VII SA/Wa 177/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi K. R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: odmówić przyznania skarżącej K. R. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

K. R. po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Pismem z dnia 29 marca 2017 r. zobowiązano skarżącą do uzupełnienia, w terminie 7 dni, danych zawartych w złożonym wniosku. Pismo z dnia 29 marca 2017 r. zostało doręczone w dniu 3 kwietnia 2017 r. Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że prawo pomocy, jako instytucja stanowiąca odstępstwo od zasady ponoszenia przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w sprawie, winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których ze złożonego wniosku wynikać będzie w sposób bezsporny, że zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Na osobie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa powinność udowodnienia - na co wskazuje użyty w art. 246 ustawy zwrot: "wykaże" - że sytuacja finansowa uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Należy też zwrócić uwagę na treść art. 255 ustawy, który stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż brak jest uzasadnienia dla przyznania skarżącej prawa pomocy, K. R. nie wykazała bowiem w sposób niebudzący wątpliwości, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uprawniałaby do skorzystania z tej instytucji. W treści wniosku skarżąca wskazała, że posiada nieruchomość rolną o powierzchni 300 m2, ogrodzoną, niezabudowaną (współwłasność z rodzicami) oraz samochody: [...] rok 2006 (współwłasność z matką) oraz [...] rok 2010. K. R. oświadczyła, że utrzymuje się z dochodów w wysokości 2452 zł netto miesięcznie, uzyskiwanych z tytułu umowy o pracę oraz umowy o dzieło. Wśród zobowiązań i stałych wydatków skarżąca wymieniła: ratę pożyczki w banku - 454 zł, umowę pożyczki z matką, spłacaną w zależności od możliwości finansowych w wysokości ok. 500 zł miesięcznie, czynsz – 320 zł, opłaty za energię elektryczną – 80-90 zł, za wodę – 80 zł, telefon – 30 zł, paliwo – 150 zł, bilet miesięczny ZTM – 110 zł, wydatki na leki – 60-80 zł. Pismem z dnia 29 marca 2017 r. zobowiązano skarżącą – na podstawie art. 255 ustawy - do uzupełnienia w terminie 7 dni danych zawartych w złożonym wniosku, poprzez: - wskazanie, czy prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z innymi osobami, np. z matką, jeśli tak, należy wskazać wysokość dochodów uzyskiwanych przez osobę/osoby pozostające ze skarżącą we wspólnym gospodarstwie domowym, - udokumentowanie wysokości miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem lokalu, w którym skarżąca mieszka (czynsz, opłaty za energię elektryczną, wodę itp.), - nadesłanie odpisów zeznań podatkowych za ostatnie dwa lata kalendarzowe, - nadesłanie wyciągów z rachunku bankowego/ rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy. K. R. nie udzieliła żadnej odpowiedzi na pismo z dnia 29 marca 2017 r., doręczone w dniu 3 kwietnia 2017 r. Wobec braku odpowiedzi stwierdzić należy, iż skarżąca nie wykazała w sposób bezsporny, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Strona powinna bowiem poprzez rzetelne i dokładne przedstawienie w złożonym wniosku wszelkich informacji niezbędnych do oceny jej sytuacji majątkowej, a także poprzez złożenie stosownych dokumentów wykazać, że jej sytuacja materialna uniemożliwia lub utrudnia w istotny sposób dostęp do sądu. Sąd/ referendarz sądowy w celu uzyskania pełniejszego obrazu sytuacji rodzinnej i finansowej strony ma możliwość wezwania wnioskodawcy, na podstawie art. 255 ustawy, do złożenia dodatkowych oświadczeń czy dokumentów źródłowych, a podmiot wnioskujący o przyznanie prawa pomocy ma obowiązek współdziałania z sądem (referendarzem) w zakresie wyjaśnienia wszystkich okoliczności dotyczących jego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładanie wyczerpujących oświadczeń musi mieć z kolei wpływ na dokonywaną ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy. Niedopełnienie przez stronę w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia wymaganych dokumentów uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 31 stycznia 2013 r. I OZ 51/13 LEX nr 1273885, z 19 grudnia 2012 r. II FZ 1036/12 LEX nr 1240482, z 14 marca 2013 r. II FZ 92/13 LEX nr 1302897, z 4 lipca 2013 r. I OZ 546/13 LEX nr 1345177). W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.