Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

VII SA/Wa 1789/20

Wyrok WSA w Warszawie z 16 lutego 2021 r., VII SA/Wa 1789/20 – pozwolenie na budowę

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
16 lutego 2021
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.) Sędziowie: WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska WSA Wojciech Sawczuk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 lutego 2021 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2020 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r., znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego ( dalej: "GINB", "organ odwoławczy", "organ II instancji"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej : "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania S. P. ( dalej: "skarżący"), od decyzji Wojewody [...] z [...] czerwca 2020 r., znak: [...]( dalej: "Wojewoda", "organ I instancji"), w przedmiocie umorzenia postępowania, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Decyzja organu II instancji zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Pismem z dnia 9 sierpnia 2017 r., uzupełnionym kolejnymi pismami, skarżący wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] nr [...] z [...] czerwca 2011 r. znak: [...], o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu [...] sp. jawna z siedzibą: [...] [...]. [...], pozwolenia na budowę kanalizacji deszczowej, zbiornika na ścieki sanitarne o poj. 10 m3 wraz z przyłączem kanalizacyjnym, utwardzenia placu manewrowego wraz z budową miejsc postojowych, na działkach nr [...], [...], [...], [...] w [...], gm. [...]. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 r., znak: [...], odmówił wszczęcia postępowania z wniosku skarżącego. Postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r., GINB utrzymał w mocy powyższe postanowienie Wojewody. Wyrokiem z dnia 20 grudnia 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 980/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uchylił zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2018 r. oraz poprzedzające je postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. Wyrok ten stał się prawomocny od dnia 16 lutego 2019 r. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał, że jeżeli zbadanie legitymacji procesowej skarżącego wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz szerszej analizy prawnej, to organ ma obowiązek wszcząć postępowanie, zapewniając możliwość udziału w nim wszystkim stronom. Zdaniem Sądu w odniesieniu do utwardzenia terenu oraz ilości miejsc parkingowych, zasadne jest także rozważenie czy inwestycja objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności stanowi nową inwestycję, czy też jest rozbudową istniejącego zakładu. Mając na uwadze powyższe wskazania, ponownie rozpatrując sprawę, [...] Urząd Wojewódzki pismem z dnia 28 listopada 2019 r., zawiadomił strony o wszczęciu na wniosek skarżącego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. Następnie, pismem z dnia 9 stycznia 2020 r., wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez: 1. wykazanie legitymacji prawnej podmiotu występującego o stwierdzenie nieważności decyzji, a więc wskazanie konkretnego przepisu prawa materialnego, który zdaniem skarżącego został naruszony planowaną inwestycją, w stopniu ograniczającym zagospodarowanie, w tym zabudowę nieruchomości skarżącego. 2. Dokładne wyjaśnienie, dlaczego wskazany wyżej przez skarżącego konkretny przepis prawa został naruszony planowaną inwestycją i przedstawienie na tę okoliczność stosownych dowodów. Powyższe miało na celu ustalenie, w oparciu o konkretne dowody poparte odpowiednimi przepisami, skąd skarżący wywodzi swój interes prawny do bycia stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. 3. Dostarczenia dowodów w postaci stosownych dokumentów urzędowych - wypisu i wyrysu z ewidencji gruntów oraz wskazaniu aktualnego numeru księgi wieczystej, w oryginale lub potwierdzonych za zgodność z oryginałem, świadczących, że wnioskodawca posiada nieruchomości znajdujące się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego, lub innych dokumentów dowodzących interesu prawnego wnioskodawcy do bycia stroną tego postępowania. 4. Wyjaśnienia, dlaczego zdaniem wnioskodawcy, nieruchomości jego znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu objętego kwestionowaną decyzją. Pismem z dnia 6 lutego 2020 r., skarżący złożył w terminie odpowiedź na powyższe wezwanie. Z treści pisma wynika, że skarżący uważa, że jego działka nr [...], znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego z uwagi na uciążliwości powodowane użytkowaniem parkingu samochodowego, w tym przez tiry. Uciążliwości te, związane są z hałasem parkujących samochodów i ich rozładunkiem, nawet w nocy i w dni świąteczne, przy czym głównym źródłem hałasu jest praca agregatów chłodniczych zamontowanych na naczepach samochodów ciężarowych stacjonujących przy rampie załadowczej oraz manewrowanie samochodami po placu parkingowym. Ponadto działka nr [...] znajduje się zdaniem skarżącego w obszarze oddziaływania obiektu z powodu uciążliwości związanych ze świeceniem silnymi reflektorami tych samochodów wprost do jego mieszkania, ponieważ parking usytuowany jest na wprost jego budynku mieszkalnego. Skarżący podkreślił, że jego działkę od terenu przedmiotowego parkingu, objętego kwestionowaną decyzją, oddziela jedynie droga, a co za tym idzie, brak jest jakichkolwiek naturalnych czy też sztucznych przeszkód uniemożliwiających oddziaływanie [...]. W ocenie skarżącego, inwestycja ma zdecydowany wpływ na jego prawo chronione przepisem art. 5 Prawa budowlanego i w związku z tym posiada status strony w przedmiotowym postępowaniu na podstawie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego oraz na podstawie art. 143 i art. 144 Kodeksu Cywilnego. Po uzyskaniu od skarżącego powyższych informacji, organ i instancji poddał ponownej analizie i ocenie całość zebranego w aktach materiału dowodowego, w tym wcześniejszych pism wnioskodawcy kierowanych w tej sprawie wraz załącznikami. Następnie decyzją z [...] czerwca 2020 r., znak: [...], Wojewoda [...] na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył, po wszczęciu na wniosek skarżącego, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z [...] czerwca 2011 r., nr [...], znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] sp. j. pozwolenia na budowę kanalizacji deszczowej, zbiornika na ścieki sanitarne o poj. 10 m3 wraz z przyłączem kanalizacyjnym oraz utwardzenie placu manewrowego wraz z budową miejsc postojowych na działkach nr ew. [...], [...], [...] i [...] w miejscowości Posądza, gmina [...]. Od powyższej decyzji Wojewody [...] z [...] czerwca 2020 r., wniósł odwołanie skarżący. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania oraz przeanalizowaniu akt sprawy wydał zaskarżoną decyzję, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z brzmieniem art. 157 § 2 k.p.a., postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Z kolei w myśl unormowania art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. GINB przypomniał, powołując się na orzecznictwo sądowo-administracyjne, że wszczęcie postępowania na wniosek nielegitymowanego podmiotu jest podstawą do wydania decyzji o umorzeniu postępowania. Następnie organ wyjaśnił pojęcie strony postępowania, wskazując, że w myśl art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. GINB podkreślił również, że pojęcie interesu prawnego, na którym oparta jest legitymacja procesowa strony w postępowaniu administracyjnym, należy ustalić według norm prawa materialnego, natomiast mieć interes prawny oznacza tyle, co ustalić powszechnie obowiązujący przepis prawa, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu w związku z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Organ odwoławczy wyjaśnił, że od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającymi stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. Organ odwoławczy przypomniał że w postępowaniu w sprawie dotyczącej decyzji o pozwoleniu na budowę, tak rozumiany interes prawny ustala się w oparciu o przepis art. 28 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 z późn. zm.), który jako przepis szczególny względem przywołanego wyżej art. 28 k.p.a., ogranicza pojęcie strony w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę do następujących osób: inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Z kolei przez obszar oddziaływania obiektu budowlanego należy rozumieć, zgodnie z unormowaniem art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. W każdym przypadku obszar oddziaływania obiektu musi być określony w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa. Organ podkreślił, że samo subiektywne odczucie określonego podmiotu, że inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość nie jest wystarczające do uznania, że nieruchomość ta jest usytuowana w obszarze oddziaływania danego przedsięwzięcia. Ocena interesu prawnego nie może być bowiem dokonywana w oparciu o indywidualną wrażliwość zainteresowanego. Tylko takie ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, które są związane z konkretnym przepisem prawa wprowadzającym je, dają właścicielowi, zarządcy lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości prawo do uczestnictwa w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę. Zasady te, jak wyjaśnił organ, mają również zastosowanie w sprawach prowadzonych trybach nadzwyczajnych. Następnie organ przytoczył argumentację skarżącego zaprezentowana w jego pismach. Organ przypomniał, że z projektu zagospodarowania działki branży sanitarnej (Projekt budowlany - nr ark. 1), wynika, że działka nr ew. [...] jest oddzielona od nieruchomości inwestycyjnej działką drogową nr ew. [...], na co wskazał również skarżący. Najbliższe elementy projektowanej kanalizacji deszczowej oddalone są od działki nr ew. [...] o ok. 22 m, projektowany zbiornik na ścieki sanitarne o poj. 10 m3, , zlokalizowany został w odległości ponad 30 m od działki skarżącego. Natomiast z projektu zagospodarowania terenu branży drogowej (Projekt budowlany - nr rys. 2), wynika, że zaprojektowane zostały 16 miejsca postojowe. Organ stwierdził, że z porównania ww. projektów zagospodarowania terenu wynika, że granica działki skarżącego nr ew. [...] usytuowana jest w odległości ok. 28 m od spornych miejsc postojowych, zaś budynek mieszkalny usytuowany na tej działce znajduję się w odległości ok. 40 m od tychże miejsc postojowych. Ponadto organ podkreślił, że projektowana inwestycja nie stanowi rozbudowy istniejącego zakładu a obejmuje nowe elementy zagospodarowania terenu, na działce na której zlokalizowany jest istniejący już zakład. W ocenie GINB, obszar oddziaływania projektowanej inwestycji, w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, w żadnym wypadku nie obejmuje swym zakresem działki nrew. [...]. Położenie wskazanej działki względem nieruchomości inwestycyjnej wyklucza uznanie, iż sporna inwestycja niesie ze sobą jakiekolwiek ograniczenia w możliwości zagospodarowania działki należącej do wnioskodawcy, które to ograniczenia wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa. W szczególności nieruchomość nr ew. [...] należąca do skarżącego nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji wyznaczonym m.in. w oparciu o przepis § 36 (dotyczący zbiorników na nieczystości ciekłe), § 19 (dotyczący miejsc postojowych), rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity - Dz. U. z 2019 r., poz. 1065 z późn. zm.). Planowane przedsięwzięcie nie pozbawia powyższej nieruchomości dostępu do szeroko rozumianych mediów (woda, elektryczność, telekomunikacja) jak również nie pozbawia działki nr ew. [...] dostępu do drogi publicznej. Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, że skarżący może bez przeszkód zagospodarować należące do niego nieruchomości, zaś projektowana inwestycja nie ogranicza jej w tym w najmniejszym stopniu. Odnosząc się do powoływanych przez skarżącego przepisów Kodeksu cywilnego, organ wyjaśnił, że art. 143 k.c., stanowi, że w granicach określonych przez społeczno-gospodarcze przeznaczenie gruntu, własność gruntu rozciąga się na przestrzeń nad i pod jego powierzchnią, zaś art. 144 k.c., że właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Przepisy te nie wprowadzają jednak w ocenie organu ograniczeń w możliwości zagospodarowania nieruchomości skarżącego. Określają one jedynie granice prawa własności nieruchomości, których przekroczenie może być podstawą roszczeń przewidzianych przez prawo cywilne. Spory natury cywilno-prawnej nie mogą natomiast stanowić przedmiotu postępowania administracyjnego. Powoływany natomiast przez skarżącego art. 5 ust. 2 ustawy Prawo budowlane stanowi, że obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7. Również z powyższego przepisu nie wynikają zdaniem organu ograniczenia w możliwości zagospodarowania nieruchomości należącej do skarżącego, a zatem nie może być on podstawą uznania ich za strony postępowania. Organ powołując się na orzecznictwo wskazał, że tylko wykazanie, że przepis prawa ogranicza możliwość zagospodarowania należącej do skarżącego nieruchomości dawałby podstawę do uznania go za stronę postępowania. Mając natomiast na uwadze powoływanie się przez skarżącego na uciążliwości spowodowane funkcjonowaniem objętego przedmiotowym pozwoleniem parkingu samochodowego tj. hałas i wzmożony ruch samochodowy, organ wskazał, że powyższe nie może stanowić podstawy do uznania go za stronę w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę. Powoływana przez niego okoliczność ma wyłącznie charakter okoliczności faktycznej i jako taka nie może być postrzegana w kategoriach interesu prawnego. Może być ona rozpatrywana jedynie w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym. Wskazana powyżej okoliczność może świadczyć o posiadaniu przez wnioskodawcę interesu faktycznego, który jakkolwiek istotny, nie ma wpływu na ocenę posiadania przez niego przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę. Organ podkreślił, że prowadząc postępowanie dotyczące pozwolenia na budowę, należy bardzo często uwzględniać sprzeczne interesy, z jednej strony inwestora, z drugiej zaś osób, których prawa mogą zostać poprzez realizację inwestycji naruszone. Czym innym jednak jest interes prawny, którego granice zakreślają powołane wyżej przepisy Prawa budowlanego, a czym innym postulaty, oczekiwania i życzenia obywateli dotyczące prowadzenia określonej polityki planowania przestrzennego i realizowanych inwestycji. Organ podkreślił, że praktycznie każda inwestycja powoduje uciążliwości i utrudnienia dla najbliższych sąsiadów, co jednakże nie jest równoznaczne z przyznaniem tym osobom przymiotu strony zainteresowanej w administracyjnym rozstrzygnięciu dopuszczalności realizacji określonej inwestycji. Wskazane przez skarżącego skutki jak np. wzmożony ruch samochodowy, nie decydują o statusie strony właścicieli działek na nie narażonych. Tylko osoby, których prawo doznaje ograniczeń ze względu na realizację jakiegoś obiektu, są stronami postępowania o pozwolenie na budowę dla tego obiektu. Organ wskazał, że sporne inwestycje polegające na realizacji kanalizacji deszczowej, zbiornika na ścieki sanitarne o poj. 10 m3 oraz utwardzeniu placu manewrowego wraz z budową 16 miejsc postojowych, nie należą do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko wymienionych w uprzednio obowiązującym § 2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r., w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (tekst jednolity - Dz. U. z 2016 r., poz. 71), a także w obecne obowiązującym rozporządzeniu Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839). W ocenie organu, za całkowicie bezpodstawne należy uznać zarzuty wskazujące na brak prawidłowo przeprowadzonego przez organ wojewódzki postępowania wyjaśniającego. Postępowanie organu wojewódzkiego w niniejszej sprawie, było zdaniem GINB wbrew twierdzeniom skarżącego, prowadzone w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa. Organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające m.in. wzywając skarżącego do uzupełnienia składanych przez niego pism, zgromadzony materiał dowodowy został wnikliwie rozpatrzony, a podjęte orzeczenie nie narusza żadnych przepisów postępowania administracyjnego. Organ podkreślił również, że analizę przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przeprowadza się jedynie w ramach merytorycznego rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności, natomiast zaskarżone rozstrzygnięcie ma charakter formalny. Odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego naruszenia art. 107 k.p.a., GINB wskazał, że organ wojewódzki dopełnił obowiązku nałożonego ww. przepisem poprzez podanie podstawy prawnej podjętego rozstrzygnięcia, tj. art. 105 § 1 w związku z art. 104 i art. 156 k.p.a. Zatem powyższy zarzut skarżącego należy uznać za bezzasadny. Skargę na powyższe postanowienie GINB wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący. Zaskarżonej decyzji GINB, skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, a to: -art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane w zw. z art. 3 pkt 20 tej ustawy oraz art. 21 ust. 1, art. 31 ust. 3 i art. 64 ust, 2 Konstytucji RP, a także art. 144 k.c. i działu IX Ochrona przed hałasem i drganiami; -Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ze szczególnym uwzględnieniem § 326 ust. 1 i 2 oraz ust. 4 oraz regulacji Rozporządzenia Ministra Rolnictwa – Warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie (Dz. U.2014.81 t.j. z dnia 2014.01.16), w związku z § 3 ust. 1.52 i ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. u. 2010.213.1397), poprzez błąd w ich wykładni, polegający na uznaniu, że interes prawny warunkuje stwierdzenie negatywnego oddziaływania planowanej inwestycji, podczas gdy dla oceny przymiotu strony nie jest istotne, czy inwestycja będzie naruszać prawo lub interes prawny określonego podmiotu, lecz czy dana inwestycja w ogóle może oddziaływać na nieruchomości sąsiednie. Z ostrożności, na wypadek nieuwzględnienia zarzutu naruszenia prawa materialnego, skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1. naruszenie art. 157 § 2 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na nierozpoznaniu sprawy w sposób merytoryczny i sprowadzaniu tego postępowania wyłącznie do analizy interesu prawnego skarżącego, jako przesłanki koniecznej do stwierdzenia negatywnego oddziaływania planowanej inwestycji, w sytuacji, w której w związku ze stawianymi przez odwołującego zarzutami, winno zostać przeprowadzone pełne postępowanie – co doprowadziło do wadliwego uznania, iż decyzja Starosty [...] z [...] czerwca 2011 r. nr [...], znak: [...] nie narusza porządku prawnego; 2. naruszenie art. 158 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji odmowę stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z [...] czerwca 2011 r. nr [...], znak: [...], podczas gdy objęte tą decyzją zamierzenie inwestycyjne było realizowane z obejściem przepisów prawa, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jak również innych przepisów wykonawczych do ustawy Prawo budowlane; Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. Zarzuty skargi znalazły rozwinięcie w jej uzasadnieniu. W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ), dalej "p.p.s.a."). Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Biorąc pod uwagę powyższe kryteria, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja i poprzedzająca ja decyzja organu I instancji, nie naruszają prawa. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja GINB z dnia [...] sierpnia 2020 r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] czerwca 2020 r., w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z [...] czerwca 2011 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] sp. j. pozwolenia na budowę kanalizacji deszczowej, zbiornika na ścieki sanitarne o poj. 10 m3 wraz z przyłączem kanalizacyjnym oraz utwardzenie placu manewrowego wraz z budową miejsc postojowych na działkach nr ew. [...], [...], [...] i [...] w miejscowości P., gmina [...]. Niniejsze postępowanie jest postępowaniem nadzwyczajnym stwarzającym prawną możliwość weryfikacji oraz eliminacji z porządku prawnego decyzji ostatecznych dotkniętych wadami wyliczonymi enumeratywnie w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Postępowanie to, zgodnie z brzmieniem art. 157 § 2 k.p.a., wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Podstawową zatem kwestią poprzedzającą merytoryczne ustosunkowanie się do podniesionych we wniosku skarżącego zarzutów, było ustalenie, czy jest on stroną przedmiotowego postępowania. Pojęcie interesu prawnego, na którym oparta jest legitymacja procesowa strony w postępowaniu administracyjnym, należy ustalać według norm prawa materialnego, natomiast mieć interes prawny oznacza tyle, co ustalić powszechnie obowiązujący przepis prawa, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu w związku z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 lipca 2007 r., sygn. akt I OSK 1559/06, LEX nr 385385). Interes prawny pojawia się wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego (por. wyrok NSA w Warszawie z 2 czerwca 1998 r., sygn. akt IV SA 2164/97). Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 23 marca 1999 r., sygn. akt I SA 1189/98, cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami stosowania przepisu prawa materialnego (por. wyrok NSA w Krakowie z 15 grudnia 1998 r., sygn. akt II SA 1355/98). Ocena interesu prawnego nie może być dokonywana również w oparciu o indywidualną wrażliwość zainteresowanego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 października 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 1496/07). Od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której dany podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji (por. wyrok WSA w Warszawie z 5 grudnia 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 1550/07). Ponadto dodatkowo należy wskazać, że w postępowaniu w sprawie dotyczącej decyzji o pozwoleniu na budowę, interes prawny ustala się w oparciu o przepis art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.) który, jako przepis szczególny względem przywołanego wyżej art. 28 k.p.a., ogranicza pojęcie strony w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę do inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przez obszar oddziaływania obiektu należy zaś rozumieć, zgodnie z unormowaniem art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy tego terenu. W każdym przypadku obszar oddziaływania obiektu musi być określony w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa. Samo subiektywne odczucie określonego podmiotu, że inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość, nie jest wystarczające do uznania, że nieruchomość ta, jest usytuowana w obszarze oddziaływania danego przedsięwzięcia. Zarówno w sprawie o takie pozwolenie prowadzonej w zwykłym trybie, jak i w trybach nadzwyczajnych, krąg podmiotów uznanych za strony powinien być identycznie ustalony na podstawie przepisu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, (zob. też wyrok NSA z 14 czerwca 2012 r" sygn. akt II OSK 508/11, wyrok NSA z 27 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 40/11, wyrok NSA z 18 września 2009 r" sygn. akt II OSK 1425/08, wyrok NSA z 17 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 551/08, wyrok NSA z 17 kwietnia 2009 r, sygn. akt II OSK 550/08, wyrok NSA z 16 marca 2009 r" sygn. akt II OSK 1540/08, wyrok NSA z 17 listopada 2008 r., sygn. akt II OSK 1387/07). Innymi słowy, aby uzyskać status strony w postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę muszą być spełnione kumulatywnie dwie przesłanki, tj. określony podmiot musi posiadać tytuł prawny do nieruchomości w postaci prawa własności, użytkowania wieczystego lub trwałego zarządu oraz jego nieruchomość musi znajdować się w obszarze oddziaływania obiektu (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 17 lipca 2009 r., sygn. akt II SA/Wr 439/08, J. Siegień, Prawo budowlane. Komentarz, Warszawa 2003, s. 116), bowiem tylko interesu prawnego ww. podmiotów dotyczy postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę (por. wyrok NSA z 14 grudnia 2006 r" sygn. akt II OSK 75/06, M. Laskowska, Ochrona interesów sąsiadów w procesie budowlanym po nowelizacji, Samorząd Terytorialny 2004/5/38- 39). Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd stwierdza, że przedstawiona przez skarżącego argumentacja, nie przemawia za nadaniem mu statusu strony w niniejszym postępowaniu. Organy obu instancji orzekając w przedmiotowej sprawie podjęły wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zebrały i rozpatrzyły w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy, oraz dokonały jego oceny rzetelnie uzasadniając swoje stanowisko o z zachowaniem wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Sąd w pełni podziela przedstawioną przez organy argumentację. Z uwagi na ewidentny w ocenie Sądu brak po stronie skarżącego przymiotu strony, za bezzasadne uznać należy podniesione przez niego w skardze zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego. Na wstępie wskazać należy, że skarżący nie brał udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem kwestionowanej ww. decyzji Starosty [...] z [...] czerwca 2011 r. Niezasadne są argumenty skarżącego, przemawiające w jego ocenie za przyznaniem mu statusu strony, przedstawione w jego pismach będących odpowiedzią na wezwanie Wojewody do wykazania swojego interesu prawnego. Działka skarżącego nie znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie działki inwestycyjnej. Jest ona oddzielona od niej działką drogową nr ew. [...]. jak słusznie zauważył organ, z projektu zagospodarowania działki branży sanitarnej (Projekt budowlany - nr ark. 1), wynika, że najbliższe elementy projektowanej kanalizacji deszczowej oddalone są od działki nr ew. [...] o ok. 22 m, projektowany zbiornik na ścieki sanitarne o poj. 10 m3, zlokalizowany został w odległości ponad 30 m od działki skarżącego. Natomiast z projektu zagospodarowania terenu branży drogowej (Projekt budowlany - nr rys. 2), wynika, że zaprojektowane zostały 16 miejsca postojowe. Z porównania ww. projektów zagospodarowania terenu wynika, że granica działki skarżącego nr ew. [...] usytuowana jest w odległości ok. 28 m od spornych miejsc postojowych, zaś budynek mieszkalny usytuowany na tej działce znajduję się w odległości ok. 40 m od tychże miejsc postojowych. Jednocześnie mając na uwadze wskazania zawarte w wyroku tut Sądu z dnia 16 lutego 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 980/18, należy wyjaśnić, że projektowana inwestycja nie stanowi rozbudowy istniejącego zakładu a obejmuje nowe elementy zagospodarowania terenu, na działce na której zlokalizowany jest istniejący już zakład. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd w pełni podziela ocenę GINB, że obszar oddziaływania projektowanej inwestycji, w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, w żadnym wypadku nie obejmuje swym zakresem działki skarżącego o nr ew. [...]. Położenie wskazanej działki względem nieruchomości inwestycyjnej wyklucza uznanie, iż sporna inwestycja niesie ze sobą jakiekolwiek ograniczenia w możliwości zagospodarowania działki należącej do skarżącego, które to ograniczenia wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa. Nieruchomość skarżącego nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji wyznaczonym przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity - Dz. U. z 2019 r., poz. 1065 z późn. zm.), co szczegółowo zostało omówione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnośnie do podniesionego w skardze naruszenia § 326 ust. 1 i 2 powyższego rozporządzenia, skarżący nie wykazał, by w odniesieniu do jego budynku, przekroczone były wartości dopuszczalne norm dotyczących ochrony przed hałasem. Inwestycja nie pozbawia działki skarżącego dostępu do mediów oraz drogi publicznej. Nie ma również jakichkolwiek przeszkód w zagospodarowaniu nieruchomości skarżącego. Niezasadna jest argumentacja skarżącego, zgodnie z którą wywodzi on swój interes prawny w sprawie z przepisów Kodeksu cywilnego. Co do zasady przepisami odrębnymi w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, mogą być także przepisy prawa cywilnego, które gwarantują właścicielowi nieruchomości sąsiedniej prawo do korzystania z jego nieruchomości oraz zakazują naruszania jego własności (art. 140, 144, 222 Kodeksu cywilnego). W rozpoznawanej sprawie, nie mają one jednak zastosowania ponieważ sporna inwestycja, nie oddziałuje na prawa skarżącego jako właściciela działki nr [...], a także na sposób jej zagospodarowania i korzystania. Przywołane przez skarżącego przepisy art. 143 i 144 k.c. nie przewidują ograniczeń w możliwości zagospodarowania nieruchomości skarżącego. Określają one jedynie granice prawa własności nieruchomości, których przekroczenie może być podstawą roszczeń przewidzianych przez prawo cywilne nie mogących stanowić przedmiotu postępowania administracyjnego. Nie doszło zatem także do naruszenia podniesionych w skardze przepisów art. 21 ust. 1 , art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, przewidujących między innymi ochronę własności, bowiem prawo to przysługujące skarżącemu nie zostało naruszone kwestionowaną decyzją. Nie jest także argumentem za przyznaniem skarżącemu przymiotu strony, podnoszone w skardze wydanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzji z [...] grudnia 2019 r., decyzji o stwierdzeniu w części nieważności decyzji o warunkach zabudowy; oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z [...] lutego .2020 r. o utrzymaniu w mocy tej decyzji. Podsumowując wskazać należy, że tylko wykazanie przez skarżącego, że przepis prawa ogranicza możliwość zagospodarowania należącej do niego działki, dawałoby podstawę do uznania go za stronę postępowania. Powoływane przez skarżącego uciążliwości spowodowane funkcjonowaniem objętego przedmiotowym pozwoleniem parkingu samochodowego, nie mogą stanowić podstawy do uznania go za stronę w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę. Okoliczność ta ma bowiem wyłącznie charakter okoliczności faktycznej i jako taka nie może być postrzegana w kategoriach interesu prawnego. Podkreślenia wymaga, że powyższe uciążliwości nie wynikają z decyzji i zatwierdzonego nią projektu budowlanego, ale ze sposobu użytkowania zrealizowanego obiektu. Zakres związany z jego funkcjonowaniem , może podlegać natomiast jurysdykcji organów nadzoru budowlanego. Jeżeli skarżący udowodni, na podstawie np. kontroli przeprowadzonych przez Państwową Inspekcję Ochrony Środowiska, że sposób użytkowania obiektu powoduje, że przekroczony jest dopuszczalny poziom hałasu na terenie mieszkaniowym, gdzie znajduje się budynek skarżącego, albo występują inne uciążliwości np. oświetlanie mieszkania budynku światłami reflektorów samochodowych poruszających się po parkingu, to może być wówczas wymagana np. .budowa przez inwestora odpowiedniego ekranu akustycznego wraz z zielenią osłaniającą. Ponadto skarżący może także skutecznie dochodzić swoich roszczeń na drodze cywilno-prawnej w sądach powszechnych. Na marginesie wspomnieć także należy, że wspomniana droga oddzielająca działkę skarżącego od nieruchomości inwestycyjnej, stanowi drogę wojewódzką o bardzo dużym natężeniu ruchu stwarzającym być może większe uciążliwości niż manewry wykonywane na spornym parkingu. Zasadne zatem było rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania, podjęte przez organ I instancji na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. zgodnie z którym gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Z ugruntowanego bowiem w tym zakresie orzecznictwa, wynika, że wszczęcie postępowania na wniosek nielegitymowanego podmiotu jest podstawą do wydania decyzji o umorzeniu postępowania. Z powyższych względów, z uwagi na formalny charakter decyzji, nie mogły być przedmiotem rozważań jakiekolwiek podniesione przez skarżącego argumenty merytoryczne dotyczące kwestionowanej decyzji. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Informacje o sprawie

Data wpływu
6 października 2020
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Sędziowie
Jolanta Augustyniak-Pęczkowska Tomasz Janeczko /przewodniczący sprawozdawca/ Wojciech Sawczuk

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny