępowania zażaleniowego akta sprawy MWINB uzupełnił o dokumentację PINB w [...]dotyczącą postępowań prowadzonych przez PINB pod znakami: [...] i [...], akta sprawy zakończone decyzją Wójta Gminy [...]z [...]maja 1999 r. nr [...]o pozwoleniu na budowę oraz akta sprawy zakończone decyzjami Starosty [...]z [...]sierpnia 2005 r. nr [...]oraz nr [...]. Po analizie materiału dowodowego obejmującego powyżej wskazaną dokumentację, MWINB stwierdził, że organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy i prawidłowo zakwalifikował obiekt będący przedmiotem postępowania jako budynek magazynowy (składowy), gdyż wynika to z dokumentacji zdjęciowej - w budynku znajdują się, m.in., regały z paszami dla zwierząt oraz palety. Organ wskazał, że nie podziela stanowiska skarżącej, iż przedmiotowy budynek pełni również funkcję inwentarską, gdyż nie stwierdzono przebywania w nim zwierząt. Odnośnie do daty zakończenia jego budowy, jako okoliczności mającej istotne znaczenie dla stwierdzenia samowoli budowlanej, organ stwierdził, że obiekt powstał po 2004 r., co potwierdza zdjęcie satelitarne z roku 2004, na którym ww. obiekt nie znajduje się. Budynek widoczny jest dopiero na zdjęciu z 2009 r. Z wpisów w dzienniku budowy wynika zaś, że prace związane z realizacją przedmiotowego budynku rozpoczęto w dniu 12 lutego 2006 r. MWINB wyjaśnił następnie, że realizacja budynku wymagała pozwolenia na budowę, zgodnie z art. 28 ust. 1 p.b., zaś skarżąca w toku postępowania nie przedstawiła żadnych dokumentów mogących potwierdzić legitymowanie się decyzją w tym przedmiocie. Organ stwierdził, że wprawdzie Wójt Gminy [...] decyzją z [...]maja 1999 r. nr [...]zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę budynku inwentarsko-składowego na terenie działek o nr ew. [...]i [...], jednakże z projektu zagospodarowania wynika, iż dotyczyło ono budynku inwentarskiego przylegającego do południowej ściany spornego obiektu. MWINB wskazał ponadto, że wnioskiem z 5 lipca 2005 r. M.K. i Z,K, zwrócili się do Starosty [...]o zmianę ww. decyzji Wójta Gminy [...]z [...]maja 1999 r. Ze znajdującego się w aktach sprawy projektu budowlanego wynika, iż sporny budynek miał stanowić rozbudowę budynku inwentarsko-składowego, na którego realizację wydano pozwolenie na budowę. Jednakże, jak stwierdził MWINB, decyzją z [...]sierpnia 2005 r. nr [...]Starosta [...]odmówił udzielenia pozwolenia na budowę budynku inwentarsko - składowego na działce nr ew. [...]w miejscowości [...], gm. [...], a rozstrzygnięcie to nie zostało zaskarżone. W tych warunkach MWINB uznał, że zasadne było wdrożenie w stosunku do budynku będącego przedmiotem postępowania trybu przewidzianego w art. 48 p.b. W art. 48 ust. 3 p.b. ustawodawca przewidział możliwość legalizacji samowoli budowlanej, jednakże tylko jeśli strona złoży stosowny wniosek, o czym skarżąca została prawidłowo poinformowana przez PINB. Organ powiatowy poinformował stronę także o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej i sposobie jej wyliczenia. MWINB stwierdził jednak, że organ I instancji dokonał błędnego wyliczenia wysokości opłaty legalizacyjnej z uwagi na nieprawidłowe przyjęcie, że budynek będący przedmiotem postępowania jest obiektem kategorii XVIII. W odniesieniu do dokonanej przez PINB klasyfikacji obiektu, MWINB odwołał się do wyroku WSA w Warszawie z 27 stycznia 2021 r. VII SA/Wa 558/20, w którym Sąd dokonał wykładni systemowej klasyfikowania obiektów do kategorii XVIII i przyjął, że tą kategorią objęte są obiekty funkcjonalnie powiązane z produkcją przemysłową. Mając powyższe na uwadze MWINB uznał, że z uwagi na to, iż w rozpatrywanej sprawie PINB miał do czynienia z działalnością rolniczą (ogrodniczą), sporny budynek należało zakwalifikować do kategorii II. W konsekwencji, zdaniem organu II instancji, należało zastosować normę wyrażoną w art. 49d ust. 1 pkt 1 p.b., który odsyła do art. 59f tej ustawy, przy pięćdziesięciokrotnym podwyższeniu stawki opłaty. Podstawę wymierzenia opłaty stanowić zatem w tej sprawie będzie iloczyn wysokości: stawki opłaty (500 zł), współczynnika kategorii II obiektu budowlanego (1,0) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (1,0) - całość podwyższona pięćdziesięciokrotnie tj. 500 zł x 1,0 x 1,0 x 50 = 25 000 (dwadzieścia pięć tysięcy) złotych. Podsumowując MWINB stwierdził, że, w jego ocenie, organowi I instancji nie można zarzucić obrazy przepisów prawa materialnego ani procesowego, które mogłoby uzasadniać odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Uchybienia w zakresie ustalenia wysokości opłaty legalizacyjnej nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy, gdyż, jak uznał MWINB, zostały przez organ II instancji usunięte. W tym stanie rzeczy, organ II instancji za zasadne uznał utrzymać postanowienie PINB w mocy. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. postanowienie MWINB z 1 czerwca 2023 r. wniosła M.K., reprezentowana przez radcę prawnego, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie lub zmianę w całości z uwagi na wydanie go z naruszeniem: 1) art. 7 k.p.a. i 77 k.p.a. poprzez zaniechanie zapoznania się przez organy obu instancji z treścią decyzji administracyjnych stanowiących podstawę realizacji kontrolowanej inwestycji i bezpodstawne przyjęcie, iż w sprawie doszło do samowoli budowlanej, gdy tymczasem obiekt będący przedmiotem postępowanie jest budynkiem nieukończonym, nieistniejącym; 2) art. 6 k.p.a. poprzez naruszenia zasady praworządności w zakresie w jakim obciąża ono skarżącą obowiązkiem uiszczenia opłaty, w sytuacji, gdy brak podstaw do jej naliczenia, gdyż na nieruchomości nie znajduje się obiekt, który stanowiłby samowolę budowlaną. Skarżąca wniosła o dopuszczenie dowodu z dokumentów: 1) dwóch decyzji o pozwoleniu na budowę, tj. decyzji Wójta Gminy [...]z [...]maja 1999 r. nr [...]i z [...]listopada 1999 r. nr [...]- na stwierdzenie faktu istnienia podstaw prawnych dla realizacji kontrolowanej inwestycji; 2) mapy nieruchomości stanowiącej przedmiot postępowania w niniejszej sprawie, ze szczegółowym oznaczeniem wszystkich znajdujących się na niej obiektów budowlanych oraz kopii dwóch Dzienników Budowy budynków realizowanych na podstawie dwóch wyżej wskazanych pozwoleń na budowę - na stwierdzenie faktu, iż budynek kontrolowany przez organ I instancji faktycznie nie został jeszcze ukończony i nadal jest w budowie, jego realizacji zgodnie z treścią decyzji o pozwoleniu na budowę, brak jakichkolwiek wpisów stwierdzających wstrzymanie budowy lub odstępstw od treści udzielonych pozwoleń, 3) kopii dwóch decyzji Wójta Gminy [...]z [...]sierpnia 2005 r., tj. decyzji nr [...]i [...]- na stwierdzenie faktu, iż wbrew ustaleniom organu II instancji, decyzją tą Wójt Gminy [...]zatwierdził projekt zamienny budynku socjalno - gospodarczego z garażem na sprzęt rolniczy i budynku socjalno - gospodarczego z garażem na sprzęt pomocniczy przy hodowli koni, nie stanowiła zaś odmowy udzielenie pozwolenia na budowę ani też w żaden inny sposób nie dokonał ingerencji w treści dwóch wcześniejszych decyzji nr [...]i [...]wydanych przez Wójta Gminy [...]o pozwoleniu na budowę, 4) kopii wniosku o wszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego z dnia 2 listopada 2022 r. oraz kopii pisma skierowanego przez pełnomocnika skarżącej P.W. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego dnia 8 grudnia 2022 roku, zawierającego oświadczenie o wycofaniu wniosku o wszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego budynku magazynowego zlokalizowanego na działce nr ew. [...]w m. [...], gmina [...]pow. [...], z powodu błędnego określenia przedmiotu (obiektu) postępowania - oba te dokumenty na stwierdzenie faktu, wycofania żądania przez skarżącą, a tym samym bezprzedmiotowości niniejszego postępowania i konieczności jego umorzenia w zakresie dotyczącym procedury legalizacyjnej, jak również na okoliczność nieuwzględnienia przez organy obu instancji skierowanego przez skarżącą żądania, mapy i wypisu i wykazu budynków - oba te dokumenty na stwierdzenie rodzaju budynków istniejących na nieruchomości. W uzasadnieniu skargi skarżąca wyjaśniła, że jest właścicielką nieruchomości stanowiącej działki nr [...]i nr [...], obręb [...], miejscowość [...]gm. [...], na której zlokalizowanych jest kilka budynków o różnych parametrach i funkcji, żaden jednak z nich nie nosi cech samowoli budowlanej. W aktualnym stanie faktycznym, na nieruchomości znajdują się, jak wskazała strona, następujące obiekty: trzy ukończone i użytkowane obiekty budowlane, których lokalizację obrazuje mapa załączona do niniejszej skargi, m.in., pierwszy budynek pierwszy inwentarsko - składowy, wybudowany na podstawie decyzji Wójta Gminy [...]nr [...]z dnia [...]maja 1999 r., użytkowany, oznaczony na mapie załączonej do niniejszej skargi nr 4. Na nieruchomości skarżącej znajdują się ponadto, jak wskazała strona, dwa obiekty w budowie, tj.: 1) pierwszy budynek socjalno - gospodarczy realizowany na podstawie decyzji Wójta Gminy [...]nr [...]z [...]listopada 1999 r., oznaczony na mapie załączonej do skargi nr 2 oraz 2) drugi budynek inwentarsko - składowy, realizowany na podstawie decyzji Wójta Gminy [...]nr [...]z [...]listopada 1999 r., oznaczony na mapie załączonej do niniejszej skargi nr 3. Skarżąca podniosła, że zaskarżone postanowienie narusza obowiązujące przepisy prawa poprzez: 1) bezpodstawne uznanie, iż kontrolowany obiekt stanowi samowolę budowlaną (zdaniem strony, organy błędnie ustaliły zakres i przedmiot postępowania, nie zapoznały się należycie z treścią decyzji administracyjnych i tym samym w nieprawidłowy sposób dokonały oceny stanu faktycznego sprawy), 2) zaniechanie ustalenia daty rozpoczęcia inwestycji i jej przebiegu; 3) bezpodstawną kwalifikację budynku oraz 4) z uwagi na bezprzedmiotowość niniejszego postępowania wynikającą z okoliczności, że wniosek o wszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego został przez stronę cofnięty. W odpowiedzi na skargę MWINB wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu. Przedmiotem sporu w tej sprawie jest prawidłowość wydanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. zaskarżonego postanowienia MWINB z 1 czerwca 2023 r., utrzymującego w mocy wydane na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3 p.b. postanowienie PINB z [...]stycznia 2023 r. o wstrzymaniu budowy budynku magazynowego oznaczonego nr [...], zlokalizowanego na terenie działki nr ew. [...]w miejscowości [...], gm. [...]. W pierwszym rzędzie wskazać należy, że Sąd uznaje, iż skarżąca niezasadnie podnosi, że postępowanie administracyjne w którym wydano ww. postanowienia powinno podlegać umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Bezprzedmiotowość postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. zachodzi wówczas, gdy w sprawie nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej ingerencji organu administracyjnego w formie aktu stosowania prawa i z uwagi na to jakiekolwiek rozstrzygnięcie, pozytywne czy negatywne, staje się prawnie niedopuszczalne. Nie może budzić żadnych wątpliwości, że z taką sytuacją organy nie miały do czynienia w niniejszej sprawie. Nie ma bowiem racji skarżąca twierdząc, że bezprzedmiotowość postępowania łączyć należy w tej sprawie z cofnięciem przez nią złożonego przez ustanowionego przez nią pełnomocnika w dniu 22 listopada 2022 r. wniosku o przeprowadzenie uproszczonego postępowania legalizacyjnego. Wyjaśnić należy, że postępowanie w tej sprawie prowadzone było bowiem w trybie odrębnym od trybu określonego w art. 49f p.b., dotyczącym tzw. uproszczonego postępowania legalizacyjnego. Skarżąca pomija, że postępowanie administracyjne, w którym wydano kontrolowane przez Sąd postanowienia, wszczęte zostało przez organy nadzoru budowlanego z urzędu, a zakres postępowania wyjaśniającego w tej sprawie determinowała norma prawna ustanowiona w art. 48 ust. 1 pkt 1 p.b., a nie wynikająca z art. 49f tej ustawy. Postępowanie to nie było bezprzedmiotowe, gdyż, zdaniem Sądu, nie może budzić żadnych wątpliwości, że w rozważanym przypadku organy miały do czynienia z wykonaniem robót budowlanych polegających na budowie budynku, na którego realizację przepisy prawa wymagały pozwolenia na budowę, zgodnie z art. 28 ust. 1 p.b. Niewadliwie też organy przyjęły, że na realizację budynku magazynowanego istniejącego na działce nr ew. [...]w jego kształcie istniejącym w dacie wydawania zaskarżonych rozstrzygnięć skarżąca pozwolenia na budowę nie uzyskała. Zaakceptować należy też wniosek MWINB powzięty na podstawie archiwalnych zdjęć lotniczych z lat: 2004, 2009, 2012, 2015, 2018 i 2020, że od realizacji stwierdzonej samowoli budowlanej nie upłynęło co najmniej 20 lat, co uzasadniałoby wszczęcie przez organ uproszczonego postępowania legalizacyjnego (art. 49f ust. 1 p.b.). Zasadniczym powodem uchylenia postanowień objętych rozpoznawaną skargą było jednakże stwierdzenie przez Sąd, że organy nieprawidłowo zidentyfikowały przedmiot postępowania w tej sprawie, przyjmując, że jest nim "budynek magazynowy oznaczony nr [...]". Wyjaśniając powody, jakie stały za przyjęciem powyższych wniosków Sąd za zasadne uznaje na wstępie przypomnieć, że zgodnie z zastosowanym w tej sprawie przepisem art. 48 ust. 1 pkt 1 p.b., organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. Przedmiotowe postanowienie wydaje się zarówno w przypadku obiektu będącego w budowie, jak również do obiektu już wybudowanego (art. 48 ust. 5 p.b.). Skutkiem postanowienia, o którym mowa w art. 48 ust. 1 p.b., jest niedopuszczenie do kontynuacji robót budowlanych w warunkach samowoli budowalnej i umożliwienie przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego, bowiem zgodnie z art. 48a ust. 1 p.b, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może złożyć wniosek o legalizację. Niezłożenie wniosku o legalizację w wymaganym terminie stanowi z kolei przesłankę wydania decyzji o rozbiórce (art. 49e p.b.). Postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych nie załatwia zatem co do istoty kwestii legalizacji samowoli budowlanej, a jedynie otwiera drogę do legalizacji, umożliwiając rozważenie przez organ nadzoru budowlanego, jakie nakazy lub zakazy w odniesieniu do stwierdzonej samowolnej budowy powinny zostać wydane oraz złożenie przez inwestora wniosku o legalizację. Na tym etapie postępowania kwestią kluczową jest zatem zidentyfikowanie samowoli budowlanej, jej przedmiotu oraz dokonanie jej kwalifikacji prawnobudowlanej z punktu widzenia wymogów Prawa budowlanego. Sankcjonowanie samowoli budowlanej musi być adekwatne do jej charakteru i czasu jej powstania. Ocena, czy miała miejsce samowola budowlana dokonywana jest zawsze według przepisów prawa budowlanego obowiązujących w dacie jej dokonania, a ocena prawna tego stanu musi być każdorazowo determinowana przez przepisy obowiązujące w dacie przeprowadzenia ostatnich robót budowlanych, które składały się na aktualną konstrukcję i parametry samowolnie pobudowanego obiektu. Ustalenia faktyczne dotyczące samowoli budowlanej determinują tryb i warunki jej legalizacji oraz wpływają na prawne uwarunkowania ewentualnej rozbiórki, kształtując już na tym etapie sytuację prawną inwestora (właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego). Z tego względu, już w toku postępowania wyjaśniającego prowadzonego w odniesieniu do przepisu art. 48 ust. 1 pkt 1 p.b. konieczne jest szczegółowe scharakteryzowanie obiektu objętego działaniami kontrolnymi, w tym dokładne określenie jego parametrów. W związku z tym, wydając rozstrzygnięcie na podstawie art. 48 ust. 1 p.b. organ I instancji powinien szczegółowo i w sposób jednoznaczny określić jego przedmiot, tak aby w trakcie ewentualnego następczo prowadzonego postępowania legalizacyjnego lub rozbiórkowego, a także ewentualnego postępowania egzekucyjnego nie było już żadnych wątpliwości, co zakresu legalizacji lub rozbiórki i egzekucji. W przedmiotowej sprawie przedmiot postępowania przed organami nadzoru budowlanego, a w konsekwencji przedmiot wydanych w tej sprawie postanowień wstrzymujących budowę został przez organy określony jako "budynek magazynowy oznaczony nr [...]". W odniesieniu do tak zidentyfikowanego przedmiotu postanowienia organu I instancji wydanego na podstawie art. 48 ust. 1 p.b. Sąd zauważa, że brak jest załącznika graficznego do tego postanowienia, z którego wynikałoby, który z budynków zlokalizowanych na nieruchomości skarżącej jest budynkiem nr [...], którego postanowienie to dotyczy. Można jedynie przypuszczać, że wskazanie w rozstrzygnięciu tego organu, że dotyczy ono wstrzymania budowy budynku magazynowego oznaczonego numerem [...]wynikało z faktu, że w powyższy sposób skarżąca w złożonym do tego organu wniosku z 22 listopada 2022 r. (data wpływu do organu) oznaczyła przedmiot ujętego w tym wniosku żądania (zob. mapa zasadnicza z lokalizacją budynku w działce, stanowiąca załącznik do wniosku skarżącej o wszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego). Przypomnieć w tym miejscu też należy, że rozstrzygnięcie organu I instancji zapadło bez dokonania oględzin nieruchomości skarżącej, co skutkowało nakazaniem dokonania tej czynności dowodowej przez PINB dopiero w toku postępowania zażaleniowego na mocy postanowienia organu II instancji wydanego na podstawie art. 136 § 1 w zw. z art. 144 k.p.a. Jak wynika zaś z akt postępowania zażaleniowego, budynek będący przedmiotem postępowania jest budynkiem murowanym o konstrukcji stalowej o wymiarach 20 m x 14,60 m, z dachem dwuspadowym i stanowi samodzielny obiekt budowlany. W powyższy sposób obiekt ten został opisany w protokole z oględzin przeprowadzonych przez PINB w [...]na zlecenie MWINB w dniu 27 kwietnia 2023 r., a następnie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organu II instancji. Rzecz w tym, że z akt sprawy wynika, że wskazany w rozstrzygnięciu organu I instancji budynek oznaczony numerem [...]nie odpowiada ww. parametrom obiektu opisanego w protokole z 27 kwietnia 2023 r. oraz w uzasadnieniu postanowienia organu II instancji. Sąd stwierdza, że żaden z dokumentów zawartych w aktach sprawy nie wskazuje na istnienie samodzielnego budynku oznaczonego nr [...]i posiadającego wymiary ustalone w postępowaniu zażaleniowym. Powyższe, zdaniem Sądu, wskazuje na nieprawidłowości w dokonaniu kluczowych ustaleń faktycznych w sprawie, co z uwagi na opisaną powyżej specyfikę postępowania prowadzonego w trybie art. 48 p.b. uznać należało za wadliwość objętych skargą rozstrzygnięć mającą istotny wpływ na wynik sprawy (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.), wymagającą uchylenia postanowień organów obu instancji w celu wyjaśnienia tej kwestii. Prawidłowe ustalenie obiektu, w stosunku do którego wydane jest postanowienie na podstawie art. 48 ust. 1 p.b. ma kluczowe znaczenie dla całego procesu legalizacji, jak i dla dalszych jego losów w razie zakończenia procesu legalizacji rozbiórką. Sąd stwierdza zarazem, że nie budzi jego wątpliwości prawidłowość wniosku MWINB, że budynek opisany w protokole z kontroli przeprowadzonej w dniu 27 kwietnia 2023 r. uznać należało za wybudowany po roku 2004 w warunkach samowoli budowlanej, tj. bez wymaganego pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 1 p.b.). W świetle materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy nie można bowiem uznać, że został on zrealizowany na podstawie pozwolenia na budowę udzielonego mocą decyzji Wójta Gminy [...]z [...]maja 1999 r. nr [...]. MWINB prawidłowo uznał, że aczkolwiek przedmiotową decyzją udzielono skarżącej pozwolenia na budowę budynku inwentarskiego przylegającego do budynku stajni, to jednak przedmiotowe pozwolenie opiewało na obiekt inny, niż skontrolowany przez PINB w dniu [...]kwietnia 2023 r. (por. załącznik do protokołu kontroli oraz rysunek budynku oznaczonego literą C, zawarty w projekcie zagospodarowania działki nr [...]i [...]opracowanym przez inż. J. R., stanowiącym załącznik do decyzji z [...]maja 1999 r.). Obiekt, którego dotyczyła ww. decyzja z [...]maja 1999 r. na nieruchomości skarżącej w 2004 r. nie istniał, czego dowodzą pozyskane przez organy ortofotomapy. Uwidoczniony został dopiero na mapach z 2009 r., jednakże w innej postaci, niż wynikająca z projektu inż. J. R. Nie ma ponadto racji skarżąca twierdząc, że należy uznać, że obiekt skontrolowany w dniu [...]kwietnia 2023 r. został zrealizowany na podstawie decyzji Starosty [...]nr [...]z [...]sierpnia 2005 r., wydanej na skutek rozpoznania wniosku inwestorów z 5 lipca 2005 r. o zmianę pozwolenia na budowę z 1999 r. Stwierdzić należy, że decyzja Starosty nr [...]zmieniała decyzję Wójta Gminy [...]nr [...]z [...]listopada 1999 r., a nie decyzję Wójta z [...]maja 1999 r. nr [...]i dotyczyła innych obiektów. MWINB prawidłowo ustalił także, że decyzją z [...]sierpnia 2005 r. nr [...]Starosta [...]odmówił skarżącej udzielenia pozwolenia na budowę budynku inwentarsko – składowego na działce nr ew. [...]. Z projektu budowlanego zamiennego z czerwca 2005 r. autorstwa inż. S O – część I Projekt zagospodarowania terenu zamienny 2, wynika, że budynek oznaczony tamże jako 2A stanowić miał rozbudowę budynku 2 i został objęty projektem zamiennym. Skarżąca nie zauważa jednak, że projekt ten stanowi załącznik nie tylko do decyzji nr [...]zmieniającej pozwolenie na budowę z [...]listopada 1999 r.), ale również do decyzji [...], o której mowa powyżej, a więc decyzji odmawiającej udzielenia pozwolenia na budowę budynku inwentarsko-składowego. Skarżąca nie przedstawiła w postępowaniu administracyjnym żadnych dowodów pozwalających obalić stanowisko MWINB, który uznał, że decyzja ta nie pozostaje w obrocie prawnym. Wszystkie powyżej wskazane decyzje administracyjne obejmują akta sprawy przedstawione Sądowi przez MWINB. Decyzje te były przedmiotem analizy organu II instancji, czego dowodzi lektura uzasadnienia rozstrzygnięcia tego organu, zatem argumentacja skarżącej w ramach której podnosi ona, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane z pominięciem ww. decyzji, podstaw do uwzględnienia skargi nie daje. Z tego względu wnioski dowodowe skarżącej wywiedzione na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. odnośnie do tych rozstrzygnięć administracyjnych Sąd uznał za niezasługujące na uwzględnienie, gdyż ich dodatkowe przeprowadzenie w postępowaniu sądowym było z tego względu zbędne, podobnie jak dowodów z kopii dzienników budowy, które również zawarte są w aktach sprawy. Z przedstawionych względów Sąd za nieusprawiedliwione uznał zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez MWINB art. 7 i art. 77 k.p.a., uzasadnione przez skarżącą zaniechaniem zapoznania się przez ten organ z treścią decyzji administracyjnych stanowiących podstawę realizacji kontrolowanej inwestycji. Na marginesie, w odniesieniu do ww. zarzutów skargi oraz wniosków dowodowych strony skarżącej, Sąd stwierdza, że skarżąca formułując wnioski dowodowe błędnie wskazuje, iż decyzje z 2005 r. były rozstrzygnięciami Wójta Gminy [...], podczas gdy zostały one wydane przez Starostę [...]. Sąd zauważa ponadto, że załączona do skargi kopia geodezyjnej inwentaryzacji obiektu budowlanego, na której skarżąca odręcznie opisała obiekty istniejące aktualnie na jej nieruchomości, nie tylko nie odpowiada ustaleniom dokonanym podczas kontroli PINB w dniu [...]kwietnia 2023 r. (obiekt oznaczony na załączniku do skargi nr 3 nie przylega od północy bezpośrednio do innego budynku usytuowanego na działce, uwidocznionego w załączniku do protokołu do oględzin), ale i informacjom wynikającym z załączonych do akt sprawy wydruków zdjęć lotniczych pozyskanych z systemu informacji przestrzennej gminy [...] (akta sprawy [...]). Kolejny powód uchylenia zaskarżonych postanowień dotyczy kwestii, o której mowa w art. 48 ust. 3 p.b., tj. zasad obliczania opłaty legalizacyjnej. Zauważyć trzeba, że na kontrolowane w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie PINB składają się następujące elementy: 1) wstrzymanie budowy oraz 2) informacja o możliwości złożenia przez inwestora wniosku o legalizację oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w wysokości 250 000 (dwieście pięćdziesiąt tysięcy) złotych. Zważywszy, że rozstrzygnięcie to na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. zostało przez organ II instancji w całości utrzymane w mocy nie można zgodzić się z MWINB, że doszło w tym przypadku do skutecznego merytorycznego skorygowania (na korzyść strony) przez organ rozpoznający zażalenie ustalenia PINB dotyczącego wysokości opłaty legalizacyjnej poprzez wskazanie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu II instancji, że opłata legalizacyjna powinna być w tym przypadku ustalona mając na uwadze, że ewentualne postępowanie legalizacyjne będzie dotyczyć obiektu kategorii II. Przyjąć bowiem trzeba, że sanowanie tego rodzaju naruszenia prawa materialnego (art. 59f ust. 3 w zw. z art. 59f ust. 1 i art. 49d ust. 1 pkt 1 p.b.) jest możliwe jedynie w drodze postanowienia reformatoryjnego organu II instancji, a więc rozstrzygnięcia opartego na przepisie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. Stwierdzenie przez Sąd wadliwości w tym zakresie zaskarżonego postanowienia skutkować musiało z tego względu uchyleniem rozstrzygnięcia MWINB, a ponadto doprowadziło także do uchylenia postanowienia organu I instancji, jako że Sąd w całości podziela wnioski, jakie w odniesieniu do kwestii kategorii obiektu, którego dotyczy postępowanie, wyprowadził w tej sprawie organ II instancji, prawidłowo przyjmując, że chodzi w tym przypadku o obiekt kategorii II zgodnie z załącznikiem do ustawy Prawo budowlane. Argumentację MWINB, która stała za przyjęciem takiego stanowiska Sąd w całości aprobuje. W toku ponownego rozpoznania sprawy, kierując się oceną prawną wyrażoną w uzasadnieniu niniejszego wyroku, organy zobowiązane będą zweryfikować, stosownie do ustaleń dokonanych w sprawie, przedmiot postępowania poprzez dokładne określenie w swoich rozstrzygnięciach obiektu, którego dotyczyć ma postanowienie wydane na podstawie art. 48 ust. 1 p.b. oraz poinformują stronę o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej ustalonej w odniesieniu do wskazanej przez Sąd kategorii obiektu. Z przedstawionych powyżej względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzoną na rzecz skarżącej kwotę 580 zł składa się wpis od skargi w wysokości 100 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.) w kwocie 480 zł.

Informacje o sprawie

Data wpływu
11 sierpnia 2023
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Sędziowie
Aneta Żak /sprawozdawca/ Artur Kuś /przewodniczący/ Grzegorz Rudnicki

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny