Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

VII SA/Wa 1822/23

Wyrok WSA w Warszawie z 11 września 2023 r., VII SA/Wa 1822/23 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego

Wynik

Oddalono sprzeciw od decyzji administracyjnej - art 64a ppsa

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
11 września 2023
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA w Warszawie Justyna Wtulich - Gruszczyńska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] od decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 lipca 2023 r., nr 790/2023 w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym budynku oddala sprzeciw.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z 3 lipca 2023 r., nr 790/2023 Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, powoływany dalej jako: "MWINB" po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...], powoływany dalej jako: "PINB" z [...]marca 2023 r., Nr [...] nakazującej Wspólnocie Mieszkaniowej [...], w oparciu o art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym budynku przy Al. [...] w [...]poprzez wykonanie, w określonych terminach, robót budowlanych polegających na: 1. doraźnym zabezpieczeniu izolacji dachu w postaci membrany Sarnafil poprzez zamocowanie membrany do ścian za pomocą nowych listew; 2. wykonaniu nowej izolacji przeciwwodnej dachu obecnie wykonanej z membrany Sarnafil; 3. wykonaniu uszczelnienia przecieków pozostałych dachów budynku; 4. wykonaniu odbicia luźnych tynków na elewacji i uzupełnienie go nowym tynkiem; 5. wykonaniu izolacji wszystkich czap kominowych; 6. wykonaniu nowych obróbek blacharskich murów balustrad tarasu nad lokalem nr 8 uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawiał się następująco : W dniu 4 kwietnia 2019 r. do PINB dla [...] wpłynął wniosek o kontrolę dachotarasu przy ul. [...] w [...]. W dniu 30 kwietnia 2019 r. organ powiatowy przeprowadził oględziny podczas których stwierdził, że lokal nr 9 znajduje się na III i IV piętrze budynku - lokal dwupoziomowy. Z drugiego poziomu dostępny jest taras - stropodach nad lokalem nr 8. "Do elewacji oraz murków balustrady i kominów zamocowana membrana zasypana żwirem ok. 2-3 cm. Przy dwóch narożnikach budynku (od strony lokalu) widoczne ubytki membrany z warstwami folii oraz styropianu, membrana naciągnięta z dwóch ww. narożników w kierunku środka tarasu. (...) Taras odwodniony przez jedną studzienkę usytuowaną przy balustradzie od strony zachodniej. (...) na tarasach ww. budynku funkcjonują różne nawierzchnie terakota, żwirek, warstwa drewnianej podłogi oraz sama membrana (dach). Aktualnie brak śladów - skutków zalewania lokalu usytuowanego bezpośrednio pod ww. tarasem. Okazano aktualny przegląd budowlany roczny i pięcioletni z zaleceniami dotyczącymi dachu". W dniu 18 maja 2022 r. PINB przeprowadził oględziny lokali mieszkalnych nr 9, 8, 7, i 18 w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] podczas których stwierdził, że w lokalu nr 9 w pomieszczeniach łazienek widoczne miejsca po zalewaniu wodą, zacieki oraz odpadająca farba. Na tarasie przynależnym do lokalu nr 9 widoczna przerwana ciągłość membrany dachowej, całość pokryta drobnym kamieniem. Z tarasu widoczne spękania na elewacji. W lokalu nr 8 widoczne zacieki na suficie oraz styku ściany z sufitem. W lokalu nr 7 widoczne smugi na ścianie oraz miejsca na suficie, które zostały zamalowane farbą. Taras lokalu nr 18 znajduje się nad lokalem mieszkalnym nr 9 i został wykończony deskami drewnianymi. Według właścicieli pod deskami znajdują się wpusty liniowe. Do ww. protokołu załączono m.in. kopię protokołu okresowej pięcioletniej i rocznej kontroli stanu technicznego ww. budynku z 19 lipca 2021 r. oraz niecałą opinię techniczną nr [...] stanu technicznego pokrycia dachu nad pawilonem handlowym przy ul. [...] z listopada 2021 r. Pismem z 1 czerwca 2022 r. PINB zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego budynku przy ul. [...] . Postanowieniem z [...]sierpnia 2022 r., nr [...] PINB organ powiatowy nałożył na Wspólnotę Mieszkaniową ww. nieruchomości obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie oceny technicznej porycia dachowego (z wyłączeniem części nad pawilonem handlowym), tarasów oraz elewacji budynku przy ul. [...]. Przy piśmie z 26 stycznia 2023 r. Wspólnota Mieszkaniowa przedłożyła ocenę stanu technicznego pokrycia dachowego, tarasów i elewacji ww. budynku z 28 grudnia 2022 r. autorstwa rzeczoznawcy budowlanego mgr inż. L.T. PINB decyzją z [...]marca 2023 r., Nr [...] nałożył na Wspólnotę Mieszkaniową [...]obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym budynku przy Al. [...] poprzez wykonanie, w określonym terminie, robót budowlanych wskazanych w sentencji decyzji. Odwołanie od ww. decyzji w ustawowym terminie złożyła Wspólnota Mieszkaniowa [...]. Rozpatrując sprawę MWINB stwierdził, że zaskarżone rozstrzygnięcie powinno zostać uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi powiatowemu. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 61 Prawa budowlanego, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany użytkować i utrzymywać obiekt w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska, jak też utrzymywać go w należytym stanie technicznym i estetycznym, niedopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej. Natomiast zgodnie z art. 66 ust.1 pkt 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. DZ.U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm.) w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Organ odwoławczy wskazał, że z dokumentacji zgromadzonej w niniejszej sprawie (materiał zdjęciowy, protokoły z oględzin, opinia techniczna), w szczególności przedłożonej oceny technicznej stanu technicznego pokrycia dachowego, tarasów oraz elewacji ww. budynku z 28 grudnia 2022 r. autorstwa mgr inż. L.T. wynika m.in. nieprawidłowe mocowanie membran tarasu przynależnego do lokalu nr 9 (zerwane mocowanie membrany izolacji dachu str. 7) oraz istnienie śladów zawilgoceń/zacieków na elewacji wschodniej, natomiast na elewacji północnej: ubytek tynku nad oknem, ślady przemarzania, ubytki tynku i zarysowania wywołane działaniem wody, rysa pozioma na wysokości połączenia murka balustrady. We wnioskach (str. 12) opracowania wskazano na aktywne przecieki z tarasu do lokalu nr 8 spowodowane zerwanymi połączeniami membran przy krawędziach tarasów nad lokalami, elewacje z osłabionymi tynkami cienkowarstwowymi, uszkodzenia tynków głównie w płaszczyznach wieńcy, bądź w miejscach narażonych na zawilgocenie rozpryski wody, ślady przemarzania elewacji przy wieńcach, słupach i rdzeniach ścian. Natomiast w zaleceniach wskazano na konieczność wykonania doraźnego zabezpieczenia izolacji tarasu przynależnego do lokalu nr 9 poprzez zamocowanie membrany do ścian za pomocą nowych listew oraz wykonaniu nowych łączeń na wszystkich ścianach balustrady tarasu przynależnego do lokalu nr 9, nowej izolacji tarasu przynależnego do ww. lokalu oraz remont elewacji budynku obejmujący swoim zakresem przynajmniej odbicie i uzupełnienie tynków cienkowarstwowych. W opinii zawarto również pogram prac naprawczych, określający poszczególne roboty budowane konieczne do wykonania. Ponadto, w protokole z oględzin z 30 kwietnia 2019 r. również wskazano na ubytki membrany tarasu przynależnego do lokalu nr 9, a w protokole 18 maja 2022 r. podano, że w lokalu nr 9 w pomieszczeniu łazienki widoczne miejsca po zalewaniu wodą, zacieki oraz odpadająca farba. Na tarasie przynależnym do lokalu nr 9 widoczna przerwana ciągłość membrany dachowej, całość pokryta drobnym kamieniem. Z tarasu widoczne spękania na elewacji. W lokalu nr 8 widoczne zacieki na suficie oraz styku ściany z sufitem. W lokalu nr 7 widoczne smugi na ścianie oraz miejsca a suficie, które zostały zamalowane farbą. Taras lokalu nr 18 znajduje się pod lokalem mieszkalnym nr 9 i został wykończony deskami drewnianymi. Według właścicieli pod deskami znajdują się wpusty liniowe. Natomiast z protokołu z okresowej pięcioletniej i rocznej kontroli stanu technicznego budynku z 19 lipca 2021 r. wynika m.in., że stan techniczny obróbek blacharskich dachu jest niezadowalający (widoczne uszkodzenia i korozja), elewacji również niezadowalający. W ocenie MWINB zastosowany przez organ I instancji tryb postępowania wskazany w art. 66 Prawa budowlanego jest właściwy, gdyż część obiektu budowlanego jest w nieodpowiednim stanie technicznym. Niemniej jednak organ powiatowy nie dokonał pełniej oceny stanu faktycznego sprawy, a nałożenie obowiązku w zakresie określonym w sentencji zaskarżonej decyzji było co najmniej przedwczesne. Zdaniem organu wojewódzkiego obowiązki nałożone w pkt 4, 5 i 6 zaskarżonego rozstrzygnięcia są zasadne i mają oparcie w aktach sprawy, jak również zostały wskazane w opinii technicznej z 28 grudnia 2022 r. (str. 12 pkt. 11.3, 11.2 ppk 3, str. 15 pkt 12.3). Natomiast co do obowiązków określonych w pkt. 1,2 i 3 organ II instancji powziął wątpliwości. Organ wskazał, iż organ powiatowy w ww. punktach nałożył obowiązek w zakresie dachu ww. budynku, jako całości. Podczas gdy z treści opinii stanu technicznego pokrycia dachowego, tarasów i elewacji ww. budynku z 28 grudnia 2022 r. autorstwa rzeczoznawcy budowlanego mgr inż. L.T. wynikają nieprawidłowości w zakresie tarasu przynależnego do lokalu nr 9 (stanowiącego również stropodach), m.in.: zerwane mocowanie membrany izolacji dachu (str. 7). Natomiast we wnioskach ww. opinii podano, że nie stwierdzono przecieków z innych tarasów i dachu. Ponadto autor ww. opracowania dokonał odkrywki tarasu przynależnego do lokalu nr 9 (str. 10 opracowania). Zalecenia wykonania robót budowanych wskazanych ww. opracowaniu dotyczą tarasu przynależnego do lokalu nr 9, a nie dachu jako całości. Jakkolwiek w aktach spawy organu powiatowego znajduje się kopia protokołu okresowej pięcioletniej i rocznej kontroli stanu technicznego ww. budynku z 19 lipca 2021 r. z której wynika m.in.: pokrycie dachu z membrany dachowej Sarnafil, widoczne lokalne zabrudzenia i miejscowe naprawy pokrycia oraz że zalecenia z poprzedniej kontroli w zakresie dachu nie zostały wykonane (np. w zakresie remontu pokrycia dachowego oraz warstw izolacyjnych), to zauważyć należy, że ww. protokół został sporządzony 19 lipca 2021 r., a zaskarżona decyzja została wydana 21 marca 2023 r., tj. ponad 1,5 roku od dnia jego sporządzenia. Organ zaznaczył, że w aktach sprawy znajduje się opinia techniczna z 28 grudnia 2022 r., z której wynika, że obecnie stan techniczny tarasu przynależnego do lokalu nr 9 posiada nieprawidłowości oraz że nie stwierdzono przecieków z innych tarasów i dachu, a także, że przecieki występują obecnie tylko na tarasie przynależnym do lokalu nr 9 (taras nad lokalem nr 8), pozostałe zacieki zostały usunięte przez Wspólnotę i nie stanowią problemu (str. 5 pkt 6 - ustalenia z wywiadu z Użytkownikiem). Z uwagi na powyższe, w ocenie organu odwoławczego organ powiatowy nie ustalił w sposób bezsprzeczny konieczności wykonania robót budowlanych opisanych w pkt. 1, 2 i 3 decyzji w stosunku do całości dachu budynku. Powyższe również nie wynika z akt sprawy. MWINB zaznaczył, że nawet jeżeliby przyjąć za konieczność nałożenia obowiązku wykonania uszczelnienia przecieków pozostałych dachów budynku, to w takim kształcie obowiązek nie został precyzyjne wskazany, tj. w szczególności nie wiadomo których (pozostałych) dachów obowiązek dotyczy, jak również nie wskazano w jaki sposób należy dokonać uszczelnienia przecieków. Odnosząc się do odwołania MWINB wskazał, że obowiązek wykonania prac został prawidłowo nałożony na Wspólnotę Mieszkaniową ww. budynku, albowiem to ona jest odpowiedzialna za stan techniczny elementów należących do części wspólnych budynku położonego przy [...] . Wskazał, że zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy Prawo budowlane to "Właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2. MWINB wyjaśnił, że nałożenie na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązków, o jakich stanowi art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane jest konsekwencją niezastosowania się do ciążących na nich obowiązków, mających na celu utrzymanie obiektu we właściwym stanie technicznym i estetycznym wynikających z art. 61 ust. 1 powołanej ustawy. Organ stwierdził, że niewątpliwie pokrycie dachowe, warstwy konstrukcyjne tarasu, w tym izolacja przeciwwodna, stanowią część wspólną budynku. Zatem do usunięcia nieprawidłowości obowiązana jest Wspólnota Mieszkaniowa, a nie właściciel lokalu nr 9, do którego przynależy taras. Organ odwoławczy stwierdził, że stanowisko organu powiatowego w tym zakresie jest zasadne. Reasumując, MWINB stwierdził, że w niniejszej sprawie zachodzi konieczność przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego co do konieczności wykonania robót budowlanych opisanych w pkt 1,2 i 3 decyzji w stosunku do całości dachu mających istotny wpływ na wynik sprawy. Z tego względu, uchylił decyzję PINB z [...]marca 2023 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. MWINB zauważył, że nie może w ramach postępowania odwoławczego przeprowadzić samodzielnie postępowania wyjaśniającego ww. zakresie, gdyż naruszyłoby to zasadę dwuinstancyjności. Wprawdzie organ drugiej instancji ma obowiązek prowadzić własne postępowanie dowodowe, niemniej nie może zastępować organu pierwszej instancji. Przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego nie może godzić w zasadę dwuinstancyjności. Jeżeli jego zakres wskazuje, że organ odwoławczy musiałby sam przeprowadzić postępowanie wyjaśniające kwestii mogących mieć bezpośredni wpływ na treść decyzji, przyjęcie koncepcji, że organ odwoławczy jest władny wydać decyzję rozstrzygającą sprawę co do jej istoty prowadziłoby do sytuacji, w której sprawa byłaby rozstrzygana de facto w jednej instancji. Mając na uwadze zaistniały stan faktyczny, organ wojewódzki wskazał, że w niniejszej sprawie zachodzi konieczność przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego co do ww. okoliczności mających istotny wpływ na wynik sprawy. Sprzeciw od decyzji MWINB z 3 lipca 2023 r., nr 790/23 wniosła Wspólnota Mieszkaniowa [...]. Zaskarżonej decyzji Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. a) art. 156 § 1 pkt 4 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i nieumorzenie postępowania, podczas gdy decyzja wydana przez organ I instancji została skierowana do skarżącego jako podmiotu niebędącego stroną w sprawie, zamiast do właścicieli lokalu nr 9 przy [...] odpowiadających za stan techniczny tarasu, w konsekwencji czego należało uznać, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone, b) art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie, podczas gdy nie zachodziły przesłanki do wydania decyzji kasatoryjnej przez organ II instancji, gdyż postępowanie należało umorzyć w całości jako bezprzedmiotowe, w konsekwencji czego zaskarżona decyzja powinna zostać uchylona w całości. Skarżąca wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci dokumentacji fotograficznej tarasu oraz wyciągu z aktu notarialnego dot. wyodrębnienia lokalu numer 9 przy [...] na okoliczność wyłącznego korzystania z tarasu przez właścicieli lokalu nr 9, przy [...], przylegania tego tarasu do tego lokalu. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości decyzji MWINB z 3 lipca 2023 r., nr 790/2023 lub ewentualnie uchylenie uzasadnienia całości zaskarżonej decyzji oraz uchylenie w całości poprzedzającej decyzji PINB z [...]marca 2023 r., nr [...]. Skarżąca wniosła także o zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu sprzeciwu Skarżąca rozwinęła i uzasadniła podniesione zarzuty. W odpowiedzi na sprzeciw MWINB podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie sprzeciwu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje : Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Podnieść należy, że zakres kontroli sądowoadministracyjnej w sprawie wywołanej sprzeciwem od decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. jest odmienny od zakresu kontroli w sprawach wywołanych skargą. Z przepisów art. 64b § 2 i 3, art. 64e, art. 151a § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 t.j.) powoływanej dalej jako "ppsa" wynika, że kontrola sądu w sprawie ze sprzeciwu ma charakter znacznie węższy, niż w przypadku wniesienia skargi. W postępowaniu sądowym wywołanym sprzeciwem bierze udział tylko wnoszący sprzeciw i organ. Stronami postępowania administracyjnego nie są uczestnicy postępowania, w szczególności wymienieni w art. 33 § 1 ppsa (art. 64b § 3 ppsa). Wobec tego, że postępowanie sądowe wywołane sprzeciwem dotyczy tylko kontroli zasadności zastosowania przez organ odwoławczy przesłanek z art. 138 § 2 k.p.a., w postępowaniu tym nie ma zastosowania art. 145 i art. 145a ppsa. Art. 64e ppsa wyraźnie zawęża kontrolę sądową do oceny jedynie przesłanek warunkujących wydanie decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Zauważyć należy, że decyzja na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. może być wydana w sytuacji, gdy organ I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające z istotnym naruszeniem przepisów procedury administracyjnej, skutkiem czego nie zostały w nim poczynione ustalenia wystarczające do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy na podstawie norm prawa materialnego, a zakres postępowania, jakie powinno jeszcze zostać przeprowadzone przekracza granice postępowania uzupełniającego, które może przeprowadzić organ odwoławczy, stosownie do art. 136 k.p.a. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że kontrola zgodności z prawem decyzji objętej sprzeciwem oznacza konieczność dokonania przez sąd oceny, czy w realiach konkretnej sprawy organ odwoławczy w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasacyjnej, czy też bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do jej istoty. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z art. 61 Prawa budowlanego, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany użytkować i utrzymywać obiekt w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska, jak też utrzymywać go w należytym stanie technicznym i estetycznym, niedopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej. Natomiast zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Podstawą do wydania przez organ I instancji decyzji z 21 marca 2023 r. nakazującej Wspólnocie Mieszkaniowej [...] usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym budynku przy [...] była okoliczność, że część budynku znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym. Powyższe twierdzenia organ I instancji wywiódł z dokumentacji zgromadzonej w niniejszej sprawie (materiał zdjęciowy, protokoły z oględzin, opinia techniczna), w szczególności przedłożonej oceny stanu technicznego pokrycia dachowego, tarasów oraz elewacji ww. budynku z 28 grudnia 2022 r., autorstwa mgr inż. L.T. Jak trafnie podniósł MWINB organ I instancji nie dokonał jednak pełnej oceny stanu faktycznego sprawy, a obowiązki nałożone na Wspólnotę Mieszkaniową w decyzji organu I instancji w pkt 1,2,3 budzą wątpliwości. Przede wszystkim organ powiatowy ww. punktach nałożył obowiązek w zakresie dachu budynku jako całości (doraźne zabezpieczenie izolacji dachu, wykonanie nowej izolacji przeciwwodnej dachu, wykonanie uszczelnienia przecieków pozostałych dachów budynku). Natomiast z treści opinii stanu technicznego pokrycia dachowego, tarasów i elewacji ww. budynku z 28 grudnia 2022 r., autorstwa rzeczoznawcy budowlanego mgr inż. L.T. wynikają nieprawidłowości w zakresie tarasu przynależnego do lokalu nr 9 (stanowiącego również stropodach), m.in.: zerwane mocowanie membrany izolacji dachu. Podkreślić należy, że we wnioskach opinii podano, że nie stwierdzono przecieków z innych tarasów i dachu a także, że przecieki występują obecnie tylko na tarasie przynależnym do lokalu nr 9. Pozostałe zacieki zostały usunięte przez Wspólnotę i nie stanowią problemu (str. 5 pkt 6 - ustalenia z wywiadu z Użytkownikiem). Zauważyć także należy, że autor ww. opracowania dokonał odkrywki tylko tarasu przynależnego do lokalu nr 9 (str. 10 opracowania). Natomiast zalecenia wykonania robót budowanych wskazanych ww. opracowaniu dotyczą wyłącznie tarasu przynależnego do lokalu nr 9, a nie dachu jako całości. W ocenie Sądu, z uwagi na powyższe rozbieżności słusznie MWINB stwierdził, że organ powiatowy nie ustalił w sposób bezsprzeczny konieczności wykonania robót budowlanych opisanych w pkt. 1, 2 i 3 decyzji w zakresie do całości dachu budynku. Konieczność wykonania robót budowlanych opisanych w pkt. 1, 2 i 3 decyzji organu I instancji nie wynika również z akt sprawy. Z opinii technicznej bezspornie wynika, że nie stwierdzono przecieków z innych tarasów i dachu a obecnie jedynie stan techniczny tarasu przynależnego do lokalu nr 9 posiada nieprawidłowości. Jak trafnie zauważył MWINB nawet jeżeliby przyjąć za konieczność nałożenia obowiązku wykonania uszczelnienia przecieków pozostałych dachów budynku, to w takim kształcie obowiązek nie został precyzyjne wskazany, tj. w szczególności nie wiadomo których (pozostałych) dachów obowiązek dotyczy, jak również nie wskazano w jaki sposób należałoby dokonać uszczelnienia przecieków. Zaznaczyć należy, że decyzja wydana w celu korygowania stwierdzonych nieprawidłowości, powinna dokładnie określać czynności, które właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest zobowiązany wykonać ewentualnie odnosić się do dokumentacji technicznej, w której powinien znajdować się stosowny zapis w tym zakresie. W niniejszej sprawie z opinii technicznej z 28 grudnia 2022 r. wynika, że przecieki występują obecnie tylko na tarasie przynależnym do lokalu nr 9. Pozostałe zacieki zostały usunięte przez Wspólnotę Mieszkaniową. Odnosząc się do zarzutu sprzeciwu dotyczącego błędnego skierowania decyzji do Skarżącej jako podmiotu niebędącego stroną w sprawie, zamiast do właścicieli lokalu nr 9 przy ul. [...]Sąd zobowiązany jest przypomnieć, że podstawę materialnoprawną decyzji organu nadzoru budowlanego stanowił art. 66 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 61 Prawa budowlanego. Wskazać należy, że decyzje podejmowane na podstawie art. 66 ust. 1 ww. ustawy mają charakter związany. Oznacza to, że jeżeli wystąpi choćby jedna z określonych w nim przesłanek, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz ma obowiązek wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Podkreślić trzeba, że krąg adresatów decyzji wydanej w trybie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego wynika z treści art. 61 tej ustawy, który przewiduje, że to właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany m.in. utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 cyt. ustawy, a więc użytkować obiekt zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać go w należytym stanie technicznym i estetycznym. Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1048), nieruchomość wspólną stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. Przepis ten decyduje o zakwalifikowaniu konkretnych elementów budynku do nieruchomości wspólnej. Stosownie natomiast do przepisów art. 18, art. 20 i art. 21 ustawy o własności lokali, wspólnota mieszkaniowa sprawuje zarząd nieruchomością wspólną. To wspólnota mieszkaniowa jest więc stroną postępowania w sprawach z zakresu prawa budowlanego, a w konsekwencji także adresatem nałożonych na mocy tej ustawy obowiązków, gdy roboty budowlane mają związek z nieruchomością wspólną (por. wyroki NSA z 22 października 2015 r., sygn. akt II OSK 2772/13; z 21 października 2015 r., sygn. akt II OSK 3064/14; wyrok WSA w Krakowie z 8 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 17/14; wyrok WSA w Warszawie z 11 grudnia 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 984/18). Przepis art. 3 ust. 2 ustawy o własności lokali odwołuje się do kryterium funkcjonalnego, wskazując, że nieruchomością wspólną są te części budynku, które "nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali". Nie chodzi tu przy tym o "użytek" w wąskim tego pojęcia znaczeniu, sprowadzający się do możliwości korzystania z danej części budynku, powiązanej z jej dostępnością. Nie może budzić bowiem wątpliwości, że ściana konstrukcyjna budynku znajdująca się w obrębie (we wnętrzu) lokalu, nie stanowi części tego lokalu, tylko dlatego, że faktyczny dostęp do niej ma jedynie właściciel lokalu, a więc wyłącznie on może z niej korzystać. Jak trafnie wskazał m.in. Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z 16 stycznia 2014 r. (sygn. akt I ACa 763/13, LEX nr 1430884) pojęcie "użytku" w rozumieniu art. 3 ust. 2 ww. ustawy ma szerszy zakres, który musi być odnoszony do funkcji jaką pełni dana część budynku. W konsekwencji, każda część, której funkcja wykracza poza sferę odrębnego lokalu, powinna być uznawana za należącą do nieruchomości wspólnej. Tak więc, części budynku znajdujące się na zewnątrz odrębnych lokali, przesądzające o kształcie elewacji muszą być, co do zasady, traktowane jako części nieruchomości wspólnej. Stąd też elementy architektonicznej konstrukcji balkonów czy tarasów trwale połączone z bryłą budynku i na ogół usytuowane na zewnątrz w stosunku do przestrzeni wykorzystywanej do wyłącznego zaspokajania potrzeb mieszkaniowych przez osoby zamieszkałe w lokalu uznaje się za takie części budynku, które nie służą wyłącznie do użytku właściciela lokalu, zatem – na podstawie art. 3 ust. 2 ustawy o własności lokali – powinny być kwalifikowane jako stanowiące nieruchomość wspólną (tak Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z dnia 7 marca 2008 r., III CZP 10/08, LEX nr 348085). W niniejszej sprawie stwierdzić należy, że skoro ustalone przez PINB nieprawidłowości stanu technicznego odnosiły się do elementów konstrukcyjnych budynku takich jak: pokrycie dachowe, warstwy konstrukcyjne tarasu, w tym izolacja przeciwwodna, czy elewacja budynku to obejmowały one część wspólną budynku. Podkreślić należy, że pokrycie dachowe, czy izolacja przeciwwodna tarasu mają za zadanie ochronę konstrukcji budynku przed wpływem warunków atmosferycznych, a zatem nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali do których te tarasy przynależą. Za prawidłowe zatem uznać należy skierowanie obowiązków do Wspólnoty Mieszkaniowej, a nie do właścicieli lokalu nr 9 do którego przynależy taras. To Wspólnota jest bowiem odpowiedzialna za stan techniczny pokrycia dachowego, warstw konstrukcyjnych tarasu, izolacji przeciwwodnej, przeciwwilgociowej, czy elewacji budynku oraz ich ewentualne uszkodzenia. Odnosząc się do zarzutu sprzeciwu, że organ II instancji niezasadnie zrównał taras z dachem, gdyż są to dwie odrębne konstrukcje, a pomimo tego organ II instancji posługuje się nimi zamiennie wyjaśnić należy, że w niniejszej sprawie tarasy usytuowane są na dachu budynku przy ul. [...] i stanowią jednocześnie strop i zadaszenie części lokali poniżej. Z tego względu organ posługiwał się tymi pojęciami zamiennie. Reasumując stwierdzić należy, że trafny jest wniosek MWINB, że sytuacja, w której organ I instancji nie ustalił i nie rozważył wszystkich istotnych okoliczności w sprawie zachodzi konieczność przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego, co do zasadności nałożonych w pkt 1,2,3 decyzji obowiązków wykonania wskazanych robót budowlanych co do całości dachu budynku. Uzasadnione jest zatem wydanie decyzji kasacyjnej z art. 138 § 2 k.p.a. (por. wyrok NSA z 11 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 233/18, CBOSA). Wskazać należy, że organ odwoławczy nie może zastępować organu I instancji w prowadzeniu postępowania zmierzającego do wyjaśnienia kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ prowadziłoby to do naruszenia prawa strony do dokonania ich oceny i rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie przez organy dwóch instancji (zob. wyrok NSA z 4 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 168/18, CBOSA). Wprawdzie organ odwoławczy na podstawie art. 136 k.p.a. dysponuje możliwością przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, ale postępowanie to ma być jedynie postępowaniem dodatkowym, tj. uzupełniającym postępowanie prowadzone przez organ I instancji. Przepis art. 15 k.p.a. zakłada, że każdy z organów prowadzi merytoryczne postępowanie, a więc zgromadzone w sprawie dowody powinny być dwukrotnie ocenione merytorycznie, a organy obu instancji w sposób rzeczowy i dogłębny powinny przeanalizować argumenty stron i dokonać subsumcji przepisu prawa materialnego do stanu faktycznego zaistniałego w sprawie. Jak słusznie zauważył MWINB w rozpoznawanej sprawie organ powiatowy nie dokonał pełnej oceny stanu faktycznego sprawy, a nałożenie obowiązku wykonania prac określonych w pkt 1,2,3 decyzji w zakresie dachu budynku jako całości było co najmniej przedwczesne. Organ powiatowy nie ustalił w sposób bezsprzeczny konieczności wykonania robót budowlanych opisanych w pkt 1, 2 i 3 decyzji w stosunku do całości dachu budynku. Z akt sprawy oraz przedłożonej opinii technicznej wynika konieczność wykonania prac tylko w zakresie tarasu przynależnego do lokalu nr 9. Zaniechanie to skutkowało naruszeniem przez PINB podstawowych zasad postępowania administracyjnego tj. przepisu art. 7 k.p.a. (zasada prawdy obiektywnej), art. 8 § 1 k.p.a. (zasada pogłębiania zaufania), art. 77 k.p.a. (zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego). W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że MWINB nie dopuścił się naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. albowiem wskazane przez niego przyczyny uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania okazały się prawidłowe, gdyż mają one istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Ze wszystkich wyżej omówionych przyczyn Sąd, na podstawie art. 151a § 2 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku. Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym stosownie do treści art. 64d § 1 ppsa.

Informacje o sprawie

Data wpływu
1 sierpnia 2023
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Sędziowie
Justyna Wtulich-Gruszczyńska /przewodniczący sprawozdawca/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny