VII SA/Wa 1860/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, Asesor WSA Karolina Kisielewicz (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi T. D. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2016 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę

Zaskarżonym przez T. D. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. (nr [...]) Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] maja 2016 r. (nr [...]) o odmowie wszczęcia postępowania w stwierdzenia nieważności decyzji orzekającej o rozbiórce obiektu budowlanego. Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. (nr [...]) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2005 r. (nr [...]) orzekającą o rozbiórce budynku inwentarskiego, murowego, parterowego z poddasze użytkowym, samowolnie wybudowanego na nieruchomości nr [...] w miejscowości [...], gmina [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie prawomocnym wyrokiem z dnia 5 lipca 2007 r. sygn. akt II SA/Rz 198/16 oddalił skargę T. D. na tę decyzję. W dniu [...] lutego 2016 r. skarżąca zwróciła się do Generalnego Inspektora Nadzoru Budowlanego z wnioskiem o stwierdzenie nieważności tej ostatecznej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2006 r. jako wydanej z naruszeniem przepisów o właściwości organów (art. 156 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego; Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.). Generalny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] maja 2016 r. na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji, a po rozpoznaniu wniosku skarżącej o ponowne rozpoznanie sprawy, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ przyjął, że w rozpoznawanej sprawie, zachodziła "inna uzasadniona przyczyna" odmowy wszczęcia postępowania (art. 61a § 1 k.p.a.) w postaci wcześniejszego rozstrzygnięcia tej sprawy prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego. T. D. w skardze na to postanowienie zarzuciła, że organ nie miał podstaw prawnych do zastosowania art. 61a § 1 k.p.a. Według strony, nie można bowiem zasadnie twierdzić, że sąd orzekający w tej sprawie "z pewnością analizował również kwestię właściwości organu". W ocenie skarżącej jest bowiem oczywiste, iż decyzja o nakazie rozbiórki została wydana przez organ niewłaściwy. Zgodnie z art. 80 ust. 2 pkt 2 ustawy z 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r. poz. 290), zadania nadzoru budowlanego wykonuje wojewoda przy pomocy wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego jako kierownika wojewódzkiego nadzoru budowlanego, wchodzącego w skład zespolonej administracji wojewódzkiej. Oznacza to, że decyzja o rozbiórce powinna być wydana przez Wojewodę [...], ewentualnie podpisana przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jednakże wówczas w pieczęci imiennej powinna być umieszczona klauzula : "z upoważnienia Wojewody [...]". Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, a zatem skarga jest nieuzasadniona. Z przepisu art. 61a § 1 k.p.a., który był podstawą wydania tego postanowienia, wynika, że gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego w danej sprawie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych przyczyn jego wszczęcie jest niedopuszczalne, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przez "inne uzasadnione przyczyny", o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a., należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę wszczęcia postępowania. Sąd podziela stanowisko organu, że w rozpoznawanej sprawie zachodziła "inna uzasadniona przyczyna" odmowy wszczęcia postępowania w postaci prawomocnego wyroku istniejącego w obrocie prawnym, wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w dniu 5 lipca 2007 r. (sygn. akt II SA/Rz 198/16), oddalającego skargę T. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2006 r. Zgodnie z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 7 grudnia 2009 r. sygn. akt I OSP 6/09 przyjął, że żądanie stwierdzenia nieważności decyzji od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali istnienie - z uwagi na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej rozpoznanie tego żądania niedopuszczalnym. W pozostałych przypadkach organ administracji publicznej obowiązany jest rozpoznać żądanie co do istoty stosując art 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 k.p.a. W orzecznictwie przyjmuje się, że wyrok prawomocny oddalający skargę na decyzję nie stanowi automatycznie przeszkody do wszczęcia postępowania administracyjnego w tej sprawie, jeżeli występujący z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji wykaże, że zachodzą okoliczności, które nie były objęte orzeczeniem sądu, ponieważ nie mogły być one znane sądowi lub gdy powodem oddalenia skargi był brak interesu prawnego skarżącego (por. np. wyrok NSA z dnia 23 sierpnia 2016 r. sygn. akt II OSK 2572/14). Kierując się tymi wskazaniami, trzeba przyjąć, że prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 5 lipca 2007 r. stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...]WINB z dnia [...] stycznia 2006 r. Należy podkreślić, że T. D. we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji która została skontrolowana przez sąd administracyjny, ani we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, ani też w skardze do Sądu, nie podniosła żadnych nowych okoliczności, które nie były znane i rozważone przez sąd rozpoznający jej skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2006 r. o nakazie rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku inwentarskiego. Skarżąca zarzuciła, że decyzja o nakazie rozbiórki została wydana przez organ niewłaściwy i w związku z tym jest dotknięta wadą kwalifikowaną określoną w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Według strony nie można zasadnie twierdzić, że sąd orzekający w tej sprawie "z pewnością analizował również kwestię właściwości organu". Tymczasem to, czy decyzja została wydana przez organ właściwy (rzeczowo i miejscowo) podlega badaniu z urzędu przez sąd rozpoznający sprawę (art. 134 p.p.s.a.). Można tylko dodać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w uzasadnieniu wyroku z dnia 5 lipca 2007 r. stwierdził, że zaskarżona decyzja nie jest dotknięta którąkolwiek z wad kwalifikowanych wymienionych w art. 156 k.p.a. Z przedstawionych powodów Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo przyjął, że zachodzi "inna uzasadniona przyczyna" odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji i na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. odmówił jego wszczęcia. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.